Peters actuele website is
tetterettet.net




archief titels & intro's
 
reportages
interviews
artikelen
recensies
radioprogramma's
flyers, affiches
 
texts in English reportages
interviews
articles
 

mail naar Peter  
cv, werk, et cetera
 

 

 

Klankbeeld van Amsterdam

31/03/2003

Stadsgeluiden

Een losgeraakte stoeptegel plonst onopgemerkt de Trekvaart in. Tram 25, laatste rit, opent zuchtend zijn deuren, niemand luistert. Voetgangersstoplichten tikken traag bij rood, hoe langzaam ook al weer? De stad gonst van de verrassendste geluiden - voor wie het horen wil. Bewoners dragen er zelf aan bij: steigerbouwers in Slotervaart en marktkooplui in de Pijp, de stamgast met zijn accordeon, de Somaliër met zijn lier, een leerling met haar schuiftrompet. Zelden staan zij er bij stil dat het stadsgeluid van Amsterdam het hunne is.

Mooier is het nog dat iedere buurt en elke wijk zijn eigen achtergrondgeluiden heeft. Bedrijven of winkelcentra, koopflats of rijtjeshuizen, metrostations of bushaltes, geveltuintjes of stadsparken bepalen wat er hier of daar te horen is. In de volksbuurt klinken mensen anders dan in de villawijk. De halsbandparkiet kwettert massaal in het Vondelpark (maar is aan het migreren). Zoveel verscheidenheid en detail, het is nauwelijks te bevatten. Verdeel daarom voor het gemak de stad in Centrum en de vier richtingen van de windroos.

Neem in elk gebied geluiden op. Bewerk ze tot een kunstwerk dat het karakter van het stadsdeel verraadt. Of laat je erdoor inspireren tot een compositie en doe er beeldende kunst of poëtische teksten bij. Combineer desnoods computerbewerkte beelden en geluiden met de allerauthentiekste klanken van een live optredende geluidenlegende. Vergeet in alle opwinding niet aan scholieren te vragen hoe zíj de stadsgeluiden om zich heen ervaren. Laat ze meedoen, betrek hun vondsten in jouw werk.

Dit is, kort door de bocht, de opdracht aan vijf componisten die tevens als muziekleraar bij het Muziekpakhuis werken.
Zij lieerden zich aan een kunstenaar naar keuze, een metgezel, dit met het oog op een veelzijdig, multidisciplinair eindresultaat. Bovendien werkten zij ieder tien weken lang op scholen met vmbo-leerlingen om die aan te zetten tot luisteren en opnemen, tot musiceren en componeren. Wat niet altijd meeviel, maar tien talenten uit het vmbo spelen straks een rol in het beloofde, spectaculaire lustrumfeest.

Op dat feest klinkt straks het karakteristieke geluid uit vijf stadsdelen in een muziek , woord , beeld en theaterprogramma ter gelegenheid van het twintigjarig jubileum van muziekschool het Muziekpakhuis.

Lustrum en vmbo
Vijf componisten zijn de spilfiguren in dit geheel dat Stadsgeluiden is gedoopt, en uit twee onderdelen bestaat.

Iedere componist bedenkt samen met de kunstenaar die hij of zij als kompaan heeft gekozen een deel van de lustrum-feestvoorstelling, ieder koppel neemt een van de vijf stadsdelen voor zijn rekening. Zo ontstaan vijf scènes die samen een klankbeeld van Amsterdam opleveren. Voor de goede orde noemen we dit onderdeel tijdelijk het Stadsgeluiden-lustrumproject.

Dezelfde componisten hebben met een collega-docent uit het Muziekpakhuis tien weken lang workshops verzorgd op vmbo-scholen. Op zijn of haar school hield de componist zich met hetzelfde stadsdeel bezig als in het lustrumproject. Ook hier ging het om spelen met omgevingsgeluiden, om musiceren en componeren, maar nu door leerlingen. Dit onderdeel noemen we waar nodig het Stadsgeluiden-vmbo-project.

De componisten kunnen de resultaten van hun vmbo-inspanningen opnemen in hun werk voor het lustrumfeest. In elk geval zullen van iedere school twee talentvolle leerlingen worden uitgenodigd een bijdrage te leveren aan het jubileumfeest.

Stadsgeluiden-vmbo
Dit boekje is gewijd aan het Stadsgeluiden-vmbo-project. Musici, vmbo-docenten, de door het Muziekpakhuis aangestelde coördinatrice, de met kunst- en cultuuronderwijs belaste beleidsmedewerker van het Regionaal Opleidingscentrum van Amsterdam, schoolverlaters en banketbakkersleerlingen vertellen over hun wederwaardigheden. Deelnemers die niet zelf aan het woord komen worden soms niettemin aan de lezer voorgesteld.

Van de vijf deelnemende scholen komen muzieklessen en een uitstapjes aan bod. Eindpresentaties voor medescholieren, familieleden, meesters, juffen en notabelen blijven niet onbesproken. Onder de noemer hinderpalen en eye-openers staan de perikelen van het kunstonderwijs aan vmbo-leerlingen overzichtelijk op een rij. Relevante feiten, cijfers en andere wetenswaardigheden completeren het relaas over kansrijk kunstzinnig manoeuvreren in een voor watjes dodelijk onderwijsklimaat.

© Peter van Amstel - 2003