Peters actuele website is
tetterettet.net




archief titels & intro's
 
reportages
interviews
artikelen
recensies
radioprogramma's
flyers, affiches
 
texts in English reportages
interviews
articles
 

mail naar Peter  
cv, werk, et cetera
 

 

 

November Music - Rhodri Davies, John Tilbury, Michael Duch, Christian Wolff

15/11/2010

Imposant en ingenieus klankenspel

Rhodri DaviesDe harp is een volwassen, veelzijdig en avontuurlijk instrument, dat bewijst de Britse harpist Rhodri Davies. Hij bespeelt akoestische en elektrische harpen, hij bouwt wind- water- en vuurharpinstallaties, en maakt daarbij graag gebruik van live-electronics. Maar niet in de Toonzaal om kwart voor drie. Het gezelschap opende met een vrije improvisatie, geconcentreerd en ingetogen, waarvoor Cristian Wolff naast John Tilbury aanschoof achter de piano. De Amerikaan Wolff, collega en vriend van Cage, Feldman en Tudor, schreef voor Davies het solostuk For Harp Player, een aaneenschakeling van twaalf kort uitgewerkte ideeën: een stukje contrapunt, een reeks stevige akkoorden, een volksmelodieframent, een spelletje hoog-laag met meefluitende harpist. Verstilling en concentratie voerden opnieuw de boventoon, net als in het derde stuk, Give Me a Break van fluxus-componist Ben Patterson voor harp, piano en contrabas. Een imposant en ingenieus klankenspel, dat zeker. Maar met een verfrissend of verzengend stuk voor water- of vuurharp had Davies de liefde voor zijn instrument nog wat indringender kunnen uiten.

November Music - Indian Core

15/11/2010

Modale improvisaties op zijn Indiaas

Indian CorePluspuntje: geen beeldscherm of beamer te bekennen bij het concert van de Indiaas-Noorse combinatie Indian Core. Riante beeldprojecties willen nog wel eens, bedoeld of onbedoeld, veel aandacht opeisen in multimediale podiumproducties - in deze aflevering van November Music soms iets te veel. (Maar weer zeker niet bij Louis Andriessen, wiens opera Anaïs Nin hier gelijktijdig ging met Indian Core. Ik hoorde en zag hem al in Amsterdam. Had ik er maar voor gekozen daar nog eens bij te zijn, want Andriessens rake noten overtreffen het bijbehorende beeld ruimschoots.)  Minpuntje: De vier brave jazzmusici, twee Indiëres (op tabla en sitar) en zangeres van Indian Core brachten unisono melodieën en modale improvisaties op zijn Indiaas. Dat deden en doen bijvoorbeeld John Coltrane, Zakir Hussein en een hele schare wester- en oosterlingen al decennia lang veel inventiever.

November Music - Ensemble Klang

15/11/2010

Uitkomst ongewis

Ensemble KlangFestivalcomponist Peter Adriaansz deed met Waves 5-7 de naam van ensemble Klang het meeste eer aan: drie maal pure klank. De componist spreekt zelf van een onderzoek naar harmonisch materiaal. Hij liet piano, saxen, trombone, gitaar en percussie tonen stapelen tot vijf- of zestonige akkoorden die geruime tijd bleven staan. Door kleine verstemmingen ontstonden er zwevingen, een rijk palet aan boventonen ontvouwde zich. Dit onderzoek duurde lang, maar de vraagstelling was niet helder en de uitkomst bleef ongewis. Eraan vooraf ging een nogal fragmentarische reeks emotionele toonschilderingen van Frank Nuyts (België) bij zwart-wit striptekeningen, en een goed gelukt repetitief werk van Matt Wright (Engeland), ritmisch gestuurd door een projectie van asynchroon draaiende platenspelers. Al met al had het strak musicerende, veelbelovende Ensemble Klang eigenlijk best voor wat meer vuurwerk mogen zorgen.

November Music - Starvinsky Orkestar & Matthew Herbert

12/11/2010

Fluisterklikjes van colablikjes

Starvinsky OrkestarMartin Fondse zit gewoonlijk al niet om ideeën verlegen, zijn composities voor Starvinsky Orkestar (strijkkwartet, bas, klarinetten, saxofoons, drums) borrelen altijd van vernuft en levenslust. Toch wist de Britse elekronicawizzard Matthew Herbert daar met ter plekke gemaakte samples, vervormingen en effecten toch nog een ruime schep bovenop te doen. Fluisterklikjes van colablikjes liet hij, met volle ondersteuning van het orkest, uitgroeien tot krankzinnig hysterische feestmuziek, waarbij hij van pret extra vrolijk stemmende, wat spastisch aandoende bewegingen maakte. Eric Vloeimans deed ditmaal ook mee, en een zangeres. Zelfs de eerder zo lyrische trompettist liet zich nu verleiden tot ongeremd getetter.

