Peters actuele website is
tetterettet.net




archief titels & intro's
 
reportages
interviews
artikelen
recensies
radioprogramma's
flyers, affiches
 
texts in English reportages
interviews
articles
 

mail naar Peter  
cv, werk, et cetera
 

 

 

Stadsgeluiden - Vmbo-docent Karim Elberkani

31/03/2003

Eén voor een schatjes

‘Ik ben hier de ckv-docent’, Karim Elberkani lijkt het zelf bijna niet te geloven. In maart 2002, toen hij nog voor docent maatschappijleer studeerde aan de Educatieve Faculteit Amsterdam, kreeg hij al een baan in het vmbo aan de Treublaan. Niet in zijn eigen vak, maar als aardrijkskunde- en geschiedenisdocent. Tevens kreeg Elberkani, wegens langdurige ziekte van de drama- en handenarbeidlerares, het Stadsgeluiden-project erbij. ‘Die introductiebijeenkomst van het Muziekpakhuis vorig jaar, práchtig. Ik dacht meteen: dat moet gewoon lukken.’

Nu, een week na de Stadsgeluiden-presentatie door zijn leerlingen (‘het beste dat ik in lange tijd van ze heb gezien’) en vijf dagen na zijn afstuderen (‘officieel docent maatschappijleer, tweede graads’), is Elberkani moe, teleurgesteld en binnenkort werkloos. ‘Ik heb mijn ontslag ingediend, ik acht mijzelf niet geschikt om les te geven aan deze doelgroep. Deze leerlingen hebben nog echt een opvoeding nodig. Ik heb daar geen zin in en ik heb er het gezag niet voor.’ Elberkani neemt een tijdje rust, gaat kranten en boeken lezen. ‘Ik ben docent maatschappijleer zonder tijd om de krant te lezen. Dat spoort gewoon niet.’ En weer schrijven wellicht, gedichten, zoals vroeger.

Het Stadsgeluidenproject was voor Elberkani een extra zware belasting. Hij moest de groep samen met een klasse-assistent begeleiden en niet, zoals eigenlijk de bedoeling was, met een collega-docent. ‘De afspraak was: een docent per groep. Het Muziekpakhuis had het over twee groepen van tien, maar een groep is hier een klas van ongeveer twintig leerlingen.’

Louter muziek
‘Toch zag ik het helemaal voor me, dat wil zeggen, totdat Gerda, de coördinatrice van het Muziekpakhuis beter leerde kennen. Ik zeg het maar eerlijk: ik kan haar niet uitstaan. Het was mijn taak de muziekdocenten op didactisch gebied te begeleiden en aan te vullen, maar Gerda is zo iemand die niet gemakkelijk iets uit handen geeft. Natuurlijk, zij is regisseuse, zij was verantwoordelijk voor het project. In haar geval zou ik misschien precies hetzelfde hebben gedaan, maar het kwam de samenwerking niet ten goede.

‘Met de muziekdocenten kon ik het goed vinden. Simon bleef gewoon heel koeltjes, zo moet je de leerlingen ook benaderen. Want als je te gestresst bent, of iets van gespannenheid laat zien, dan maken ze je af. Dan denken ze: nog even doorzetten, nog één rottigheidje is zeker de druppel die de emmer doet overlopen en dan hebben we geen ckv meer. Zo gingen ze bij Gerda denken, gewoon pesten zodat zij niet meer terug zou komen, dat had ik wel door. Het werd echt iets persoonlijks tussen de klas en Gerda, de leerlingen zagen haar niet zitten.

‘Wij geven hier op school voornamelijk theoretische vakken, gericht op handel en administratie. De leerlingen krijgen gewoonlijk ook drama en handenarbeid, maar de mevrouw die dat geeft is al een paar maanden ziek. Het vak ckv is alleen verplicht voor de derde klas, dat stond oorspronkelijk op het rooster voor een uur in de week. In plaats daarvan verzamelen we nu al die uren, we maken er vier blokken van een ochtend of een middag van. We hebben hier bijvoorbeeld een keer de groep Who Cares gehad, interactief theater waarbij de acteurs de leerlingen verleidden mee te doen. Het Stadsgeluidenproject was ook zo’n aanvulling op het ckv-pakket.

‘De meeste leerlingen hadden volgens mij nog nooit een muziekinstrument in handen gehad. Dit was hun eerste kennismaking met muziek. En een beetje met theater, wat volgens mij niet handig was. Op de introductiebijeenkomt vorig jaar waren we met meerdere thema’s bezig, heel gevarieerd. Die geluiden met dat water vond ik bijvoorbeeld erg mooi. Het ging louter over muziek, over geluiden opnemen en bewerken, over musiceren.’

