Tetterettet

Seung-Ah Oh - Intuïtie, durf en een gevoelig oor

09 december 2011Unieke vorm, eigen gedachte

Een kloek stuk met lange lijnen van een virtuoos uitgebuite hobo, met over elkaar buitelende glijtonen en trillers, bijeengehouden door een ingenieus geweven web van ritmes en klankkleuren, een stuk met ‘veel energie, gebouwd op een overtuigend concept’. Voor dat stuk, het heet JungGa, kreeg de Koreaanse Seung-Ah Oh in 2010 de Buma Toonzetters Prijs voor de beste Nederlandse compositie van het jaar. Negen jaar eerder kwam Oh naar Nederland om in Den Haag haar studies voort te zetten aan het Koninklijk Conservatorium bij Louis Andriessen. Nog datzelfde jaar klonk in de Amsterdamse IJsbreker haar So-Ri II, een stuk voor viool, cello en piano. >>>

De zonnige toekomst van Seung-Ah Oh

09 december 2011Intuïtie, durf en een gevoelig oor

“Heel merkwaardig”, zei ik, “zoals jij de zaak beschrijft gaat er een soort van componeren aan het componeren vooraf. Het complete materiaal en de organisatie moeten al klaar zijn voordat het eigenlijke werk begint, maar de vraag is dan wel wat het eigenlijke componeren ís.” Het lijkt wel alsof Zeitblom, de onafscheidelijke vriend van componist Leverkühn in Doctor Faustus van Thomas Mann, de vinger legt op zo ongeveer het enige pijnplekje waar de in Korea geboren componiste Seung-Ah Oh ook nog wel eens last van heeft: de opdringerige weerbarstigheid van nieuwe ideeën die een afgewogen vooropgezet plan om zeep dreigen te brengen. Want wat geeft dan de doorslag? Het gewicht van het doorwrochte plan, of de lichtheid van het spontane idee? Zeitblom verbaasde zich over Leverkühns uitleg van componeren binnen het systeem dat hij ontwikkelde, het twaaftoonssysteem, in werkelijkheid door Arnold Schönberg uitgevonden. >>>

Seung-Ah Oh - Korea, Schönberg en de oosterse filosofie die trekt

09 december 2011Een retourtje Wenen

“Muziek was een belangrijk onderdeel van onze familiecultuur”, zegt de in 1969 geboren Seung-Ah Oh, maar in katholiek huize Oh klonk geen oude Koreaanse kamermuziek, geen volksmuziek uit de dorpen of van het platteland. Vader werkte in de jaren zeventig een tijd lang in Saoedi-Arabië, hij kwam terug met een fantastische geluidsinstallatie inclusief taperecorder en een flinke verzameling banden met operamuziek. “Hij draaide Pavarotti, alle grote zangers”, herinnert Oh zich, “heel vaak en heel hard. Toen ik in de jaren zeventig en tachtig opgroeide, vond niemand Koreaanse muziek belangrijk. Op de lagere en middelbare school kregen we wel muziekles, maar daar ging het vrijwel alleen over westerse muziek, vooral klassiek vanaf Beethoven en de romantiek. We kregen theorieles, we zongen liederen van Schubert en Schumann.” >>>

Seung-Ah Oh - Ontwikkelingen, vondsten en vooruitzichten

09 december 2011Stuk voor stuk

“In mijn eerste jaar in Nederland schreef ik tien stukken in plaats van twee of hooguit drie per jaar, zoals voor die tijd”, zegt Oh. Niet allemaal kregen ze een plaats in de werkenlijst op haar website, die in totaal ongeveer veertig composities telt. De interessantste (volgens Oh zelf, maar ook omdat ze haar aanpak en ontwikkeling mooi illustreren) voorziet zij voor deze gelegenheid van een verhelderende toelichting.

>>>

Seung-Ah Oh - Intuition, guts, and a sensitive ear

09 december 2011Unique form, mind of her own

A sturdy piece featuring the long lines of a brilliantly deployed oboe with somersaulting glissandi and trills, captured in an ingenious web of rhythms and timbres, a piece ‘full of energy, based on a convincing concept’. Seung-Ah Oh, originally from Korea, won the Buma Toonzetters Prijs for this piece, JungGa, an award for the most exceptional Dutch composition of 2010. Nine years earlier, Oh had arrived in the Netherlands to continue her studies at the Royal Conservatoire in The Hague under Louis Andriessen. Before the year was out her piece So-Ri II for violin, cello, and piano was played in the IJsbreker in Amsterdam. Subsequent years saw numerous performances at virtually all of the venues and festivals for contemporary music in the Netherlands, often featuring spanking new work. The Zephyr Quartet and Electra played her compositions as did Slagwerk Den Haag and De Volharding, Nieuw Ensemble, Hexnut, and Klang. In other words, Oh has every reason to refer to herself as a Dutch composer and that is what she feels herself to be. >>>

Seung-Ah Oh’s sunny future

09 december 2011Intuition, guts, and a sensitive ear

"Strangely enough”, I said, “the way you describe it, the act of composing is preceded by an initial round of precomposing. All of the materials need to be ready and the structure has to be in place before the actual work begins. Which makes me wonder, what does real composing entail?” It is as if Zeitblom, fast friend of the composer Leverkühn in Thomas Mann’s Doctor Faustus, hits the Korean-born composer Seung-Ah Oh where it hurts. She regularly struggles with the interfering obstinacy of new ideas that threaten to put paid to balanced and methodical plans. Which factor will tip the scales? The gravity of a well thought-out plan or the lightness of spontaneous ideas? Zeitblom expressed his wonderment as Leverkühn explained how he composed according to a system that he had developed, the twelve-tone technique (Arnold Schoenberg was the inventor in the real world). >>>

Seung-Ah Oh - Korea, Schoenberg, and the appeal of an eastern philosophy

09 december 2011Round-trip to Vienna

“Music was important to our family when I grew up”, says Seung-Ah Oh, who was born in 1969. Yet in the Roman Catholic Oh household no ancient Korean chamber music could be heard or folk music from the villages or rural areas. In the 1970s, Seung-Ah’s father worked in Saudi Arabia for a while and came back with a fabulous hi-fi system, including a tape recorder and an extensive collection of opera tapes. “He played Pavarotti, all of the well-known singers”, Oh remembers, “very often and very loudly. When I grew up in the 1970s and 1980s nobody believed that Korean music was important. We did music in primary and secondary school but it was almost exclusively about western music, mainly classical, starting with Beethoven and the Romantics. We had theory lessons and sang Schubert and Schumann.” >>>

Seung-Ah Oh - Developments, finds and prospects

09 december 2011Piece by piece

“During my first year in the Netherlands I wrote ten pieces instead of two or maximally three per year, as before”, Oh says. Not all of these works are among the forty compositions listed on her website. Below is a selection of the most interesting pieces (according to Oh, and also because they illustrate her approach and the way she has developed) with some explanatory notes, provided for this occasion. >>>

Renske Vrolijk

30 november 2011Geraffineerd gruizige schoonheid

Whirly Girls van Renske Vrolijk en ELECTRA, met ook muziek van Lucas Wiegerink, Vanessa Lann en Michiel Mensingh, is te zien en te horen op 18 december om 20:30 in de Doelen, Rotterdam, en op 22 december om 20:30 in Huis aan de Werf, Utrecht. 

In haar muziek wekt Renske Vrolijk stemmen en geluiden uit vervlogen tijden tot leven. In geraffineerd gelaagde constructies combineert zij heldere muzikale lijnen met ruizige, knisperende samples. In Whirly Girls, haar nieuwe project met ensemble ELECTRA, eert zij de luchtvaartpioniersters Hanna Reitsch en Amelia Earhart. Wat drijft deze componiste die ook webredacteur is, en hoe gaat zij te werk?

>>>

Bijdetijds

28 november 2011Whirly Girls - ELECTRA en andere sterke vrouwen

radioprogramma

Au clair de la Lune is een achttiende-eeuws Frans volksliedje, hier klonk een opname ervan uit 1860, gecombineerd met carillon in een compositie uit 2008 van Renske Vrolijk, gespeeld door beiaardier Frans Haagen. Zo werkt Vrolijk graag, zij verbindt heden met verleden door oude geluidopnamen, foto's en filmbeelden nieuw leven in te blazen met nieuw gecomponeerde muziek. Of door stijlen en technieken van muziekmeesters uit voorbije eeuwen als leidraad te nemen, als uitgangspunt voor vorm en inhoud van haar eigen muziek. Oude machines boeien haar, van fonograaf tot vliegtoestel, en helden en heldinnen van weleer onder wie uitvinders, zeppelinpiloten en oorlogsvliegeniers.

>>>

Leentjebuur

28 november 2011Japanse tuinen in zomer en herfst

radioprogramma

De Finse componiste Kaija Saariaho was in oktober van dit jaar te gast in Den Haag, drie dagen lang klonk daar haar muziek in verschillende zalen tijdens het Kaija Saariaho Festival. Ook haar compositie Six Japanese Gardens was daar te horen, smaakvol en kundig geënt op haar ervaringen in Japan in 1993. Er blijkt inmiddels ook een andere muzikale band te bestaan tussen Finland en Japan; in de Finse plaats Porvoo richtten cellist Seppo Kimanen en de Japanse componist Toshi Ichiniyagi vorig jaar de Japan Finland Contemporary Music Society op.

>>>

Bijdetijds

28 november 2011November Music 2011

radioprogramma

Van de twee toonaangevende jaarlijkse nieuwe muziek-festivals, de Gaudeamus Muziekweek en November Music, is deze maand het laatstgenoemde aan de beurt. Van woensdag 9 tot en met zondag 13 klinken in de Verkadefabriek en veertien andere locaties in Den Bosch akoestische instrumenten en elektronica, cerebrale en aardse stukken, gecomponeerde en geïmproviseerde muziek. Over Yannis Kyriakides en Seung-Ah Oh verschijnen mooie geschreven componistenportretten; in deze uitzending sprekende voorbeelden van hun muziek.

>>>

Bijdetijds

27 november 2011Vrije stukken en nieuwe schoenen

radioprogramma

De oktoberaflevering van de Red Sofa-serie in de Rotterdamse Doelen staat in het teken van Alles Adams, een reeks van vijf concerten en zes luisterlessen. Op het programma ditmaal onder meer City Noir, Adams nieuwste werk gespeeld door het Portugese Orquestra Sinfónica do Porto Casa da Musica, en Hallelujah Junction gespeeld door Ralph van Raat en Maarten van Veen. Deze pianisten zetten dit stuk voor twee piano's een paar jaar geleden op cd, daar kunt u nu naar luisteren.