November Music - Eric Vloeimans & Wayne Horvitz

12/11/2010

Deconstructie van een tango

Eric VloeimansGestoken in zilveren laarsjes, een lentegroene ruitenbroek en donkergroenglanzend hemd, ontfutselde trompettist Eric Vloeimans louter fluwelen tonen aan zijn blinkend koper. Pianist Wayne Horvitz uit de VS, gekleed in stemmig bruin inclusief hoed, stak daar op het oog wat sombertjes bij af. Maar luister: met groot gemak voelden hij en Vloeimans elkaar feilloos aan. En dat na slechts een dagje oefenen in een ijskoud lokaal van de plaatselijke muziekschool, omdat Boschenaar Vloeimans daar vroeger zijn eerste lesjes kreeg. Vakwerk leverden ze, op basis van een handvol genoteerde themaatjes en akkoorden, de deconstructie van een tango hier, van een walsje daar. Het was muziek om te behagen, nergens een rafelrandje; wel heel veel trage, vloeiende lijnen. Knap en zorgvuldig gedaan, maar toch ook een beetje saai.

November Music - The Electronic Hammer

12/11/2010

Afwasborstel en computer

Electronic HammerVan kartonnen doos, via afwasborstel, snarentrommel en bellen tot computer - Electronic Hammer maakt er verrassende combinaties mee. Met heel grote, van moderne elektronica voorziene houten ratels (vroeger het signaalinstrument van vuilnisophalers) gingen de drie slagwerkers subtiel te werk. Ze genereerden er diepe klanken of sisselende boventonen mee, knallend of fluisterend, mooi gecombineerd met live percussie door Diego Espinoza. In een samenballing van 24 uur observaties op straat tot 24 minuten tekst, beeld en muziek, het werk van Yannis Kyriakides, typte Henry Vega korte zinnetjes over nummerborden, bierdrinken, of losse gedachten (‘replace the people with cows’) op een groot scherm. Juan Parra schetste er friemelige tekeningetjes bij en Espinoza speelde vriendelijk tinkelende muziek voor vibrafoon, Glockenspiel en gongs. Daarna weer flink uitpakken, virtuoos en vlekkeloos, onder soms wel erg opdringerig springerige beeldprojecties.

Leentjebuuruitzending beluisteren

09/11/2010

De verontrustende humor van Mauricio Kagel

Mauricio Kagelradioprogramma

Voor zijn even wonderlijke als sublieme Exotica scharrelde Mauricio Kagel meer dan tweehonderd instrumenten bij elkaar. Hij was dol op exotische klanken. Ruwe kracht of verstilde pracht van mummelende en krijsende stemmen, jankende en loepzuivere toonbuigingen, kaarsrechte en elastieken ritmes - Kagel gebruikte dit alles graag als bouwmateriaal voor zijn composities. Zoals de vogels zongen voor Olivier Messiaen, zo musiceerde de hele mensenwereld voor Mauricio Kagel.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

Meer...

De verlokkingen van het Oosten

03/10/2010

Vreemdgaan met de oren

In Utrecht rook het buiten nog een beetje branderig toen op 22 april 1988 in Rasa de Franse dhrupadzanger Yvan Trünzler, de Nederlandse sarangispeler Joep Bor en de Amerikaanse pakhawajspeler John Boswell zich op het speciaal aangeschafte tapijtje lieten neerzakken. Stijlvol gekleed in gemakkelijk zittende hemden en broeken van Indiase katoen, brachten zij in kleermakerszit een concert van gezongen dhrupad, een oude variant van Indiase kunstmuziek. Terwijl The Beatles sinds eind jaren zestig hun popmuziek verrijkten met de suggestie van Indiase muziek, bekwaamde dit drietal zich grondig in de traditie zelf. Dat was niet aan iedereen besteed, zo bleek nota bene diezelfde avond in een andere Nederlandse provinciehoofdstad. Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

