Peters actuele website is
tetterettet.net




archief titels & intro's
 
reportages
interviews
artikelen
recensies
radioprogramma's
flyers, affiches
 
texts in English reportages
interviews
articles
 

mail naar Peter  
cv, werk, et cetera
 

 

 

Bijdetijdsuitzending beluisteren

22/06/2011

Een prijzenregen in het Muziekgebouw

Kammersängerin

Op 22 juni, toen het podiumseizoen zo'n beetje ten einde was gelopen, daalde er in het Amsterdamse Muziekgebouw nog een weldadig prijzenregentje neer. De meest begeerde van de drie uitgereikte prijzen, de Matthijs Vermeulenprijs, is dit jaar voor componist Richard Rijnvos. De Buma Toonzettersprijs, net als de Vermeulenprijs bestemd voor een componist, ging naar Yannis Kyriakides vanwege zijn wonderschone compositie Paramyth. En de Sena Performers Toonzetters Prijs, bedoeld voor een buitengewoon opvallend ensemble, werd dit jaar verdiend door het vanuit Den Haag opererende ensemble Klang.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

22/06/2011

Olivier Messiaen – Exotische vogeltjes

Olivier Messiaen

‘De Indiase oorsprong van vele van zijn ritmes is inderdaad niet te ontkennen, maar wij moeten dit toch met een korreltje zout nemen', schamperde Ton de Leeuw in zijn boek Muziek van de Twintigste Eeuw over Olivier Messiaen. Messiaen baseerde zich op eeuwenoude, in onbruik geraakte informatie, vervolgde De Leeuw, en veel van zijn ritmes waren heus niet exclusief Indiaas. Maar dan schrijft hij: 'De componist is hierdoor wél gekomen tot een on-westerse ritmische praktijk: het leven en gestalte geven aan abstracte ritmische formules.'

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

05/05/2011

Groeten uit Bali van Colin en Ben

Colin McPhee

Tijdens de Koloniale Tentoonstelling in Parijs van 1931 hoorde de Canadese pianist en componist Colin McPhee voor het eerst een live-uitvoering van Balinese muziek. Prins Gedé Ngurah Mandera uit Pliatan had de leiding - en hij was niet gelukkig: 'We werden weggestopt, wij Balinezen, als slaven', beklaagde hij zich later. Maar voor McPhee was de kennismaking niet minder dan een openbaring. Nog hetzelfde jaar vertrok hij voor acht jaar naar Indonesië. Hij bestudeeerde er de plaatselijke muziek, publiceerde erover en componeerde nieuwe stukken.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

29/04/2011

Iannis Xenakis - Biwa’s, djembes en elektronica

Iannis Xenakis

De Griekse componist Iannis Xenakis die tien jaar geleden overleed en daarom dit seizoen her en der wordt herinnerd en geëerd, pionierde in elektronische muziek en in het componeren voor slagwerk. Beide fascinaties combineerde hij met een levendige belangstelling voor niet-westerse muziek. In het Osaka Paviljoen van de Japanse IJzer- en Staalfederatie te Osaka ging tijdens de wereldtentoonstelling in 1970 zijn werk Hibiki Hana Ma in première. Voor deze elektronische compositie gebruikte hij samples van orkestklanken, een snarentrommel en de kloeke Japanse luit biwa.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

08/03/2011

Iannis Xenakis - Oresteia op zijn Japans

Iannis Xenakisradioprogramma

De Griekse componist Iannis Xenakis, die tevens een begenadigd architect was, staat bekend om de mathematische precisie waarmee hij zijn stukken componeerde. Slagwerkers roemen hem om zijn uitbundige en virtuoze slagwerkpartijen, waarmee hij het ondergeschoven kindje van de westerse orkestmuziek, het slagwerkarsenaal, een rol van betekenis gaf. 'Ik ben erg onder de indruk van het drummen in India, dat is volgens mij een van de belangrijkste percussietradities', zei hij eens in een radiointerview. Ook bewonderde hij de Japanse en Afrikaanse percussie.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