>>>

Leentjebuur

10 september 2011Onaangepaste Amerikanen

radioprogramma

Halverwege de vorige eeuw verraste een handvol Amerikaanse componisten de wereld met radicaal onaangepast muzikaal gedrag. Dat wil zeggen, onaangepast ten opzichte van de Europese klassieke traditie en de cerebrale, intellectualistische vernieuwingen van de modernisten in de Oude Wereld. Harry Partch, geboren in 1901, had lak aan alle muzikale conventies; hij ontwierp en bouwde zijn eigen instrumenten, ontwikkelde zijn eigen toonschalen, en ontleende ideeën aan muziek uit het verre verleden en van verre volken. Met name de oude Grieken en de Chinezen boeiden hem.

>>>

Bijdetijds

27 augustus 2011Met klokgelui van oud naar nieuw

radioprogramma

Klaterend klokkenspel in Vredenburg Leidsche Rijn luidde op zondag 4 september het Festival Oude Muziek uit, en de Gaudeamus Muziekweek in. De Bossche beiaardier Joost van Balkom bespeelde er een verrijdbaar carillon, dat tijdens de Gaudeamus Muziekweek, tot en met 11 september, in museum Van Speelklok tot Pierement staat. Daar klinkt de elektro -akoestische compositie Humming Birds van Van Balkom en kunstenaar Bert Vogels, waaruit u zojuist een fragment hoorde. Mooi idee, zo'n bronzen brug voor de oversteek van oud naar nieuw.

>>>

Leentjebuur

01 augustus 2011Extended techniques over de grenzen

radioprogramma

Waarschijnlijk heeft oude Japanse fluitmuziek noch Luciano Berio in de jaren zestig, noch Brian Ferneyhough twintig jaar later rechtstreeks verleid tot hun spraakmakende fluitcomposities met puffen en zuchten, schrille uithalen en halsbrekende toeren. Maar als je hun fluitsolo's naast die van Japanners zet, blijken ze opvallend goed bij elkaar te passen. Dat vindt fluitist Tosiya Suzuki ook. In een recital op cd combineerde hij moderne fluitcomposities van Japanners - die wellicht op hun beurt westerse creatieve geesten als Berio en Ferneyhough tot voorbeeld namen - met die van westerlingen.

>>>

Bijdetijds

29 juni 2011Een prijs en een cd - Kyriakides en Zuidam

radioprogramma

In juni kreeg Yannis Kyriakides de Toonzetters Prijs voor zijn compositie Paramyth. Rust en ruimte, uitgebalanceerd gebruik van elektronica, en ideeën ontleend aan niet-westerse muziek zijn aanknopingspunten in zijn werk. Diezelfde avond nam Robert Zuidam een exemplaar van zijn kersverse cd Suster Bertken in ontvangst. Suster Bertken woonde van 1426 tot 1514 in de stad Utrecht, waarvan 58 jaar in een kleine kluis. Haar devotie, visioenen en teksten verleidden Robert Zuidam tot een eerbetoon.

>>>

Leentjebuur

29 juni 2011Westerlingen uit Korea

radioprogramma

Actuele muziek van enige schoonheid of ander kunstzinnig belang - in Noord-Korea bestaat zij niet. Maar feitelijk ook nauwelijks in het democratische Zuid-Korea. Daar houden comopositiedocenten hardnekkig vast aan de dodecafonie van bijna een eeuw geleden. Wie meer wil leren vertrekt naar het buitenland, zoals de Yi-Sang Yun (1917-1995) die in Frankrijk en Duitsland werkte. Jin-Hi Kim (1957) en Hyo-Shin Na (1959) studeerden in de Verenigde Staten, en de nu 42-jarige Seung-Ah Oh in de VS en Nederland.

>>>

Bijdetijds

22 juni 2011Een prijzenregen in het Muziekgebouw

radioprogramma

Op 22 juni, toen het podiumseizoen zo'n beetje ten einde was gelopen, daalde er in het Amsterdamse Muziekgebouw nog een weldadig prijzenregentje neer. De meest begeerde van de drie uitgereikte prijzen, de Matthijs Vermeulenprijs, is dit jaar voor componist Richard Rijnvos. De Buma Toonzettersprijs, net als de Vermeulenprijs bestemd voor een componist, ging naar Yannis Kyriakides vanwege zijn wonderschone compositie Paramyth. En de Sena Performers Toonzetters Prijs, bedoeld voor een buitengewoon opvallend ensemble, werd dit jaar verdiend door het vanuit Den Haag opererende ensemble Klang.

>>>

Leentjebuur

22 juni 2011Olivier Messiaen – Exotische vogeltjes

radioprogramma

‘De Indiase oorsprong van vele van zijn ritmes is inderdaad niet te ontkennen, maar wij moeten dit toch met een korreltje zout nemen', schamperde Ton de Leeuw in zijn boek Muziek van de Twintigste Eeuw over Olivier Messiaen. Messiaen baseerde zich op eeuwenoude, in onbruik geraakte informatie, vervolgde De Leeuw, en veel van zijn ritmes waren heus niet exclusief Indiaas. Maar dan schrijft hij: 'De componist is hierdoor wél gekomen tot een on-westerse ritmische praktijk: het leven en gestalte geven aan abstracte ritmische formules.'

>>>

Leentjebuur

05 mei 2011Groeten uit Bali van Colin en Ben

radioprogramma

Tijdens de Koloniale Tentoonstelling in Parijs van 1931 hoorde de Canadese pianist en componist Colin McPhee voor het eerst een live-uitvoering van Balinese muziek. Prins Gedé Ngurah Mandera uit Pliatan had de leiding - en hij was niet gelukkig: 'We werden weggestopt, wij Balinezen, als slaven', beklaagde hij zich later. Maar voor McPhee was de kennismaking niet minder dan een openbaring. Nog hetzelfde jaar vertrok hij voor acht jaar naar Indonesië. Hij bestudeeerde er de plaatselijke muziek, publiceerde erover en componeerde nieuwe stukken.

>>>

Leentjebuur

29 april 2011Iannis Xenakis - Biwa’s, djembes en elektronica

radioprogramma

De Griekse componist Iannis Xenakis die tien jaar geleden overleed en daarom dit seizoen her en der wordt herinnerd en geëerd, pionierde in elektronische muziek en in het componeren voor slagwerk. Beide fascinaties combineerde hij met een levendige belangstelling voor niet-westerse muziek. In het Osaka Paviljoen van de Japanse IJzer- en Staalfederatie te Osaka ging tijdens de wereldtentoonstelling in 1970 zijn werk Hibiki Hana Ma in première. Voor deze elektronische compositie gebruikte hij samples van orkestklanken, een snarentrommel en de kloeke Japanse luit biwa.

>>>

Leentjebuur

08 maart 2011Iannis Xenakis - Oresteia op zijn Japans

radioprogramma

De Griekse componist Iannis Xenakis, die tevens een begenadigd architect was, staat bekend om de mathematische precisie waarmee hij zijn stukken componeerde. Slagwerkers roemen hem om zijn uitbundige en virtuoze slagwerkpartijen, waarmee hij het ondergeschoven kindje van de westerse orkestmuziek, het slagwerkarsenaal, een rol van betekenis gaf. 'Ik ben erg onder de indruk van het drummen in India, dat is volgens mij een van de belangrijkste percussietradities', zei hij eens in een radiointerview. Ook bewonderde hij de Japanse en Afrikaanse percussie.

>>>

Leentjebuur

09 februari 2011De Spanje-Iran-Azerbeidzjan-connectie

radioprogramma

Afgelopen januari brachten tijdens de Flamenco Biënnale in Amsterdam het Nieuw Ensemble en drie Azerbeidzjaanse musici Ali-Zadeh's compositie Mugflagamenco in première. Steeds meer Nederlandse festivals, ook die van welke je dit het minst zou verwachten, ruimen plaats in voor niet-Westerse muziek. Festival Musica Sacra in Maastricht bracht Indiase en Syrische muziek onder de noemer 'devotie'. In het Bossche nieuwe muziek-festival November Music maakten Indiase musici hun opwachting. De Amsterdamse Night of the Unexpected presenteerde Indonesische muziek onder het motto: exotische muziek van ver klinkt de westerling als avant-garde in oren.

>>>

The Wild Wild East, festival in Rasa, Tropentheater, Bimhuis en Zuiderpershuis.

22 januari 2011Opwinding en verstilling uit het Verre Oosten

De wildste fantasieën over oosterse muziek deden eeuwenlang de ronde, de wildheid van de muziek zélf viel achteraf wel mee. In de eerste aflevering van het nieuwe tweejaarlijkse festival The Wild Wild East, 2 t/m 6 februari in Nederland en België, ligt de nadruk op Korea met uitstapjes naar Mongolië, China, Japan en Indonesië. Achter deze oppeppende festivalnaam gaan trouwens ook weldadige stiltes en concentratie schuil, het festival maakt meteen korte metten met al te wilde indianenverhalen.

>>>

Leentjebuur

17 januari 2011Ritmes op het kaakbeen van de ezel

radioprogramma

Om de eígenlijke muziek, die van strijkers en blazers, wat op te fleuren of kracht bij te zetten, viel er vroeger wel eens een klap in een westers symfonie- of kamerorkest - op instrumenten als de Turkse pauk, de Chinese tamtam of de Afrikaanse xylofoon - instrumenten uit gebieden waar percussie van oudsher een prominente rol speelt. In het Westen liet de emancipatie van het slagwerk tot diep in de vorige eeuw op zich wachten. De Fransman Edgar Varèse, geboren in 1883, verraste in 1933 het New-Yorkse concertpubliek met muziek voor een ensemble met, op twee sirenes na, uitsluitend slagwerk: twaalf trommels van groot tot klein, bekkens en gongs, triangels, koebellen en buisklokken, celesta en piano.

>>>

Leentjebuur

13 december 2010De Tao van Thee - Louis Andriessen & Tan Dun

radioprogramma

Vanuit het verre Westen is het niet zo moeilijk de operamuziek van China en Japan over één kam te scheren. Aan getokkelde citers en vijftonige toonladders, spectaculair slagwerk en penetrante stemmen, of aan diepe stiltes en lange glijtonen is de onderlinge verwantschap gemakkelijk te herkennen.