Modelleerling
‘Eerst leek het bij ons ook zo te gaan, maar op een gegeven moment kwamen daar gespeelde tableaus bij, en een filmpje. Ik had het gevoel: we hebben al moeite genoeg het geluid ten gehore te brengen. Het was een mooi initiatief, daar niet van, maar ze hadden beter meer energie in de muziek kunnen steken. Van de muziek bleef niet zoveel over. En al die geluiden? Daar is niets mee gebeurd. Maar ik moet zeggen, de presentatie is me toch enorm meegevallen.

‘Sommige leerlingen hebben het echt leuk gevonden, een paar echt helemaal niet. Dwarsliggers steken de rest aan met hun houding, hun uitstraling, met de manier waarop ze erover praten. Dan vind de rest het op den duur ook niet leuk meer. Aan de andere, er zijn er ook een paar helemaal omgedraaid, zoals Amina en Bahar, de enige twee meiden in de groep. Bij elke workshop voelden ze zich ziek, zwak en misselijk. Ze wilden altijd liever naar huis. Maar ze lieten wél wat zien op de presentatie. Die kinderen, er valt echt geen peil op te trekken. Een voor een zijn ze schatjes, maar in een groep luisteren ze alleen de eerste vijf minuten. Daarna is het afgelopen, dan kom je er niet meer doorheen.

‘Ik geloof niet in het vmbo. Het is een samenvoeging van mavo en vbo, maar daarnaast komen er ook veel kinderen uit het speciaal onderwijs. Daarvan kun je er zeker niet meer dan vier in een groep hebben. En dan nóg. Alle niveaus lopen door elkaar heen, er zitten dus ook relatief sterke leerlingen tussen, mensen die mavo met gemak zouden aankunnen. Met zulke leerlingen begint het hier goed, maar in de loop van het jaar zie je dat zij gedemotiveerd beginnen te raken. Ik vind dat zó droevig.

‘Het idee is dat zwakkere leerlingen zich optrekken aan de sterkere. Mijn ervaring is dat het precies andersom werkt, de sterkere leerlingen geven er de brui aan. Die weten: ik haal het op mijn sloffen. Die gaan hier gewoon de hele dag lopen klieren.

‘Ik heb niet het gezag die jongens en meisjes op een opvoedende manier aan te spreken, ik ben zelf net klaar met mijn opleiding. Bovendien, als je het niet vanuit een ideaal doet houd je dit werk niet lang vol. Kijk met wat voor meubilair we hier zitten, en in wat voor gebouw. Er wordt gesteld dat er geen geld is, we moeten steeds meer bezuinigen op leermiddelen. Moet je kijken met wat voor boeken ik werk, die vallen echt uit elkaar.’

Uitzendwerk
‘En het ergste van alles, het werk voelt aan als totaal onbelangrijk. Ik had in het begin een meisje in de klas dat mij aan het einde van de les altijd een hand gaf. Kijk, één zo iemand laat je vergeten... Moet je nagaan, dat je daar al blij mee bent, met één iemand die jou bedankt.’ Karim Elberkani legt zijn rafelige boeken op een stapeltje. Hij bergt het leerlingenlijstje op in het grijs gemoffeld stalen ladenblokje onder zijn bureaublad van duurzaam spikkeltjesformica. De bel is gegaan, een nieuwe les dient zich aan. Een leerling barst naar binnen. Elberkani: ‘Wat is er Nasser? Zie je niet dat ik in gesprek ben?’

‘Kunstvakken zijn volgens mij de vakken die het dichtst bij het menszijn horen’, besluit Elberkani het gesprek. Maar als kunstvakkendocent binnen het vmbo ziet hij voor zichzelf geen taak meer weggelegd. Hij heeft zijn baan opgezegd. ‘Ik ben van plan het volgende schooljaar weer te beginnen, waarschijnlijk in het middelbaar beroepsonderwijs. De leerlingen zijn daar gemotiveerder omdat ze niet leerplichtig zijn. Die hoef je niet dertig, veertig keer per les te zeggen: ga op je plek zitten, houd je mond nu eens dicht, haal die pen uit zijn oor.

‘In de tussentijd ga ik wat uitzendwerk doen, maar vooral wat ik me had voorgenomen tijdens de eindfase van mijn studie: lekker voor mezelf lezen. En muziek luisteren, ik houd van bijna alles. Maxwell, Lenny Cravitz en Postmen. André Hazes, Marco Borsato, niet te geloven, die vind ik ook geweldig.’

De naam Karim Elberkani is niet de echte naam van de docent.

© Peter van Amstel - 2003