Peters actuele website is
tetterettet.net




archief titels & intro's
 
reportages
interviews
artikelen
recensies
radioprogramma's
flyers, affiches
 
texts in English reportages
interviews
articles
 

mail naar Peter  
cv, werk, et cetera
 

 

 

Bijdetijdsuitzending beluisteren

27/04/2012

Bach, vreemde vogels en eeuwige rust

Reza Nemavar

Het Nieuw Ensemble speelt deze maand muziek van de Amerikaanse componist George Crumb, en ensemble Zerafin is nog eenmaal te horen met nieuwe muziek uit vooral oostelijke contreien. Vandaag in Bijdetijds muziek van Crumb, de Nederlanders Theo Loevendie en Reza Namavar, van Vache Sharafyan uit Armenië en Polina Medyulyanova uit Oezbekisten. Dat levert geheel toevallig en onbedoeld een paar opvallende raakpunten op: vogels, de dood en Bach.

Er vliegen krijsende kraaien over bij Crumb, er klinkt een opgewonden uil bij Namavar, Sharafyan laat een statige kraanvogel passeren. De dood waart rond in Black Angels van Crumb, een werk over de verschrikkingen van de Vietnamoorlog. Hij citeert Der Tod und das Mädchen, en in zijn compositie Quest de uitvaart-tophit Amazing Grace. Polina Medyulyanova componeerde Ewige Ruhe, een lied van afscheid voor altijd.

Bach tenslotte laat van zich getuigen door Loevendie en Namavar. In het uitvoerende ensemble zitten dan weer de vreemde vogels, waaronder de duduk, de erhu en de panfluit.

We beginnen met Black Angels van George Crumb, een compositie uit 1970, gespeeld door het Kronos Quartet. Er wordt in geschreeuwd en gezongen, gefloten en gefluisterd, en er klinken maracas, gongs en kristallen glazen in mee. De delen zijn Departure, Absence en Return.

Deze maand speelt het Nieuw Ensemble in Maastricht, 's-Hertogenbosch en Amsterdam Crumb’s wonderschone compositie Questuit 1994. De gitaar speelt daarin de hoofdrol, begeleid door sopraansaxofoon, harp, twee slagwerkers en contrabas.

Nu volgt het vijfde deel daaruit, Nocturnal, gespeeld door het Oostenrijkse Ensemble New Art onder leiding van Fuat Kent.

Theo Loevendie noemde het door hem in 2004 opgerichte ensemble Ziggurat zijn droomensemble. Maar een paar jaar geleden kwam er een einde aan de samenwerking tussen de componist en de musici, en het ensemble ging door onder de naam Zefarin. Loevendie schreef destijds voor Ziggurat het Bachiaans aandoende Due, waarmee hij aantoonde dat de combinatie van Armeense duduk, Chinese erhu, Syrische qanun, panfluit, viola da gamba, contrabas, allerhande slagwerk en jazzzangeres niet per se exotisch, maar wel degelijk wonderschoon klinkt.

Luister naar Ziggurat met Duevan Theo Loevendie.

Onder Loevendie's leiding speelde dit ensemble voornamelijk stukken van Loevendie zelf, maar voor de serie concerten waarvan deze maand de laatste afleveing te horen is, koos Zerafin voor maar liefst zeven componisten uit alle windstreken. Onder hen de Nederlander Reza Namavar, de Armeniër Vatche Sharafyan, en de Oezbeekse Polina Medyulyanova.

In 2007 schreef de in Nederland opgeleide Namavar een mini-altvioolconcert dat hij Schreeuwuijlnoemde, hij droeg het op aan altvioliste Susanne van Els. Zij speelde het stuk met het Schönberg Ensemble onder leiding van Reinbert de Leeuw.

Vache Sharafyan is een belangwekkende Armeense componist, hij tekende voor een opera, talloze orkestwerken en een weelde aan kamermuziek. Nu en dan schrijft hij als aanvulling op de westerse bezettingen een duduk voor, de klaaglijk klinkende Armeense hobo.

Zoals in Krunk, de kraanvogel, hier gespeeld door Alexander Chaushian op cello, Emmanuel Hovhannisyan op duduk en de componist aan de piano.

De Oezbeekse Polina Medyulyanova is geen onbekende in Nederland, zij studeerde aan het Conservatorium van Amsterdam en won in 2003 de tweede prijs van de Gaudeamus Muziekweek.

'Ik maak geen onderscheid naar de geografischje of nationale oorsprong van geluiden', zei zij onlangs in een interview. 'Ik kies en onthoud de klanken die ik mooi vind, van daaruit onstaan mijn muzikale ideeën.' Zij gebruikt melodieën en ritmes uit Japanse en Hebreeuwse, uit Ierse, Afrikaanse en Russische muziek, en die zet zij naar haar eigen hand.

Luister naar de Ierse mezzosopraan Doreen Curran die, begeleid door het Carducci Quartet, die Medyulyanova’s Ewige Ruhezingt.

Ensemble Zerafin speelt op 25 maart muziek van Medyulyanova en zes andere componisten in het Amsterdamse Bethaniënklooster. Questvan George Crumb, gespeeld door het Nieuw Ensemble, gaat op 9 maart in Theater aan het Vrijthof, Maastricht, op 15 maart in De Toonzaal, 's-Hertogenbosch en op 16 maart in het Amsterdamse Concertgebouw.

Deze aflevering van Bijdetijds werd samengesteld door Peter van Amstel.

1. George Crumb. Black Angels - Black Angels: 1. Departure - 2: Absence - 3: Return. 18:04
Kronos Quartet
Elektra Nonesuch 7559-79242-2
2. George Crumb. Crumb: Songs, Drones, and Refrains of Death - Quest - Quest: 5. Nocturnal. 10:04
Ensemble New Art & Fuat Kent
Naxos – 8.5592902006
3. Theo Loevendie. China Festival 2005 - Due (2005). 03:18
Ziggurat
opname VPRO
4. Reza Namavar. Nas & Namavar & Van Vlijmen & Jeths: To You - Schreeuwuijl (2007) For Viola Solo and Ensemble (2010). 11:40
Susanne van Els (altviool), Schönberg Ensemble o.l.v. Reinbert de Leeuw
Etcetera
5. Vache Sharafyan. Armenian Rhapsody - Krunk (De kraanvogel) (2011). 05:55
Alexander Chaushian, Vache Sharafyan & Emmanuel Hovhannisyan
BIS-CD-1948
6. Polina Medyulyanova. Path - Ewige Ruhe (Eternal Peace) (2010). 04:14
Doreen Curran, Carducci Quartet
Louth Contemporary Music Society LCMS 1001

© Peter van Amstel - 2012