1. Hayashi Music of Noh - Hayabue (1990). 01:21 - Fujita Rokurobyoe (fue), Okura Genjiro (kotsuzumi), Okura Shonosuke (otsuzumi), Mishima Gentaro (taiko). Pan Music PMC-1108.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

The temptations of the East

10 december 2010Cheating with the ears

The smell of fire still clung to the air when on 22 April 1988, the day after the oldest concert hall in the Netherlands burned down, Utrecht saw another musical milestone. The musical East was welcomed for the music itself. The French dhrupad singer Yvan Trünzler, Dutch sarangi player Joep Bor and the American pakhavaj player John Boswell took their positions on the especially purchased rug at music venue RASA. Stylishly dressed in comfortable shirts and trousers manufactured from Indian cotton they sat cross-legged as they gave a concert of vocal dhrupad, a traditional form of Indian art music. While The Beatles enriched their pop music from the 1960s onwards with loose references to Indian music, this threesome had thoroughly studied the tradition. It wasn’t everybody’s cup of tea, as became apparent that very same evening in another county seat.

>>>

Rinnzekete bee bee bee

15 november 2010November Music - Yang Yi-Ping

Festivalcomponist Piet-Jan van Rossum bleek de verbindende schakel tussen November Music en het Eindhovense festival Tromp Percussion (13 t/m 21 november). Voor het Tromp slagwerkconcours schreef Van Rossum het verplichte werk All Facing Upwards dat alle kandidaten daar aanstaande woensdag zullen spelen. De Taiwanese slagwerkster Yi-Ping Yang, in 2006 zelf winnares van het Tromp concours, zette zich zondag in de Verkadefabriek achter snarentrommel en Glockenspiel om het stuk alvast wereldkundig te maken. Er klonk een breekbaar klankenspel waarin Yang de geheimen van (vooral) de snaredrum aftastte met (onder meer) Chinese eetstokjes. De extroverte, bizarre Ursonate uit 1931 van Kurt Schwitters voor stem vormde daarmee een weldadig contrast. Het had dadaïst Schwitters ongetwijfeld deugd gedaan zijn werk uitgevoerd te zien en horen worden door een Taiwanese in zwart tuniek met gouden banden en knopen, in charmant Chinese tongval. Rinnzekete . . . . . . bee . . . . bee . . . bee . . . . >>>

November Music - Rhodri Davies, John Tilbury, Michael Duch, Christian Wolff

15 november 2010Imposant en ingenieus klankenspel

De harp is een volwassen, veelzijdig en avontuurlijk instrument, dat bewijst de Britse harpist Rhodri Davies. Hij bespeelt akoestische en elektrische harpen, hij bouwt wind- water- en vuurharpinstallaties, en maakt daarbij graag gebruik van live-electronics. Maar niet in de Toonzaal om kwart voor drie. Het gezelschap opende met een vrije improvisatie, geconcentreerd en ingetogen, waarvoor Cristian Wolff naast John Tilbury aanschoof achter de piano. De Amerikaan Wolff, collega en vriend van Cage, Feldman en Tudor, schreef voor Davies het solostuk For Harp Player, een aaneenschakeling van twaalf kort uitgewerkte ideeën: een stukje contrapunt, een reeks stevige akkoorden, een volksmelodieframent, een spelletje hoog-laag met meefluitende harpist. Verstilling en concentratie voerden opnieuw de boventoon, net als in het derde stuk, Give Me a Break van fluxus-componist Ben Patterson voor harp, piano en contrabas. Een imposant en ingenieus klankenspel, dat zeker. Maar met een verfrissend of verzengend stuk voor water- of vuurharp had Davies de liefde voor zijn instrument nog wat indringender kunnen uiten. >>>

November Music - Indian Core

15 november 2010Modale improvisaties op zijn Indiaas

Pluspuntje: geen beeldscherm of beamer te bekennen bij het concert van de Indiaas-Noorse combinatie Indian Core. Riante beeldprojecties willen nog wel eens, bedoeld of onbedoeld, veel aandacht opeisen in multimediale podiumproducties - in deze aflevering van November Music soms iets te veel. (Maar weer zeker niet bij Louis Andriessen, wiens opera Anaïs Nin hier gelijktijdig ging met Indian Core. Ik hoorde en zag hem al in Amsterdam. Had ik er maar voor gekozen daar nog eens bij te zijn, want Andriessens rake noten overtreffen het bijbehorende beeld ruimschoots.)  Minpuntje: De vier brave jazzmusici, twee Indiëres (op tabla en sitar) en zangeres van Indian Core brachten unisono melodieën en modale improvisaties op zijn Indiaas. Dat deden en doen bijvoorbeeld John Coltrane, Zakir Hussein en een hele schare wester- en oosterlingen al decennia lang veel inventiever. >>>

November Music - Ensemble Klang

15 november 2010Uitkomst ongewis

Festivalcomponist Peter Adriaansz deed met Waves 5-7 de naam van ensemble Klang het meeste eer aan: drie maal pure klank. De componist spreekt zelf van een onderzoek naar harmonisch materiaal. Hij liet piano, saxen, trombone, gitaar en percussie tonen stapelen tot vijf- of zestonige akkoorden die geruime tijd bleven staan. Door kleine verstemmingen ontstonden er zwevingen, een rijk palet aan boventonen ontvouwde zich. Dit onderzoek duurde lang, maar de vraagstelling was niet helder en de uitkomst bleef ongewis. Eraan vooraf ging een nogal fragmentarische reeks emotionele toonschilderingen van Frank Nuyts (België) bij zwart-wit striptekeningen, en een goed gelukt repetitief werk van Matt Wright (Engeland), ritmisch gestuurd door een projectie van asynchroon draaiende platenspelers. Al met al had het strak musicerende, veelbelovende Ensemble Klang eigenlijk best voor wat meer vuurwerk mogen zorgen. >>>

November Music - Starvinsky Orkestar & Matthew Herbert

12 november 2010Fluisterklikjes van colablikjes

Martin Fondse zit gewoonlijk al niet om ideeën verlegen, zijn composities voor Starvinsky Orkestar (strijkkwartet, bas, klarinetten, saxofoons, drums) borrelen altijd van vernuft en levenslust. Toch wist de Britse elekronicawizzard Matthew Herbert daar met ter plekke gemaakte samples, vervormingen en effecten toch nog een ruime schep bovenop te doen. Fluisterklikjes van colablikjes liet hij, met volle ondersteuning van het orkest, uitgroeien tot krankzinnig hysterische feestmuziek, waarbij hij van pret extra vrolijk stemmende, wat spastisch aandoende bewegingen maakte. Eric Vloeimans deed ditmaal ook mee, en een zangeres. Zelfs de eerder zo lyrische trompettist liet zich nu verleiden tot ongeremd getetter. >>>

November Music - Eric Vloeimans & Wayne Horvitz

12 november 2010Deconstructie van een tango

Gestoken in zilveren laarsjes, een lentegroene ruitenbroek en donkergroenglanzend hemd, ontfutselde trompettist Eric Vloeimans louter fluwelen tonen aan zijn blinkend koper. Pianist Wayne Horvitz uit de VS, gekleed in stemmig bruin inclusief hoed, stak daar op het oog wat sombertjes bij af. Maar luister: met groot gemak voelden hij en Vloeimans elkaar feilloos aan. En dat na slechts een dagje oefenen in een ijskoud lokaal van de plaatselijke muziekschool, omdat Boschenaar Vloeimans daar vroeger zijn eerste lesjes kreeg. Vakwerk leverden ze, op basis van een handvol genoteerde themaatjes en akkoorden, de deconstructie van een tango hier, van een walsje daar. Het was muziek om te behagen, nergens een rafelrandje; wel heel veel trage, vloeiende lijnen. Knap en zorgvuldig gedaan, maar toch ook een beetje saai. >>>

November Music - The Electronic Hammer

12 november 2010Afwasborstel en computer

Van kartonnen doos, via afwasborstel, snarentrommel en bellen tot computer - Electronic Hammer maakt er verrassende combinaties mee. Met heel grote, van moderne elektronica voorziene houten ratels (vroeger het signaalinstrument van vuilnisophalers) gingen de drie slagwerkers subtiel te werk. Ze genereerden er diepe klanken of sisselende boventonen mee, knallend of fluisterend, mooi gecombineerd met live percussie door Diego Espinoza. In een samenballing van 24 uur observaties op straat tot 24 minuten tekst, beeld en muziek, het werk van Yannis Kyriakides, typte Henry Vega korte zinnetjes over nummerborden, bierdrinken, of losse gedachten (‘replace the people with cows’) op een groot scherm. Juan Parra schetste er friemelige tekeningetjes bij en Espinoza speelde vriendelijk tinkelende muziek voor vibrafoon, Glockenspiel en gongs. Daarna weer flink uitpakken, virtuoos en vlekkeloos, onder soms wel erg opdringerig springerige beeldprojecties. >>>

Leentjebuur

09 november 2010De verontrustende humor van Mauricio Kagel

radioprogramma

Voor zijn even wonderlijke als sublieme Exotica scharrelde Mauricio Kagel meer dan tweehonderd instrumenten bij elkaar. Hij was dol op exotische klanken. Ruwe kracht of verstilde pracht van mummelende en krijsende stemmen, jankende en loepzuivere toonbuigingen, kaarsrechte en elastieken ritmes - Kagel gebruikte dit alles graag als bouwmateriaal voor zijn composities. Zoals de vogels zongen voor Olivier Messiaen, zo musiceerde de hele mensenwereld voor Mauricio Kagel.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

De verlokkingen van het Oosten

03 oktober 2010Vreemdgaan met de oren

In Utrecht rook het buiten nog een beetje branderig toen op 22 april 1988 in Rasa de Franse dhrupadzanger Yvan Trünzler, de Nederlandse sarangispeler Joep Bor en de Amerikaanse pakhawajspeler John Boswell zich op het speciaal aangeschafte tapijtje lieten neerzakken. Stijlvol gekleed in gemakkelijk zittende hemden en broeken van Indiase katoen, brachten zij in kleermakerszit een concert van gezongen dhrupad, een oude variant van Indiase kunstmuziek. Terwijl The Beatles sinds eind jaren zestig hun popmuziek verrijkten met de suggestie van Indiase muziek, bekwaamde dit drietal zich grondig in de traditie zelf. Dat was niet aan iedereen besteed, zo bleek nota bene diezelfde avond in een andere Nederlandse provinciehoofdstad. >>>

Leentjebuur - Spiegel van culturen

26 september 2010Japan en omstreken

radioprogramma

'Waarom zou het behouden van zo veel mogelijk muziekvormen uit de hele wereld bevorderd moeten worden?', vroeg Karlheinz Stockhausen zich af in 1973, in een meermaals gepubliceerd artikel. 'Alles op platen en banden in archieven opslaan, af en toe gebruikt voor programma's, films en boeken over het verleden', vervolgde hij? Het antwoord gaf de componist er meteen het bij: 'Daarom natuurlijk ook, want zelfs de meest conservatieve en reactionaire informatie verandert levens. Maar het belangrijkste is dat creatieve krachten in iedere cultuur de beperkingen van de eigen traditie overstijgen.'

