Peters actuele website is
tetterettet.net




archief titels & intro's
 
reportages
interviews
artikelen
recensies
radioprogramma's
flyers, affiches
 
texts in English reportages
interviews
articles
 

mail naar Peter  
cv, werk, et cetera
 

 

 

Leentjebuuruitzending beluisteren

09/02/2011

De Spanje-Iran-Azerbeidzjan-connectie

Arcángel

Afgelopen januari brachten tijdens de Flamenco Biënnale in Amsterdam het Nieuw Ensemble en drie Azerbeidzjaanse musici Ali-Zadeh's compositie Mugflagamenco in première. Steeds meer Nederlandse festivals, ook die van welke je dit het minst zou verwachten, ruimen plaats in voor niet-Westerse muziek. Festival Musica Sacra in Maastricht bracht Indiase en Syrische muziek onder de noemer 'devotie'. In het Bossche nieuwe muziek-festival November Music maakten Indiase musici hun opwachting. De Amsterdamse Night of the Unexpected presenteerde Indonesische muziek onder het motto: exotische muziek van ver klinkt de westerling als avant-garde in oren.

De motivatie, onderbouwing en logica van exotische uitstapjes zijn niet altijd even overtuigend, maar het presenteren van interessante nieuwe muziek heeft eigenlijk ook nauwelijks extra legitimatie nodig. Een festivalprogrammeur maakt een gedachtesprongetje of een klankassociatie, en verrast vanuit een tintelend vingertoppengevoel het publiek met ongehoorde muziek.

Zo kon het gebeuren dat in Amsterdam tijdens de Flamenco Biënnale, in een volgepakt Bimhuis en een afgeladen Muziekgebouw, nieuwe composities en traditionele improvisaties uit Spanje, Iran en Azerbeidzjan samengingen. De gepassioneerde manieren van zingen lijken aan elkaar verwant, bedacht samenstelster Ernestine van de Noort, en het muzikaal stramien, en de passie. Reden genoeg om een en ander eens samen te brengen – naar weldra bleek tot groot genoegen van een blij verrast publiek. In deze Leentjebuur variëren we hier nog wat op door. Luister opnieuw naar Frangiz Ali-Zadeh, zij speelt zelf piano bij het Kronos Quartet in Tactile Time, het eerste deel van haar compositie Apsheron Quintet.

Oude muzieksoorten uit Azerbeidzjan en Iran zijn aan elkaar verwant, beide landen liggen aan de Kaspische zee en grenzen aan elkaar.  De verbinding met Spaanse flamenco is minder gemakkelijk aanneembaar te maken, maar het hoeft niet te verbazen dat een Iraanse mugam-zanger associaties oproept met een Spaanse zigeunerzanger.  Luister naar de gepassioneerde zang van achtereenvolgens een Iraniër en een Spanjaard.

Menig componist, zowel binnen als buiten Spanje, heeft zich laten verleiden door flamencogitaar en flamencoritmes, maar aan het temmen van de flamencozang heeft slechts een enkeling zich gewaagd. Het kán wel, bewijst de Spanjaard Mauricio Sotelo die ook de weerbarstige zang gebruikt als bouwsteen voor zijn gecomponeerde ensemblemuziek. De vocale partij vertrouwt hij dan wel aan een toe aan een doorgewinterde cantaór, in dit geval Francisco José Arcángel Ramos. Het volgende stuk heet Rompe Desde un Abísmo el Sol, geschreven in de vorm van het trage, gewichtige flamenco-compás seguiríya. U hoorde Rompe Desde un Abismo el Sol van Mauricio Sotelo, uitgevoerd door Ensemble Residencias en zanger Francisco José Arcángel Ramos.

Net als de Azerbeidzjaanse Frangis Ali-Zadeh uit het begin van dit programma, studeerde de Iraniër Mehdi Hosseini in het Westen compositie om zijn (al dan niet Oosterse) muzikale ideeën in westerse orkesten tot leven te wekken. Met flamenco heeft zijn Eerste Symfonie hoegenaamd niets te maken. Het was Hosseini’s  landgenoot Mohamed Motamedi die tijdens de Flamenco Biennale de Spanje-Iran-verbinding legde, van een substantiële vermenging met flamenco kwam het toen overigens ook al niet.

Leentjebuur is een maandelijks programma van Peter van Amstel.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

speellijst
1. Frangiz Ali-Zadeh. Giacinto Scelsi, Jessica Kuhn - Violoncello - Frangis Ali-Zadeh: Ask Havasi (2005). 09:59 Jessica Kuhn Thorofon Records
2. traditioneel. Love's Deep Ocean - Iraq Täsnifi (2000). 02:51 Alim Qasimov, Ferghana Qasimova Network 34.41
3. Frangiz Ali-Zadeh. Mugam Sayagi, Music of Frangiz Ali-Zadeh - Music for Piano (2005). 11:28 Kronos Quartet & Frangiz Ali-Zadeh Nonesuch 79804-2
4. traditioneel. Voices of the World 2, Iran - Chant Classique Persan, Avaz (1996). 01:43 Afsâne Ziâ'i, Hoseyn Omumi Le Chant du Monde CMX 374 101012
5. traditioneel. Grands Cantaores du Flamenco, Vol. 1 – Martinete de Media Noche. 02:47 Pepe de la Matrona Le Chant du Monde LDX 274829
6. Mauricio Sotelo. Mauricio Sotelo: De Oscura Llama - Rompe Desde un Abismo el Sol (Seguiriya I) (2009). 07:30 Ensemble Residencias, Arcángel, Roberto Fabricciani & Stefano Scodanibbio Anemos C33002

© Peter van Amstel - 2011