Peters actuele website is
tetterettet.net




archief titels & intro's
 
reportages
interviews
artikelen
recensies
radioprogramma's
flyers, affiches
 
texts in English reportages
interviews
articles
 

mail naar Peter  
cv, werk, et cetera
 

 

 

In memoriam Otto Ketting

15/04/2013

De Ketting-Proef

Otto KettingHebt u de Ketting-Proef al uitgeprobeerd? De op 13 december 2012 overleden componist Otto Ketting, bedacht hem zelf. Dat wil zeggen, hij ontwierp de Pijper-Proef naar zijn illustere voorganger Willem Pijper. ‘Dat gaat zo’, schreef hij in 1972. ‘Wat voor platen met muziek van Pijper heeft u?’, een vraag aan de verkoper in de grootste platenzaak in de buurt. Die zal kiezen uit twee antwoorden: ‘a) Van wie zegt u?’en ‘b) Nee, daar kunnen wij u niet aan helpen.’

‘Van onze eerste moderne meester, van onze belangrijkste 20ste-eeuwse toondichter is geen noot verkrijgbaar’, concludeerde Ketting bitter. Of bitter - onbedaarlijk ongerust, dat typeert beter Kettings nooit aflatende pleidooi voor het spelen van en luisteren naar nieuwe, vooral ook Nederlandse muziek. Zijn eigen oeuvre is daar een blij makende uitnodiging toe: het is omvangrijk, ijzersterk en omvat voor elk wat wils.

Terug naar 1972, hij scheef toen Time Machine voor blazers en slagwerk, sindsdien wereldwijd honderden malen uitgevoerd - Ketting is een van de meest gespeelde eigentijdse Nederlandse componisten. Hij had toen al een symfonie op zijn naam staan, er volgden er nog vijf - de zesde, zijn laatste, in januari 2012. Daartussendoor ensemblestukken als Monumentum uit 1983 voor blazers, piano en slagwerkers (‘een van mijn beste stukken’), twee kameropera’s, en de nodige muziek voor harmonie- en fanfareorkest.

Ketting was wars van inspiratie ‘hogere machten, lagere machten, dat moet je wantrouwen’, vond hij. Componeren was voor hem construeren; en die aanpak veroorzaakte een weelde aan wonderschone en dramatische, speelse en ontroerende prachtcomposities. En filmmuziek. ‘Soms lijkt filmmuziek bedrieglijk veel op echte muziek’, betoogde hij in de bundel De Ongeruste Parapluie. ‘Gelukkig gebeurt dat zelden. Want het aardige van filmmuziek is nu juist de mate waarin zij verschilt van zelfstandige, autonome muziek.’ Om vervolgens zeventien pagina’s uit te wijden over het componeren voor bijvoorbeeld Bert Haanstra’s films Alleman, Bij de Beesten Af en Dokter Pulder Zaait Papavers. Begrijpelijk schrijven over muziek, ook een van zijn stokpaardjes.

Dit jaar staat in de ZaterdagMatinee, de concertserie van de publieke omroep in het Amsterdamse Concertgebouw, de Duitse Componist Karl Amadeus Hartmann centraal. Uitgerekend de man bij wie Ketting in de jaren zestig in München compositie studeerde. Daarom stond ook een nieuw te componeren werk van Ketting op het programma, Ode aan Hartmann zou het heten. Het kwam er niet meer van. De dag voordat Otto Ketting overleed, kreeg hij van het Fonds voor de Podiumkunsten de toezegging voor een werkbeurs om het stuk te kunnen schrijven, riant onderbouwd met loftuitingen over zijn vakmanschap, fantasie en muzikale zeggingskracht. Dat heeft hem misschien nog goed gedaan.

Dan nu nog even de Ketting-Proef uitgeprobeerd op de grootste platenzaak in de buurt: iTunes Store. Score: één trompetsolo van drie minuten, Intrada. Alle reden tot ongerustheid dus, Otto Ketting had gelijk.

Otto Ketting: De Ongeruste Paraplu - Notities over muziek 1970-1980, Ulyssen 1981, ISBN 90 650 3001
Op YouTube staat een filmportret van Otto Ketting uit 2010, gemaakt in opdracht van het Brabants Orkest.

© Peter van Amstel - 2013