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

Leentjebuur - India

30 augustus 2010Shankar & Van Roosendael

radioprogramma

Al zijn de concerto's van de Indiase sitarvirtuoos Ravi Shankar geen hoogtepunten van twintigste-eeuws componeren, het zijn wel oprechte en belangwekkende pogingen de structuur, klank en schoonheid van Indiase en westerse muziek onder één noemer te brengen. De nu negentigjarige Shankar was en is van grote betekenis voor de ontdekking van Indiase muziek door westerse componisten, onder wie de Nederlander Jan Rokus van Roosendael (1960-2005).

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

Oude en nieuwe gamelanmuziek tijdens IGFA 2010

19 augustus 2010Cadeautjes voor het oor

Toen de Nederlandse amateurmuzikant Bernard IJzerdraat omstreeks 1940 een oud veldkanonnetje liet omsmelten tot Javaanse gongs en toetsen, kon hij niet vermoeden hoeveel westerlingen na hem het gamelanbrons tot gonzen zouden brengen. Noch, omgekeerd, dat er Javaanse en Balinese componisten zouden opstaan om oude tradities nieuw leven in te blazen met nieuwe, vaak westerse technieken. Een bonte stoet van Javaanse, Balinese en westerse componisten en topmusici laat tijdens het aanstaande Internationaal Gamelan Festival Amsterdam horen hoe het er in de eenentwintigste eeuw voorstaat met de gamelanmuziek. >>>

Klanksculpturen van Hans van Koolwijk

16 augustus 2010Kuifje in het Muziekgebouw

Het oplaten van misschien wel honderd felgekleurde gasballonnen met naamkaartjes was vroeger het hoogtepunt van onze zomervakantie in Wijk aan Zee. We keken ze na tot ze als stipjes in de rookpluimen van de Hoogovens verdwenen, dromend van de grote prijs voor wie het verst zou komen. Het ballonnenhoogtepunt van de zomer van 2010 vond afgelopen zaterdagmiddag plaats, toen klanksculpturenman Hans van Koolwijk een kleine vijftig hagelwitte ballonnen opliet in de hal van het Muziekgebouw aan ‘t IJ.

>>>

Leentjebuur - Indonesië

15 augustus 2010Een cyclus van patronen

radioprogramma

Vanaf 2 september klinkt in het Tropentheater twee weekeinden lang oud repertoire en nieuw werk uit Java en Bali, en, vanuit Indonesië gezien, van ver over zee. Bij de kennismaking  met gamelanmuziek vielen westerse componisten vooral voor drie kenmerken: herhaalde patronen, een cyclische structuur en de zinderende klank van brons. Javanen en Balinezen doen op hun beurt hun voordeel met de metronoom, de muziek van Steve Reich en het dirigentschap.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

Leentjebuur - Japan

26 juli 2010Wat heet oud?

radioprogramma

John Cage was een van de eerste westerse componisten die zich nadrukkelijk lieten inspireren door Chinese en Japanse manieren van denken en doen, van musiceren en componeren. Toru Takemitsu was zijn tegenvoeter, deze Japanner schreef aanvankelijk composities van westerse snit naar voorbeeld van Debussy en Messiaen, pas later bekeerde hij zich tot het gebruik van Japanse instrumenten - de luit biwa en de fluit shakuhachi met name.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

Leentjebuur - Turkije

21 juni 2010Van Alla Turca tot alla Zappa!

radioprogramma

Van alle oosterse muzieksoorten maakte de Turkse militaire kapel de meeste indruk in het achttiende-eeuwse Europa. Het Ottomaanse leger presenteerde zich met veel getinkel, getoeter en geraas, wist ook Wolfgang Amadeus Mozart. Voor piano schreef hij een Rondo alla Turca, en zijn sprookjesopera Die Entführung aus dem Serail opende hij met een kloek spektakelstuk, geïnspireerd op de muziek van het Turkse elitekorps uit die tijd, de janisaren.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

Music & Words

27 mei 2010Ghalia Benali sings Om Kalthoum

De Egyptische diva Oum (ook wel Um of Om) Kalsoum (Kalthoum, Kolthom) overleed in 1975, maar haar wonderbaarlijke liedkunst begeleid door kamerbreed strijkorkest zingt eeuwig na in de oren en harten van miljoenen bewonderaars, zo gaat het verhaal. Om de zoveel tijd treedt dan ook een ambitieuze zangeres in haar voetsporen. Op 1 juni opent het Holland Festival in Amsterdam met de Egyptische operazangeres Amal Maher, A tribute to Oum Kalthoum, uit te voeren Carré en live op grote schermen te volgen in het Oosterpark. Maher laat zich begeleiden door het Nationale Arabische Muziek Ensemble van de Opera van Caïro. Amal Maher zal dicht tegen Kalsoum aankruipen, maar het kan ook anders, vindt de Belgisch-Tunesische Ghalia Benali. >>>

Karnatic Lab Records

27 mei 2010Axyz Ensemble: Medcezir, Ebb and Flow

Eb-en-vloed doet zich aan de Turkse kusten maar nauwelijks merkbaar voor - de Zwarte Zee, de Middellandse en die van Marmara laten zich maar nauwelijks door het trekken van de maan in beweging brengen. Toch kozen de twaalf musici van het Axyz Ensemble en zes Turkse gasten de Turkse woorden voor dit natuurverschijnsel, med-cezir, als titel voor een dubbel-cd op basis van muziek uit Anatolië.

>>>

Baraná in Pakhuis Wilhelmina

27 mei 2010Jazzrock van allure

Zangeres Ceylan Ertem brengt in Baraná het mooiste boven. In Pakhuis Wilhelmina: vlekkenloze zang met stemcapriolen, eigenwijs, de muziek swingend, wringend of verleidelijk funky; Zappaiaans bij vlagen zelfs. Met dank aan popgitarist Jeff Sopacua en cellist Ernst Reijseger. Steven Kamperman pendelde op rieten tussen virtuoze impro en Turkse melodie, Behsat Üvez sprak overtuigend met zijn baglama (maar iets te veel met zijn stem). Percussionist Afra Mussawissade en iedereen met een mooi gedoseerde verzameling samples deden de rest: hier stond ineens een Turks-Nederlandse jazzrockband van allure. >>>

Theo Loevendie's droomensemble

27 mei 2010Ziggurat

In Theo Loevendie’s ensemble Ziggurat (sinds 2010 opererend onder de naam Zerafin) klinken westerse en exotische instrumenten samen. Het repertoire omvat jazzy stukken, improvisaties en gecomponeerd werk voor verschillende bezettingen. Ensemble Ziggurat kwamt voort uit de samenwerking tussen componist Theo Loevendie en Joël Bons, artistiek leider van het Nieuw Ensemble dat in 1980 mede door Loevendie in het leven was geroepen. In 2002 presenteerde Bons tijdens de Berliner Feststpiele zijn Atlas Ensemble, samengesteld uit leden van het Nieuw Ensemble en niet-westerse musici. Op het programma prijkte ook een stuk van Loevendie. >>>

Eritrese volksmuziek

27 mei 2010Tsehaytu Beraki

Strijdbare zangeres en krar-speelster uit Eritrea. Tsehaytu Beraki werd geboren op 1 september 1939 in het dorp Quatit, provincie Akeleguzay in Eritrea. Het land, vanaf 1941 een Brits protectoraat, was toen nog een Italiaanse kolonie. Tsehaytu’s vader overleed toen zij nog een baby was, met haar moeder verhuisde zij naar Asmara, de tegenwoordige hoofdstad van het land. Moeder voorzag in haar levensonderhoud door het verkopen van injera (brood) en zelfgemaakte manden, en haarvlechten. Tsehyatu ging naar school bij de missionarissen, tot in de vierde klas. >>>

gitarist, multi-instrumentalist, componist

27 mei 2010Patricio Wang

Multi-instrumentalist en componist Patricio Wang (Chili, 1952) studeerde aan het conservatorium van Santiago de Chili tot hem dat na de coupe van 1973 onmogelijk werd gemaakt. Hij kwam naar Nederland, studeerde hier aan het Koninklijk Conservatorium klassiek gitaar en compositie. Hij werd muzikaal leider van de Chileense groep Quilapayún, en componist van solo- en ensemblemuziek, muziek voor film, dans en theater. Wang speelt als gitarist in vooraanstaande ensembles voor nieuwe muziek in binnen- en buitenland. >>>

Gherman Popov

27 mei 2010Our Man from Odessa

Our Man From Odessa is de artiestennaam van accordeonist-zanger Gherman Popov. Hij mixt soundscapes, veldopnamen en levende muziek met ingrediënten die variëren van oosterse toonladders tot volksmuziek uit China, van herders-trancemuziek tot tekenfilmmuziek uit de voormalige Sovjet Unie. De elektronica van het Duitse Kraftwerk was een van zijn inspiratiebronnen. Popov droeg muziek bij aan de film Borat van Sacha Baron Cohen. >>>

zang, percussie, duimpiano

27 mei 2010Mola Sylla

Zanger, percussionist en componist uit Dakar, Senegal, gevestigd in Amsterdam. Sylla leerde de muziek van de verschillende Senegalese bevolkingsgroepen zingen en spelen in Dakar. In Nederland maakte hij kennis met jazz en geïmproviseerde muziek, en met de muziek van andere nieuwe Nederlanders. Sindsdien speelt hij met wereldmuziek- en jazzmuzikanten in de meest uiteenlopende combinaties, muziek met een min of meer vast stramien, maar meestal voor een belangrijk deel bestaande uit improvisaties.