09/02/2011

De Spanje-Iran-Azerbeidzjan-connectie

Arcángel

Afgelopen januari brachten tijdens de Flamenco Biënnale in Amsterdam het Nieuw Ensemble en drie Azerbeidzjaanse musici Ali-Zadeh's compositie Mugflagamenco in première. Steeds meer Nederlandse festivals, ook die van welke je dit het minst zou verwachten, ruimen plaats in voor niet-Westerse muziek. Festival Musica Sacra in Maastricht bracht Indiase en Syrische muziek onder de noemer 'devotie'. In het Bossche nieuwe muziek-festival November Music maakten Indiase musici hun opwachting. De Amsterdamse Night of the Unexpected presenteerde Indonesische muziek onder het motto: exotische muziek van ver klinkt de westerling als avant-garde in oren.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

17/01/2011

Ritmes op het kaakbeen van de ezel

Luciano Berio

Om de eígenlijke muziek, die van strijkers en blazers, wat op te fleuren of kracht bij te zetten, viel er vroeger wel eens een klap in een westers symfonie- of kamerorkest - op instrumenten als de Turkse pauk, de Chinese tamtam of de Afrikaanse xylofoon - instrumenten uit gebieden waar percussie van oudsher een prominente rol speelt. In het Westen liet de emancipatie van het slagwerk tot diep in de vorige eeuw op zich wachten. De Fransman Edgar Varèse, geboren in 1883, verraste in 1933 het New-Yorkse concertpubliek met muziek voor een ensemble met, op twee sirenes na, uitsluitend slagwerk: twaalf trommels van groot tot klein, bekkens en gongs, triangels, koebellen en buisklokken, celesta en piano.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

13/12/2010

De Tao van Thee - Louis Andriessen & Tan Dun

Tan Dun

Vanuit het verre Westen is het niet zo moeilijk de operamuziek van China en Japan over één kam te scheren. Aan getokkelde citers en vijftonige toonladders, spectaculair slagwerk en penetrante stemmen, of aan diepe stiltes en lange glijtonen is de onderlinge verwantschap gemakkelijk te herkennen.

1. Hayashi Music of Noh - Hayabue (1990). 01:21 - Fujita Rokurobyoe (fue), Okura Genjiro (kotsuzumi), Okura Shonosuke (otsuzumi), Mishima Gentaro (taiko). Pan Music PMC-1108.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

09/11/2010

De verontrustende humor van Mauricio Kagel

Mauricio Kagelradioprogramma

Voor zijn even wonderlijke als sublieme Exotica scharrelde Mauricio Kagel meer dan tweehonderd instrumenten bij elkaar. Hij was dol op exotische klanken. Ruwe kracht of verstilde pracht van mummelende en krijsende stemmen, jankende en loepzuivere toonbuigingen, kaarsrechte en elastieken ritmes - Kagel gebruikte dit alles graag als bouwmateriaal voor zijn composities. Zoals de vogels zongen voor Olivier Messiaen, zo musiceerde de hele mensenwereld voor Mauricio Kagel.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

26/09/2010

Japan en omstreken

Gagaku - Stockhausen

'Waarom zou het behouden van zo veel mogelijk muziekvormen uit de hele wereld bevorderd moeten worden?', vroeg Karlheinz Stockhausen zich af in 1973, in een meermaals gepubliceerd artikel. 'Alles op platen en banden in archieven opslaan, af en toe gebruikt voor programma's, films en boeken over het verleden', vervolgde hij? Het antwoord gaf de componist er meteen het bij: 'Daarom natuurlijk ook, want zelfs de meest conservatieve en reactionaire informatie verandert levens. Maar het belangrijkste is dat creatieve krachten in iedere cultuur de beperkingen van de eigen traditie overstijgen.'

Meer...

Leentjebuur - Indiauitzending beluisteren

30/08/2010

Shankar & Van Roosendael

Jan Rokus van Roosendael

Al zijn de concerto's van de Indiase sitarvirtuoos Ravi Shankar geen hoogtepunten van twintigste-eeuws componeren, het zijn wel oprechte en belangwekkende pogingen de structuur, klank en schoonheid van Indiase en westerse muziek onder één noemer te brengen. De nu negentigjarige Shankar was en is van grote betekenis voor de ontdekking van Indiase muziek door westerse componisten, onder wie de Nederlander Jan Rokus van Roosendael (1960-2005).