26/09/2010

Japan en omstreken

Gagaku - Stockhausen

'Waarom zou het behouden van zo veel mogelijk muziekvormen uit de hele wereld bevorderd moeten worden?', vroeg Karlheinz Stockhausen zich af in 1973, in een meermaals gepubliceerd artikel. 'Alles op platen en banden in archieven opslaan, af en toe gebruikt voor programma's, films en boeken over het verleden', vervolgde hij? Het antwoord gaf de componist er meteen het bij: 'Daarom natuurlijk ook, want zelfs de meest conservatieve en reactionaire informatie verandert levens. Maar het belangrijkste is dat creatieve krachten in iedere cultuur de beperkingen van de eigen traditie overstijgen.'

Meer...

Leentjebuur - Indiauitzending beluisteren

30/08/2010

Shankar & Van Roosendael

Jan Rokus van Roosendael

Al zijn de concerto's van de Indiase sitarvirtuoos Ravi Shankar geen hoogtepunten van twintigste-eeuws componeren, het zijn wel oprechte en belangwekkende pogingen de structuur, klank en schoonheid van Indiase en westerse muziek onder één noemer te brengen. De nu negentigjarige Shankar was en is van grote betekenis voor de ontdekking van Indiase muziek door westerse componisten, onder wie de Nederlander Jan Rokus van Roosendael (1960-2005).

Meer...

Oude en nieuwe gamelanmuziek tijdens IGFA 2010

19/08/2010

Cadeautjes voor het oor

Saron en hamerToen de Nederlandse amateurmuzikant Bernard IJzerdraat omstreeks 1940 een oud veldkanonnetje liet omsmelten tot Javaanse gongs en toetsen, kon hij niet vermoeden hoeveel westerlingen na hem het gamelanbrons tot gonzen zouden brengen. Noch, omgekeerd, dat er Javaanse en Balinese componisten zouden opstaan om oude tradities nieuw leven in te blazen met nieuwe, vaak westerse technieken. Een bonte stoet van Javaanse, Balinese en westerse componisten en topmusici laat tijdens het aanstaande Internationaal Gamelan Festival Amsterdam horen hoe het er in de eenentwintigste eeuw voorstaat met de gamelanmuziek. Meer...

Klanksculpturen van Hans van Koolwijk

16/08/2010

Kuifje in het Muziekgebouw

Hans van KoolwijkHet oplaten van misschien wel honderd felgekleurde gasballonnen met naamkaartjes was vroeger het hoogtepunt van onze zomervakantie in Wijk aan Zee. We keken ze na tot ze als stipjes in de rookpluimen van de Hoogovens verdwenen, dromend van de grote prijs voor wie het verst zou komen. Het ballonnenhoogtepunt van de zomer van 2010 vond afgelopen zaterdagmiddag plaats, toen klanksculpturenman Hans van Koolwijk een kleine vijftig hagelwitte ballonnen opliet in de hal van het Muziekgebouw aan ‘t IJ.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

15/08/2010

Een cyclus van patronen

Claude Vivier

Vanaf 2 september klinkt in het Tropentheater twee weekeinden lang oud repertoire en nieuw werk uit Java en Bali, en, vanuit Indonesië gezien, van ver over zee. Bij de kennismaking  met gamelanmuziek vielen westerse componisten vooral voor drie kenmerken: herhaalde patronen, een cyclische structuur en de zinderende klank van brons. Javanen en Balinezen doen op hun beurt hun voordeel met de metronoom, de muziek van Steve Reich en het dirigentschap.

Meer...

Leentjebuur - Japanuitzending beluisteren

26/07/2010

Wat heet oud?

shakuhachispeler

John Cage was een van de eerste westerse componisten die zich nadrukkelijk lieten inspireren door Chinese en Japanse manieren van denken en doen, van musiceren en componeren. Toru Takemitsu was zijn tegenvoeter, deze Japanner schreef aanvankelijk composities van westerse snit naar voorbeeld van Debussy en Messiaen, pas later bekeerde hij zich tot het gebruik van Japanse instrumenten - de luit biwa en de fluit shakuhachi met name.

Meer...

Leentjebuuruitzending beluisteren

21/06/2010

Van Alla Turca tot alla Zappa!