>>>

1912 - 1997

27 mei 2010Lazarus 'Leo' Fuld

In Rotterdam geboren zanger van het Jiddische lied. Begon zijn zangcarrière als chazan, voorzanger in de synagoge, werd beroemd in zowel de westerse als de Arabische wereld, bewonderd door de grote stemmen uit zijn tijd, van Frank Sinatra tot Oum Kalsoum. >>>

1909 - 1997

27 mei 2010Gregor Serban

Roemeense zigeunerviolist en orkestleider, beroemd in het Nederlandse uitgaanscircuit van de jaren dertig tot zestig van de twintigste eeuw.

>>>

Symfonische variaties in ensembleland

24 mei 2010Nederlandse componisten in de twintigse eeuw

radioprogramma

Nederlandse componisten in de 20e eeuw. Symfonische variaties in ensembleland. Peter Schat was in 1969 een van de rebellerende componisten die met hun Notenkraker-actie aandacht vroegen voor muziek die zij horen wilden: niet Beethoven, Brahms en Mahler maar hedendaagse componisten uit Italie, Frankrijk, Duitslanden als het even kon uit Nederland.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

Internationale tournee van Baliërs in 1952

02 mei 2010De producent, de prins en het dansertje

'Kent u mijn vriend Colin McPhee?', vroeg prins Anak Agung Gedé Ngurah Mandera uit Peliatan in 1950 aan de Britse muziek- en dansproducent John Coast. 'Helaas niet Anak Agung, maar dankzij hem ken ik u en Sampih van naam.' Componist Colin McPhee beschreef in zijn boek A House in Bali hoe hij in Parijs prins Gedé Ngurah Mandera leerde kennen als musicus en ensembleleider. En hoe hij zelf, een paar jaar later op Bali, het jonge, veelbelovende dansertje Sampih onder zijn hoede nam. Dankzij deze componist en de producent, de prins en het dansertje kon in 1952 een imposant gezelschap uit Peliatan vertrekken voor een succesvolle tournee naar London en New York. >>>

Nederlandse componisten in de vorige eeuw

26 april 2010Tussen woede en weemoed

radioprogramma

Jan van Vlijmen was directeur van het Koninklijk Conservatorium in de jaren dat daar het radicaal componeren gestalte kreeg. Het "Gebroken Oor "uit 1984 van Van Vlijmens leerling Cornelis de Bondt is er een schoolvoorbeeld van. Inferno uit 1993 van Van Vlijmen zelf klinkt voor de Haagse School verassend mooi. Met prachtige instrumentaties en in klare lijnen schetst hij de verschrikkingen van WO II, respectvol verkent hij het niemandsland tussen woede en weemoed.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

Nederlandse Componisten in de 20e eeuw

22 maart 2010Golfjes in het maanlicht

radioprogramma

Tussen Matthijs Vermeulen en de 38 jaar jongere Ton de Leeuw gaapt een muzikale generatiekloof. Toch waren beide componisten op de een of andere manier met elkaar verbonden, bijvoorbeeld in hun voorkeur voor de Franse taal in liederen over de liefde. Ton de Leeuw ontving daarbij ook nog eens de Matthijs Vermeulen prijs.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

Nederlandse componisten in de twintigse eeuw

22 februari 2010Wereldberoemd in Amerika

radioprogramma

Als buitenlandse roem een graadmeter is, dan telden tenminste twee Nederlandse componisten mee in de twintigste eeuw. Zij kregen vaste voet aan de grond  in de Verenigde Staten: de tachtigjarige Louis Andriessen, telg uit een eerbiedwaardig Utrechts componistengeslacht, en de twaalf  jaar jongere Jacob ter Veldhuis die begon als popmuzikant in Groningen. Beiden zijn verdienstelijke pianisten, in hun werk komt de piano ruim aan bod.

Luister naar dit radioprogramma via uitzending gemist van de Concertzender.

>>>

Django Reinhardt 100 jaar

24 januari 2010De droom van een zigeunergitarist

De maître van de manouche, de Hot Club de France-zigeunerjazz, werd honderd jaar geleden, op 23 januari 1910, geboren in Liberchies, België. Maar Frankrijk werd het thuisland van gitarist Django Reinhardt, Parijs zijn hoofdstad. Daar maakte hij furore voordat hij eind 1928 bij een brand in zijn woonwagen ernstig gewond raakte aan rechterbeen en linkerhand. In Parijs meldde hij zich, uitgerekend op zijn verjaardag, in 1929 in het Saint Louis Hospital waar de doctoren wel zijn been, maar niet zijn linkerpink en -ringvinger konden redden. >>>

Marilyn Monroe

24 januari 2010Robin de Raaff

Componist Robin de Raaff bouwt concentratie op, er moet een stuk komen voor het Raschèr Saxophone Quartet voor de Matinee in het Concertgebouw. ‘Als een pitbullterriër de tanden erin’, zegt hij opgetogen bij een spa-tje blauw in het Amsterdamse café De Jaren. Afgelopen augustus ontving de De Raaff (1968) Buma’s Toonzettersprijs voor zijn Vioolconcert, volgens de internationale vakjury de beste Nederlandse compositie van 2008. Een groot stuk voor een grote bezetting, nog maar weinig Nederlanders wagen zich eraan. De Raaff wel, ’daar wordt ik vrijwel uitsluitend voor gevraagd’. >>>

Nederlands en Japans riet

03 september 2009Stilte uit het Oosten

Wie zijn muziek met de verwijzing naar stilte aanprijst, heeft tenminste lef. Want ‘rusten klinken altijd goed!’, merkte componist Arnold Schönberg eens nuchter op. Maar niet voor een zenboeddhist: stilte kan veel meer zijn dan een toevallig gebrek aan geluid. >>>

Onderstroom - Iran

02 september 2009Muziek voor de ayatollahs

De presidentsverkiezingen verliepen er niet eerlijk en ineens staat Iran weer in het brandpunt van de belangstelling. Er is ongerustheid over vrijheden en mensenrechten. En verwarring. Heeft het vroegere Perzië, ooit de grootste beschaving van de oude wereld, nu die kernbom of niet? En klinkt er nog muziek? >>>

Half Note

01 september 2009Omar Sosa: Across the Divide

Op Omar Sosa’s nieuwe cd buitelen de stijlen en ingrediënten over elkaar. Lui swingende ballads met een jazzy piano of een amechtig zuchtende fluit, opgewonden Joe Zawinul-achtige ritmes, banjo getokkel in een country-variant die aan het Nederlandse NO blues doet denken, gesampelde en vervormde stemmen en geluiden, ritmes uit Afrobeat, rock en jazz. >>>

Smithsonian Folkways

01 september 2009Nicolás Caballero, Martán Portillo e.a.: Harps of Paraguya

Hoe kon het toch gebeuren dat overal in de wereld, van China tot Frankrijk, van Finland tot Nieuw-Zeeland van oudsher op snaren wordt getokkeld, maar in Zuid- en Midden-Amerika niet? Afbeeldingen en artefacten uit de tijd voor Columbus’ ontdekking van Amerika tonen aan dat er fluiten en trommels waren in overvloed, maar geen enkele luit, lier of harp. >>>

Chiku-Taku

01 september 2009Mohamed Ilyas & Nyota Zamermeta Orchestra of Zanzibar: Taarab

De veertien musici en vijf zangeressen van het Nyota Zameremeta Orchestra of Zanzibar kijken je vanuit het cd-hoesje opgewekt aan. Op de cd zelf gaat het al net zo vrolijk toe, aangevoerd door zanger, violist en orkestleider Mohamed Ilyas lijkt het optimisme niet te stuiten: ‘Ze heeft me omarmd’, ‘Voorspoed heeft geen naam’, en ‘Geen twijfel aan, ik hou van jou’ luiden de titels van de up-tempo stukken. >>>

ECM, Saphrane

01 september 2009John Balke & Amina Alaoui: Siwan & Gharnati

Zangeres Amina Alaoui, geboren in Fez maar wereldburger in hart en nieren, zingt de oude Andalusische muziek zoals de zestiende-eeuwers het zeker graag hadden gehoord: met perfectie en passie, op basis van kennis en ervaring, eerbiedig maar vrijpostig. Zo streelt zij ook het moderne muziekliefhebbersoor, met traditionele en eigen poëzie, met oude en eigentijdse begeleidingen. >>>

NPO schrapt eigenwijze zender

01 september 2009Concertzender exit

De Concertzender houdt per 1 november 2009 op te bestaan. De Nederlandse Publiek Omroep (NPO) stelt vast dat de Concertzender niet past in het beleid. Dat houdt zoveel in als: te veel uiteenlopende muziek die deels ook nog eens ontoegankelijk is voor het grote publiek, en dat alles op een en dezelfde zender. >>>

De zegetocht van Nederlandse wereldmuziek in Mexico-stad

01 juni 2009Otra! Otra!

Met gevaar voor eigen leven, zoals gelukkig pas na terugkeer bleek, trakteerden 84 muzikanten uit Nederland de bezoekers van Festival Ollin Kan in Mexico Stad een week lang op wereldmuziek. De dag erop gingen in Mexico de mondkapjes voor en de muziekpodia dicht. Met nog drie overvolle weken te gaan sloot het festival noodgedwongen de poorten - Paban Das Baul in India, Latin Dub Sound in Engeland en Ba Cissoko in Guinée konden hun koffers oningepakt laten. Het Holanda-virus dat de Nederlanders brachten bleek ook buitengewoon aanstekelijk, maar dat doet gelukkig niemand kwaad. >>>

redactioneel Mixed 9

01 juni 2009Kikkerperspectief

Radio 6 gaat goeddeels op slot voor wereldmuziek. Zendermanager ad interim Florent Luyckx, eerder verantwoordelijk voor de stroomlijning van 3FM, was niet blij met 6. Te rommelig en avontuurlijk, met uiteenlopende muziekgenres binnen één programma. Te exotisch ook, hij ziet geen plek meer voor Aziatische wereldmuziek. Radio 6 wordt een jazzzender en krijgt ‘een zwarte ziel´, met Afrikaans en latin, r&b en soul. >>>

Onderstroom - Madagaskar

01 juni 2009Snarenspel voor de overledenen

Op Madagaskar is het opgraven, verfrissen en herbegraven van doden, omlijst met feestelijke muziek en dans, nog altijd heel gewoon. De helft van de ruim twintig miljoen eilandbewoners is aanhanger van traditionele godsdiensten, het koesteren van de relatie tussen levenden en doden staat daarin op een hoog plan. Roomskatholieke priesters laten zich graag uitnodigen voor deze feestelijkheden, de vermenging van christelijke met animistische en andere lokale godsdiensten is nu eenmaal een eeuwenoud en wereldwijd gebruik. De imams van de islamitische minderheid (zeven procent) tonen zich wat minder toeschietelijk. >>>