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

15/08/2010

Een cyclus van patronen

Claude Vivier

Vanaf 2 september klinkt in het Tropentheater twee weekeinden lang oud repertoire en nieuw werk uit Java en Bali, en, vanuit Indonesië gezien, van ver over zee. Bij de kennismaking  met gamelanmuziek vielen westerse componisten vooral voor drie kenmerken: herhaalde patronen, een cyclische structuur en de zinderende klank van brons. Javanen en Balinezen doen op hun beurt hun voordeel met de metronoom, de muziek van Steve Reich en het dirigentschap.

Meer...

Leentjebuur - Japanuitzending beluisteren

26/07/2010

Wat heet oud?

shakuhachispeler

John Cage was een van de eerste westerse componisten die zich nadrukkelijk lieten inspireren door Chinese en Japanse manieren van denken en doen, van musiceren en componeren. Toru Takemitsu was zijn tegenvoeter, deze Japanner schreef aanvankelijk composities van westerse snit naar voorbeeld van Debussy en Messiaen, pas later bekeerde hij zich tot het gebruik van Japanse instrumenten - de luit biwa en de fluit shakuhachi met name.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

21/06/2010

Van Alla Turca tot alla Zappa!

Yunus Emre

Van alle oosterse muzieksoorten maakte de Turkse militaire kapel de meeste indruk in het achttiende-eeuwse Europa. Het Ottomaanse leger presenteerde zich met veel getinkel, getoeter en geraas, wist ook Wolfgang Amadeus Mozart. Voor piano schreef hij een Rondo alla Turca, en zijn sprookjesopera Die Entführung aus dem Serail opende hij met een kloek spektakelstuk, geïnspireerd op de muziek van het Turkse elitekorps uit die tijd, de janisaren.

Meer...

Twintigste eeuwuitzending beluisteren

24/05/2010

Symfonische variaties in ensembleland

Peter Schat

Nederlandse componisten in de 20e eeuw. Symfonische variaties in ensembleland. Peter Schat was in 1969 een van de rebellerende componisten die met hun Notenkraker-actie aandacht vroegen voor muziek die zij horen wilden: niet Beethoven, Brahms en Mahler maar hedendaagse componisten uit Italie, Frankrijk, Duitslanden als het even kon uit Nederland.

Meer...

Vorige eeuwuitzending beluisteren

26/04/2010

Tussen woede en weemoed

Jan van Vlijmen

Jan van Vlijmen was directeur van het Koninklijk Conservatorium in de jaren dat daar het radicaal componeren gestalte kreeg. Het "Gebroken Oor "uit 1984 van Van Vlijmens leerling Cornelis de Bondt is er een schoolvoorbeeld van. Inferno uit 1993 van Van Vlijmen zelf klinkt voor de Haagse School verassend mooi. Met prachtige instrumentaties en in klare lijnen schetst hij de verschrikkingen van WO II, respectvol verkent hij het niemandsland tussen woede en weemoed.

Meer...

Twintigste eeuwuitzending beluisteren

22/03/2010

Golfjes in het maanlicht

Ton de Leeuw

Tussen Matthijs Vermeulen en de 38 jaar jongere Ton de Leeuw gaapt een muzikale generatiekloof. Toch waren beide componisten op de een of andere manier met elkaar verbonden, bijvoorbeeld in hun voorkeur voor de Franse taal in liederen over de liefde. Ton de Leeuw ontving daarbij ook nog eens de Matthijs Vermeulen prijs.

Meer...

Twintigste eeuwuitzending beluisteren

22/02/2010

Wereldberoemd in Amerika

Jacob ter Veldhuis

Als buitenlandse roem een graadmeter is, dan telden tenminste twee Nederlandse componisten mee in de twintigste eeuw. Zij kregen vaste voet aan de grond  in de Verenigde Staten: de tachtigjarige Louis Andriessen, telg uit een eerbiedwaardig Utrechts componistengeslacht, en de twaalf  jaar jongere Jacob ter Veldhuis die begon als popmuzikant in Groningen. Beiden zijn verdienstelijke pianisten, in hun werk komt de piano ruim aan bod.

Meer...