Peters actuele website is
tetterettet.net




archief titels & intro's
 
reportages
interviews
artikelen
recensies
radioprogramma's
flyers, affiches
 
texts in English reportages
interviews
articles
 

mail naar Peter  
cv, werk, et cetera
 

 

 

ECM, Saphrane

01/09/2009

John Balke & Amina Alaoui: Siwan & Gharnati

Zangeres Amina Alaoui, geboren in Fez maar wereldburger in hart en nieren, zingt de oude Andalusische muziek zoals de zestiende-eeuwers het zeker graag hadden gehoord: met perfectie en passie, op basis van kennis en ervaring, eerbiedig maar vrijpostig. Zo streelt zij ook het moderne muziekliefhebbersoor, met traditionele en eigen poëzie, met oude en eigentijdse begeleidingen.

Toen in 1492 definitief een einde kwam aan de macht van de Moren op het Iberisch schiereiland, klonk tussen de bogen, mozaïeken en fonteinen niet langer de muziek van Arabische origine. Maar de Andalusische muziek ging niet verloren. De variant uit Granada bijvoorbeeld, gharnati genoemd, bleef bewaard in de theehuizen van Marokko, Algerije en Tunesië.
Terwijl de musici in Cordoba, Sevilla en Granada hun eenstemmige suites van liederen en instrumentale stukken perfectioneerden, met deels uit het hoofd geleerde, deels geïmproviseerde melodieën, schreven hun christelijke collega’s noten. Voor hen was kerkmuziek de norm, meerstemmigheid de uitdaging – al te frivool mocht het van de Paus niet worden, en ook niet al te ritmisch. Hoe dan ook, iedere stem, iedere ademtocht werd nauwkeurig voorgeschreven, noot voor noot.
In de Arabische wereld was alle muziek strikt genomen altijd al wereldlijk – van islamitische moskeemuziek is het nooit gekomen. Teksten liggen wel vast en melodieën tot op zeker hoogte ook, maar alles gaat uit het hoofd, met ruimte voor spontaniteit en eigen inbreng. Het bij elkaar brengen van deze zo verschillende tradities, de oosterse en de westerse, is zelden met zo’n gretigheid en hoorbaar plezier gedaan als nu door de Noorse componist-toetsenspeler Jon Balke en de Marokkaanse zangeres-dichteres Alaoui.
Op haar eigen cd Gharnati blijft Alaoui dicht bij de traditie. Er klinken vrijvlinderende melodieën, geëchood door ud (luit) en viool, afgewisseld met al even bevlogen instrumentale solo’s. Die zijn ook te horen op Siwan, nu ook op trompet door jazztrompettist Jon Hassell. Op Siwan klinkt een mix van Andalusische muziek, oosterse en westerse improvisaties, en renaissance- en barokklanken gespeeld door de Barokksolistene uit Noorwegen. Theorbe, trompet en klavichord gaan hier ongehoord prachtig samen met ud en zarb (trommel), Arabische en Spaanse zang.

© Peter van Amstel - 2009