Liefde voor Hem en voor elkaar

01 juni 2009Manganiyar Seduction - soefi-zang uit Rajasthan

Pikant mag het heten, het vergelijken van een betaald, oppervlakkig en kortstondig sexavontuurtje met de onbaatzuchtige, eeuwige en onvoorwaardelijke liefde voor de Allerhoogste. De Indiase theatermaker Roysten Abel deinst er niet voor terug, in zijn prikkelende bijdrage aan het komende Holland Festival. >>>

Pure

01 juni 2009Kamilya Jubran: Makan

Zangeres Kamilya Jubran (46) uit Palestina begeleidt zichzelf, net als haar Syrische collega Waed Bouhassoun, op de Arabische luit. Jubrans cd Makan (Plaats) telt negen gezongen moderne gedichten van schrijvers uit Palestina, Irak, Marokko en Senegal. Zij kent de dichters persoonlijk, vier van de teksten schreven zij speciaal voor haar. >>>

Institut du Monde Arabe

01 juni 2009Waed Bouhassoun: La Voix d'Amour

Zangeres Waed Bouhassoun (30) uit Syrië begeleidt zichzelf, net als haar Palestijnse collega Kamilya Jubran, op de Arabische luit. Bouhassoun studeerde aan het conservatorium van Damascus, waar zij tegen het einde van haar opleiding een vrouwenensemble oprichtte voor het spelen van oude Arabische kunstmuziek. Dit onder de toepasselijke naam Syrische Vrouwen Takht - takht is de standaard aanduiding voor zo’n ensemble, dat gewoonlijk wel uit mannen bestaat. >>>

Trance Festival

16 maart 2009Een beetje van de wereld

Extase en mystiek, hypnose en geestverruiming zijn de toverwoorden waarmee Tropentheater, Rasa, Doelen en Zuiderpershuis hun vijfdaagse Trance Festival aanprijzen. Een mens in trance is even van de wereld, in bezit genomen door een vooroudergeest of god die de bezetene in tongen laat spreken, gras laat eten of wilde bewegingen laat maken. >>>

Redactioneel Mixed 8

16 maart 2009Muziek op reis

Net onder de noordelijke poolcirkel, in de kille naaldbossen van Kuhmo in Finland, en vlak boven de evenaar, aan de rand van het broeierige regenwoud in Sarawak op Borneo, stellen jongeren zich dezelfde prangende vraag: hoe zongen mijn opa en oma? Daarom trekken kleinkinderen het ijs op en het oerwoud in om, zolang het nog kan, oude runoliederen te leren zingen of de archaïsche twee- of driesnarige sape (eigenlijk niet voor meisjes) te leren bespelen. >>>

Exotische roots van minimal music

16 maart 2009De schok van het onbekende

Het World Minimal Music Festival gaat in april op zoek naar de invloed van de Amerikaanse componisten Riley, Reich en Glass op de muziek van nu. Een week lang is een xylofoonensemble uit Oeganda daarbij te gast voor concerten en workshops. Bij het World Trance Festival prijkt naast zen-, soefi-, gnawa- en voodoo-muziek in Rotterdam ook minimal music op het programma. Toch zitten de roots van de Amerikaanse tegenbeweging uit de jaren zestig niet zo stevig in de exotische grond als het lijkt. >>>

Onderstroom - Rusland

16 maart 2009De opium en het volk

Zestien zware slagen van de grote klok van de Christus Verlosserkathedraal uit 1883 zijn voor Russisch-orthodoxe gelovigen als witte rook: er is een nieuwe patriarch. Kirill luidt zijn naam, voorheen aartsbisschop van Smolensk en Kaliningrad. Rusland mag geen wereldmacht meer heten, maar dankzij het dichtdraaien van een gaskraan, het al dan niet installeren van een batterij Iskanderraketten of een militair ingrijpen in Georgië doen de Russen weer regelmatig van zich spreken. En nu is er een nieuwe geestelijk leider voor honderd miljoen gelovigen – een bevolkingsdeel om rekening mee te houden. >>>

Etcetera

16 maart 2009Cobla la Principal d'Amsterdam: Live in Catalunya

‘s Zondagmiddags verzamelen zich op de brede stenen trap voor de kathedraal van Barcelona muzikanten met een contrabas, een trommeltje en een verzameling archaïsch ogende toeters. Op het plein aan hun voeten verrijzen stapels van tassen en, als het fris is, jassen. Zodra het orkest begint te spelen maken de mensen een kring, pakken elkaar bij de schouders en verheffen zich op de tenen. >>>

Igloomondo

16 maart 2009Abid Bahri: Au Gré du Oud

Op ud, saz, baglama, sentir, udcello, cello, viool, altviool en percussie-instrumenten spelen Abid Bahri, Carolie Eugène, Aurélie Dorzée en Ahmed Khaili muziek uit India, Japan, Iran, Griekenland, Egypte, Marokko, de Sahara en zo nog een paar contreien, kundig en meestal virtuoos, van kunstmuziek via volks tot populair, ook heel erg goed geslaagd wat de stijlimitaties betreft, wat nog niet meevalt bij zo’n baaierd aan stijlen, maar omdat de muziek zo dicht bij de originelen blijft en de uitvoering zo academisch blinkend briljant, is deze potpourri ook taai en breedlopig. >>>

LopLop Records

16 maart 2009Mark Alban Lotz: Bite!

Fluitist Mark Alban Lotz, doorkneed in wereldmuziek in menige variant, heeft de multiculturele muziekwereld onder water ontdekt. Wat je daar kunt horen is bijzonder, exotisch als het snorrebottenslingeren van een Papua, Zwitsers jodelen in een knickerbocker of Inuït-strotzingen met je beste vriendin. >>>

Buda musique

16 maart 2009Barbara Fortuna: In Santa Pace

Krachtige stemmen uit volle borst, een beetje geknepen ook, indringend: ‘Hij bloedt, de verlosser.’ Breder uitgesponnen nu, vol en meerstemmig, de melodie komt even tot rust: ‘En je huilt niet, visserman.’ Eenstemmig nu met zijn vieren, afgebeten woorden: ‘Hebt mededogen met ons, Heer’, dan nogmaals in een langzamere beweging, met nadruk, ‘miserere nostri’.

>>>

O.A.P. Records

16 maart 2009Compasión: Salmuera

Sperziebonen, selderie, paddenstoelen, tomaten in salmuera, je kunt er van alles mee inmaken. Met knoflook-salmuera kun je vlees insmeren tijdens het braden. Uit sommige rivieren en meren kun je salmuera zo opscheppen, maar zelf maken uit drinkwater en een paar flinke schappen keukenzout kan ook.

>>>

Mundus

12 december 2008Tarhana

Tarhana krijgt van het Nederlands Fonds voor de Podiumkunsten+ de komende vier jaren subsidie. ‘Tarhana combineert elementen uit de Anatolische muziekcultuur met hedendaagse vormen van jazz, pop en geïmproviseerde muziek’, vat de muziekcommisie van het Fonds samen, ‘een mix van Balkan- en Noord-Afrikaanse ritmes, waarin ook zigeuner- en sufi-muziek niet ontbreken en zowel etnische als moderne instrumenten worden gebruikt’. >>>

Introducing

12 december 2008Akim El Sikameya

De een valt onmiddellijk voor Akim El Sikameya, een ander wankelt misschien even van verbijstering. Deze zanger-violist uit Oran in het zuiden van Algerije zingt hoog, heel hoog. Zijn stem is sterk maar niet erg vol en open, eerder doordringend en een tikje geknepen. Hij klinkt, oneerbiedig gezegd, een beetje Donald Duckerig. >>>

Verschillende groepen

12 december 2008Acoustic Arabia

Platenlabel Putumayo grossiert in verzamelaars met muziek van Tokio tot Kaapstad, van raï tot reggae. De muziekkeuze lijkt vooral gestuurd door veronderstelde toegankelijkheid, en wordt aan de man gebracht met herkenbare woorden als groove en lounge koffie (Cuba) en thee (Azië). >>>

Soweto Gospel Choir

12 december 2008Live at the Nelson Mandela Theatre

‘Soweto Gospel Choir is excited to be here this evening’, opent een vlekkeloos articulerende stem het optreden in het Nelson Mandela Theatre in Johannesburg. Dit belooft een ‘wonderfull spritual journey’ te worden. De muziektraditie is die van de Zuid-Afrikaanse kerken, verzekert de stem ons, maar de show is voor het grote podium. >>>

Redactioneel Mixed 7

12 december 2008Zeven lijstjes en een prijs

Waarom zou je de wereld op een overzichtelijke manier onderverdelen in genres, soorten en stijlen? Het is onbegonnen werk, nodeloos en blikvernauwend bovendien. Wij van Mixed doen er dan ook zo min mogelijk aan. >>>

Kenia viert feest om een Amerikaanse president

12 december 2008Zweven als de Maasai

‘Dit zal niet alleen ons leven veranderen, maar heel Kenia’, juichte oma Sarah Hussein Obama toen haar kleinzoon Barack de Amerikaanse presidentsverkiezingen had gewonnen. De beelden van blije, dansende Kenianen die CNN vertoonde waren de feestelijkste van allemaal.

>>>

Nederlands-Marokkaanse jongerenmuziek

12 december 2008Rappen en feesten

Muziek is een bruikbaar handvat om de medemens beter te leren kennen. Vroeger waren vooral verre volkeren het studieobject van antropologen of etnomusicologen, maar dicht bij huis werkt de methode ook, zo bewijst Miriam Gazzah. Zij stortte zich op de muzikale liefhebberijen van Nederlands-Marokkaanse jongeren.

>>>

Basisinfrastructuur en vierjarensubsidies 2009-2012

12 december 2008Muziek uit de staatskas

Een structurele, meerjarige subsidie is voor sommige muziekorganisaties van levensbelang. Het betekent bijvoorbeeld geld voor de huur van een kantoor, een zakelijk leider, een administratief medewerker. Dat alles is niet nodig voor elk orkest of ensemble, voor iedere groep of band. Veruit de meeste muziek bedruipt zichzelf, als er voldoende publiek voor is. Maar een beschaafd land koestert ook kunst die kwetsbaar is. Zoals nieuwe, verrassende, experimentele muziek die niet zo gemakkelijk ingang vindt, waarvan niet iedereen meteen de kwaliteit, genialiteit of schoonheid herkent. >>>

Wat is een raga?