Yunus Emre

Van alle oosterse muzieksoorten maakte de Turkse militaire kapel de meeste indruk in het achttiende-eeuwse Europa. Het Ottomaanse leger presenteerde zich met veel getinkel, getoeter en geraas, wist ook Wolfgang Amadeus Mozart. Voor piano schreef hij een Rondo alla Turca, en zijn sprookjesopera Die Entführung aus dem Serail opende hij met een kloek spektakelstuk, geïnspireerd op de muziek van het Turkse elitekorps uit die tijd, de janisaren.

Meer...

Music & Words

27/05/2010

Ghalia Benali sings Om Kalthoum

Oum KalsoumDe Egyptische diva Oum (ook wel Um of Om) Kalsoum (Kalthoum, Kolthom) overleed in 1975, maar haar wonderbaarlijke liedkunst begeleid door kamerbreed strijkorkest zingt eeuwig na in de oren en harten van miljoenen bewonderaars, zo gaat het verhaal. Om de zoveel tijd treedt dan ook een ambitieuze zangeres in haar voetsporen. Op 1 juni opent het Holland Festival in Amsterdam met de Egyptische operazangeres Amal Maher, A tribute to Oum Kalthoum, uit te voeren Carré en live op grote schermen te volgen in het Oosterpark. Maher laat zich begeleiden door het Nationale Arabische Muziek Ensemble van de Opera van Caïro. Amal Maher zal dicht tegen Kalsoum aankruipen, maar het kan ook anders, vindt de Belgisch-Tunesische Ghalia Benali. Meer...

Karnatic Lab Records

27/05/2010

Axyz Ensemble: Medcezir, Ebb and Flow

Middellandse ZeeEb-en-vloed doet zich aan de Turkse kusten maar nauwelijks merkbaar voor - de Zwarte Zee, de Middellandse en die van Marmara laten zich maar nauwelijks door het trekken van de maan in beweging brengen. Toch kozen de twaalf musici van het Axyz Ensemble en zes Turkse gasten de Turkse woorden voor dit natuurverschijnsel, med-cezir, als titel voor een dubbel-cd op basis van muziek uit Anatolië.

Meer...

Baraná in Pakhuis Wilhelmina

27/05/2010

Jazzrock van allure

Kamperman & ÜvezZangeres Ceylan Ertem brengt in Baraná het mooiste boven. In Pakhuis Wilhelmina: vlekkenloze zang met stemcapriolen, eigenwijs, de muziek swingend, wringend of verleidelijk funky; Zappaiaans bij vlagen zelfs. Met dank aan popgitarist Jeff Sopacua en cellist Ernst Reijseger. Steven Kamperman pendelde op rieten tussen virtuoze impro en Turkse melodie, Behsat Üvez sprak overtuigend met zijn baglama (maar iets te veel met zijn stem). Percussionist Afra Mussawissade en iedereen met een mooi gedoseerde verzameling samples deden de rest: hier stond ineens een Turks-Nederlandse jazzrockband van allure.

Theo Loevendie's droomensemble

27/05/2010

Ziggurat

ZigguratIn Theo Loevendie’s ensemble Ziggurat (sinds 2010 opererend onder de naam Zerafin) klinken westerse en exotische instrumenten samen. Het repertoire omvat jazzy stukken, improvisaties en gecomponeerd werk voor verschillende bezettingen. Ensemble Ziggurat kwamt voort uit de samenwerking tussen componist Theo Loevendie en Joël Bons, artistiek leider van het Nieuw Ensemble dat in 1980 mede door Loevendie in het leven was geroepen. In 2002 presenteerde Bons tijdens de Berliner Feststpiele zijn Atlas Ensemble, samengesteld uit leden van het Nieuw Ensemble en niet-westerse musici. Op het programma prijkte ook een stuk van Loevendie. Meer...

Eritrese volksmuziek

27/05/2010

Tsehaytu Beraki

Tsehayu BerakiStrijdbare zangeres en krar-speelster uit Eritrea. Tsehaytu Beraki werd geboren op 1 september 1939 in het dorp Quatit, provincie Akeleguzay in Eritrea. Het land, vanaf 1941 een Brits protectoraat, was toen nog een Italiaanse kolonie. Tsehaytu’s vader overleed toen zij nog een baby was, met haar moeder verhuisde zij naar Asmara, de tegenwoordige hoofdstad van het land. Moeder voorzag in haar levensonderhoud door het verkopen van injera (brood) en zelfgemaakte manden, en haarvlechten. Tsehyatu ging naar school bij de missionarissen, tot in de vierde klas. Meer...