23 oktober 2008Een gewillig oor

Een melodie, ook in India, is opgebouwd uit klanken van verschillende toonhoogten. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar welke reeksen, welke series tonen uit de oneindige hoeveelheid mogelijkheden zijn geschikt om er melodieën mee te bouwen? Zijn dat volgens iedereen altijd en overal dezelfde? En heeft het gebruik van verschillende toonreeksen gevolgen voor de zeggingkracht, de gevoelswaarde of de betekenis van een melodie? In ontwikkelde muziekculturen formuleerden wetenschappers en musici daar ingenieuze, zowel eeuwenoude als moderne theorieën over. Om te beginnen over de keuze en ordening van tonen in toonladders. >>>

Hariprasad Chaurasia, meesterfluitist uit India

23 oktober 2008De taal van God

In de huiskamer van een bescheiden portiekwoning in het Rotterdamse Kralingen, bovenste verdieping, zit in een gemakkelijke fauteuil de beroemdste fluitist van India, Hariprasad Chaurasia. De maestro heeft een paar straten verderop zelf een pied à terre, daar woont hij in de maanden dat hij les geeft aan het Rotterdams Conservatorium. De rest van het jaar woont hij in India, of hij reist de wereld rond voor concerten. Dit is het huis van de Indiase vrouw die voor hem zorgt als hij in Nederland is. Het ruikt er naar bloemen en zij schenkt zwarte thee. >>>

Wereldmuziek in het nieuwe subsidiestelsel

22 oktober 2008Krachten bundelen en lawaai maken

Alleen verstopt in een enkel festival is wereldmuziek terug te vinden in de basisinfrastructuur, het fundament onder het nieuwe Nederlandse kunstenbestel. Wel krijgen drie ensembles en twee productiebureau’s een vierjarige subsidie, een magere oogst. Tijd voor de wereldmuzieksector om een vuist te maken. >>>

Jan Garbarek, Oumou Sangaré en Trilok Gurtu

22 oktober 2008Gewaagd experiment op Nederlands verzoek

Met een Noors-Malinees-Indiase sax-zang-percussieontmoeting à l’improviste komt het wel goed als Jan Garbarek, Oumou Sangaré en Trilok Gurtu de gangmakers zijn. Op verzoek van Muziekcentrum Frits Philips in Eindhoven nodigde Gurtu de anderen uit. De Indiase percussionist draait al decennialang mee aan de top en is van alle markten thuis; de zang van Sangaré is stevig verankerd in Mali. Maar wat is het wereldmuziekgehalte van een introverte Noorse rietblazer?

>>>

Union Square Music

22 oktober 2008The Essential Guide to China

Onder de pedante titel De Essentiële Gids brengt het label Union Square Music handige verzamel-cd’s uit in setjes van drie. Zij bieden een snelle kennismaking die ook nog eens op niveau is, want er zijn uitstekende musici en componisten op te horen.

>>>

World Music Network

22 oktober 2008The Rough Guide to the Music of Japan

Deze Rough Guide biedt een ruwe, maar toch onweerstaanbaar nieuwsgierig makende schets van muziekvarianten in Japan. Harumi Miyako is de koningin van het lied met de snik dat in Japan enka heet; alleen nog de diepte van haar vibrato overtreft de hoogte van haar roem. >>>

Karnatic Lab

22 oktober 2008Spinifex Orchestra: Triodia

Karnatic Lab’s wild chamber jazz band, zoals deze negenmansformatie zichzelf aanprijst, houdt het midden tussen jazznonet en kamerorkest. Er klinkt ingenieuze muziek, goeddeels gecomponeerd door musici van het ensemble zelf en aangevuld met knetterende of juist fluistervriendelijke improvisaties – het is maar net waar het moment om vraagt. >>>

Jazz in Motion

22 oktober 2008Rima Khcheich: Falak

Als meisje van zestien zong de Libanese Rima Khcheich al heel overtuigend Arabische poëzie bij een Arabische luit (ud). Dat is te horen in het nummer Foutina al-Lathi uit 1988. Na anderhalve minuut doet Khcheich het lied nog eens over in een opname uit 2007. >>>

redactioneel Mixed 6

22 oktober 2008Lekker, leerzaam of verrassend

Zoetjesaan is het nieuwe muziekseizoen begonnen, maar in oktober en november vallen de eerste rake klappen. Naast de concerten en series die nu al op gang komen, staan er maar liefst vijf niet te missen festivals op stapel: het grootste India Festival in Nederland ooit, een wervelende Flamenco Biënnale, Turkse muziek in soorten en maten tijdens Turkey Now!, explosieve percussie uit de hele wereld in The Big Bang, en ingetogen Koreaanse muziek en dans. Amsterdam, Rotterdam en Utrecht worden rijkelijk bediend, en van The Big Bang genieten ook Enschede en Eindhoven mee. Antwerpen mag niet klagen, festival Made in Korea duurt daar tot ver in 2009. >>>

Concertzender weg, Output ingelijfd

22 oktober 2008Een eindeloos feest van herkenning

Onder aanvoering van zendermanager Margreet Teunissen krijgt Radio 6 per 1 januari 2009 een grondige onderhoudsbeurt. De Concertzender verdwijnt als radiostation, NPS Output mag niet meer zo heten. Zowel Concertzender als Output presenteren flinke porties wereldmuziek in allerlei varianten. >>>

Onderstroom - Haïti

22 oktober 2008Troost[eloos]

Muziek biedt troost, leidt in elk geval af van rampspoed en verdriet. Hoe wonderlijk het ook is, de rook is nog maar nauwelijks opgetrokken, het water staat nog hoog, of er wordt alweer gemusiceerd, gezongen en gedanst. Maar welke muziek gaat er eigenlijk schuil achter het nieuws uit verre, vreemde landen? Mixed legt uit. >>>

Hariprasad Chaurasia

22 oktober 2008Muziekles op niveau

Iedereen kan Indiase muziek leren waarderen, leren spelen zelfs, daarvan is Hariprasad Chaurasia overtuigd. De Indiase fluitist is beroemd van Japan tot in de VS, bespeelde het Bolshoi Theater en Paleis Noordeinde voor de verjaardag van onze koningin. Hij pionierde met jazzgitarist John McLaughlin en saxofonist Jan Garbarek. In Nederland is Chaurasia conservatoriumdocent.

>>>

Een halve eeuw Indiase muziek in Nederland

22 oktober 2008Raga's en tala's, Bollywood en baithak gana

De Indiase economie is booming. Daarom presenteren meer dan twintig podia, filmhuizen en musea een groots opgezet Amsterdam India Festival. Het biedt oude en nieuwe, deftige en hupse kunsten in tientallen varianten, van architectuur tot acrobatiek. En veel muziek. Er moet een uitwisseling tot stand komen tussen India en Nederland, maar niet iedereen hoeft nog te worden verleid. Indiase muziek klinkt hier al een halve eeuw, zelfs aan het conservatorium. >>>

Burman's geniale filmmuziek live op podium

22 oktober 2008Bombay Connection Sitar Band

Indiase filmmuziek is het lievelingsgenre van Hindoestaanse Nederlanders. De bijbehorende dansstijl met zijn kittige handbewegingen en lonkende ogen, en de heerlijk exotische sfeer trekken ook witte meisjes naar Bollywood-dansklasjes. Maar Edo Bouman viel vooral voor de geniale gekte die klinkt tussen de liefdesliedjes door. Met bassist en componist Gerry Arling brengt hij die met hun Bombay Connection Sitar Band live op het podium, in zowel originele als afgeleide varianten. >>>

redactioneel Mixed 5

15 augustus 2008Mengen (z)onder toezicht

Muzieksoorten en muzikale ingrediënten mixen en mengen is een wonderbaarlijke activiteit: even uitdagend als riskant, met een gerede kans op onbetekenende mengelmoezen en bloedeloze kakofonieën, maar met de belofte van gouden vondsten en hemelbestormende resultaten. In Mixed komen die vondsten en successen in onvermoede en opwindende varianten aan bod, ditmaal onder meer in een zes pagina’s tellende China Special. >>>

SWP Records

01 augustus 2008The very best of Hugh Tracey

De in Zambia geboren Utrechtse jazzdrummer Michael Baird reisde in 1996 met een studiebeurs naar Grahamstown, Zuid-Afrika, om in de archieven van de International Library of African Music (ILAM) zijn muzikale wortels op te graven. ILAM-directeur Andrew Tracey bleek de zoon van de roemruchte Britse muziekvorser Hugh, die vanaf 1929 met opnameapparatuur door koloniaal Afrika trok. >>>

LC music

01 augustus 2008Hijaz: Dunes

Moufadhel Adhoum uit Tunesië en Azzedine Jazoulli uit Marokko zijn handige musici, respectievelijk op de ud (Arabische luit) en op raam- en vaastrommels uit Berbers-, Arabisch- en Perzischtalige contreien. Op deze cd nemen ze samen het nummer Hiwar voor hun rekening - aardig gedaan, met flukse loopjes en rappe roffels, maar niet betoverend. >>>

Chinese muziek in 1001 varianten

01 augustus 2008Zingen met de tanden op elkaar

Breekbaar antiek porselein, uitbundige feesten met vuurwerk en raken, en natuurlijk het afhaalrestaurant - daar kennen westerlingen de Chinezen van. Dat zij ook het steltlopen, jojo-en en vliegeren hebben bedacht is minder bekend. De rechtgeaarde sportliefhebber weet dan weer wel dat China tijdens de vorige Olympische zomerspelen, Athene 2004, maar liefst 63 medailles in de wacht sleepte, waarvan 32 van goud. Met judo, taekwondo en tennis eindigde de Volksrepubliek in de top-drie van de wereld; met gewichtheffen en schietsport, schoonspringen en tafeltennis op nummer een. Maar hoe klinkt hun muziek? Daar luistert, behalve de Chinezen zelf, bijna niemand naar. >>>

Connecting Cultures Records

01 augustus 2008Gong Linna: Xiwang (Hope)

Met haar soepele, geschoolde stem kan de Chinese zangeres Gong Linna heel mooi en heel lief zingen (ook heel beheerst heel hoog). Zij kan ook rauw uithalen zoals bij volkszangeressen van sommige bevolkingsgroepen gebruikelijk is, maar dat doet Gong Linna kennelijk niet graag. >>>

Music: World Series

01 mei 2008Muzikale koppelaars in Utrecht

Een beetje riskant is het altijd wel, zo’n concert na niet meer dan drie, vier repetities. Al bijna tien jaar lang brengt de Music: World Series musici uit de hele wereld samen. Eisen aan de deelnemers: goede zin, enthousiaste inzet en improvisatievermogen. Spelregels: luisteren en reageren, geven en nemen. Resultaat: frisse, verrassende, ongehoorde muziek, enkele diepte- en vele hoogtepunten, en vooral groot speelplezier. >>>

inleiding Dijkdoorbraak

15 januari 2008Typisch Nederlands

De Nederlandse identiteit is op muziekgebied ook al niet te vinden. Buitenlanders bespeuren wel Nederlandse nuchterheid, beheersing en humor, en vooral veel verschillende stijlen. Die grote variatie bestaat dankzij de gretigheid en kunde waarmee componisten en improvisatoren hier te lande omgaan met allerlei muzikale, theatrale en visuele mogelijkheden, waar ook vandaan. De aan Nederlanders toegeschreven combinatie van nuchterheid, beheersing en humor is misschien niet meer dan een rode draad die dient als waslijn waaraan in een stevige, veranderlijke bries de bonte was vrolijk alle kanten opwappert. Juist het gebrek aan eenvormigheid en conformisme, het a-typische of zelfs anti-typische is, paradoxaal genoeg, eerder typisch Nederlands: dit klinkt niet als Stockhausen, niet als Adams, niet als Sclavis, niet als Marsalis, maar goed klinkt het wel, dit kon wel eens Nederlandse muziek zijn.

>>>

De promotie van Nederlandse muziek in het buitenland

15 januari 2008Dijkdoorbraak

Een klinkende de naam ontbrak nog voor het programma dat Donemus (toen nog Muziekgroep Nederland) en Gaudeamus in de periode 1999-2004 uitvoerden met zogenoemde HGIS-C-gelden: Intensivering van de promotie van de Nederlandse hedendaagse muziek in het buitenland. In de periode 2005-2007 kreeg het programma, in feite een verzameling van talloze, veelal kleinschalige projecten, een vervolg onder de naam Dijkdoorbraak, nu gezamenlijk met de Dutch Jazz Connection. >>>

Jacob ter Veldhuis in New York

15 januari 2008Geobsedeerd door Amerikaanse cultuur

"Een mooie mijlpaal, weer een stap verder." Over zijn minifestival in New York is componist Jacob ter Veldhuis zeker niet ontevreden. Begin mei 2007 klonk in het Whitney Museum at Altria, hartje Manhattan, drie avonden lang alleen muziek van deze door de Amerikaanse cultuur gefascineerde Nederlander. Een mooie gelegenheid om ook een fonkelnieuwe uitgave met zes cd's en twee dvd's vol hoogtepunten te presenteren. Jammer dat de zaal zo galmde, dat het videoscherm van huiskamerformaat was. Maar het doel werd bereikt: exposure. Flink veel publiek bij de concerten, een radioprogramma van twee uur, uitzendingen van muziek van de nieuwe cd's, een riante aankondiging in Time Out, goede recensies in onder meer de New York Times. En meer - dat alles maakt een tegenvaller nu en dan weer ruimschoots goed. >>>

meetings en festivals in Europa

15 januari 2008Improviseren in de etalage

De Dutch Jazz Connection helpt Nederlandse jazzmusici een handje bij het veroveren van het buitenland, want al te vaak bewegen muzikanten en professionals rakelings langs elkaar. Als Nederlandse musici spelen zijn programmeurs uit het buitenland gewoonlijk niet in de buurt, als zij er wel zijn staan de Nederlandse musici nu net niet op het podium. Programmeurs en artistiek directeuren van buitenlandse podia en festivals, veelal lid van het Europe Jazz Network, komen voor vergaderingen graag bijeen tijdens elkaars evenementen om zich in een moeite door te informeren over de muzikale stand van zaken. Waarom dan niet het vergaderen combineren met een uitvoerige, aantrekkelijke presentatie van de beste, interessantste jazz van Nederlandse bodem? Waarbij behalve de EJN-leden zoveel mogelijk andere belangrijke buitenlandse gasten aanwezig zijn? De mensen van de Dutch Jazz Connection vroegen het zich niet lang af, en organiseerden in 1998 de eerste Dutch Jazz Meeting. >>>

Sofia Muziekweken 2007

15 januari 2008Kom naar de muziek luisteren, niet om de ster te zien

Op de helblauw gesausde achtergevel van het Nationaal Museum voor Natuurlijke Historie te Sofia staat in wit en donkerblauw, in grote en kleine letters geschreven: "Zoals de koelte ’s nachts langs lelies, en langs rozen", en de rest van Jan Hanlo's gedicht Zo meen ik dat ook jij bent. Het doet een warme, speciale band met Bulgarije vermoeden, maar Nederlands is niet de enige vreemde taal op Bulgaarse muren. Vooruitlopend op de toetreding tot de Europese Unie adopteerden negen lidstaten een muur in Sofia, om daarop een gedicht in de eigen landstaal te tonen. Nederland, bedenker van het project, realiseerde in 2004 als eerste dit idee op een prominente plaats in het oude centrum van de stad. Nu Bulgarije sinds 1 januari 2007 bij de EU hoort, haalt Nederland de banden verder aan met een hele reeks culturele activiteiten. >>>

Moskou, St.-Petersburg en de rest van Rusland

15 januari 2008Honderd componisten en hun werk

Toen in de tweede helft van de jaren tachtig perestrojka (herstructurering) en glasnost (openheid) de ineenstorting van de Sovjet-Unie inluidden, kwam er langzaam maar zeker weer een vrije uitwisseling van informatie en ideeën met het Westen op gang. Met de val van de Berlijnse muur in 1989 was de laatste fysieke barrière tussen Oost en West geslecht, en gretig stortten musici, componisten en musicologen uit beide werelden zich op elkaars repertoire. In de ravage die vijftig jaar communistisch regime in de republieken teweeg had gebracht, stonden tenminste nog conservatoria en componistenbonden, ensembles en orkesten overeind. Met de geachte vertegenwoordigers van die instellingen haalde Gaudeamus met succes de contacten aan. >>>

Vernieuwende jazzfestivals

15 januari 2008Balanceren tussen groove en experiment

Spelen op het podium van een gerenommeerd buitenlands festival is goed voor de internationale carrière van iedere musicus, dat geldt ook in de wereld van de eigentijdse jazz. Maar hoe kom je daar te staan? De promotors van de Dutch Jazz Connection bieden de helpende hand, zij brengen Nederlandse jazz- en improviserende musici onder de aandacht van de artistiek directeuren en programmeurs van vooruitstrevende festivals overal in de wereld. De meeste jazzfestivals in Europa zijn aangesloten bij het Europe Jazz Network (EJN). De vertegenwoordigers ontmoeten elkaar tijdens officiële vergaderingen, maar minstens zo vaak in informele sfeer, bijvoorbeeld tijdens festivals; regelmatig zijn daarbij ook collega's uit andere werelddelen present. >>>

Frank J. Oteri - New York, mei 2007

15 januari 2008Een pluralistische kijk op muziek

"Er is zeker een tweerichtingsverkeer tussen oud Amsterdam en Nieuw Amsterdam", zegt componist, muziekjournalist en radiomaker Frank J. Oteri. Hij is oprichter en hoofdredacteur van New Music Box, een internettijdschrift over hedendaagse Amerikaanse muziek, uitgegeven door het American Music Centre. Oteri bezoekt festivals, beurzen en symposia in de Verenigde Staten en daarbuiten, vaak als vertegenwoordiger van Amerikaanse orkesten en ensembles. De dag na dit gesprek zal hij op het podium van het Whitney Museum at Altria een interview doen met Jacob ter Veldhuis. Ter Veldhuis is niet de enige Nederlandse componist in wie hij geïnteresseerd is, Oteri kon wat Nederlandse muziek betreft wel eens de best geïnformeerde Amerikaan zijn. "Zonder de mensen van Donemus zou ik er waarschijnlijk niet zoveel van weten", zegt hij. "Donemus biedt een fantastische combinatie van cd's, bladmuziek en expertise." >>>

Graham McKenzie - Huddersfield Contemporary Music Festival

15 januari 2008Er valt voortdurend iets te ontdekken

"Er ligt een flinke Nederlandse nadruk op het programma dit jaar", schrijft artistiek directeur Graham McKenzie in het programmaboek van zijn Huddersfield Contemporary Music Festival. "Holland is wat de eigentijdse muziek(en) betreft al sinds lang een inspiratiebron en leerschool voor me", vervolgt hij. De tot huiscomponist in het festival benoemde Yannis Kyriakides, leerling van Louis Andriessen, noemt hij "een van de grootste talenten in de Europese scene". Sinds het aantreden van McKenzie in 2006 waait er een frisse, voor de Nederlanders buitengewoon gunstige wind door Huddersfield. >>>

Michel van der Aa - gesprekken in juli en oktober 2007 bij de componist thuis

15 januari 2008Gewoon vertellen wat je doet

"In mijn muziektheaterstukken kun je de muziek niet los zien van de filmfragmenten en het podiumbeeld. Met de opera After life merkte ik dat mensen er soms moeite mee hebben de muziek, de actie en het beeld als een volkomen organisch geheel te zien. Op sommige momenten is de film of het toneelbeeld het belangrijkst, dan zet ik de muziek even op een laag pitje. Combineren is waar ik goed in ben, zelf de balans maken tussen die drie lagen. Ik schrijf de noten, ik bepaal wie waar staat op het podium, ik beslis wat er op welk moment te zien is op de video. Zo raakt alles met elkaar vervlochten, veel beter dan wanneer je verschillende personen aan het werk zet nadat de muziek al klaar is." >>>

Boi Akih: zangeres Monica Akihary en gitarist Niels Brouwer - gesprek bij de musici thuis, oktober 2007

15 januari 2008Een nieuwe vorm van jazz

Boi Akih Management is gevestigd in de woning van zangeres Monica Akihary en gitarist Niels Brouwer, een houten dijkhuisje in Amsterdam-Noord. Platenmaatschappij Enja is weliswaar van onschatbare waarde voor de naamsbekendheid en promotie van Boi Akih in het buitenland, maar al het regel- en productiewerk rond optredens en tournees doet de zangeres voorlopig zelf. "Voor concerten van ons tweeën is dat nog wel te overzien, maar we toeren meestal met meer mensen." Eind 2007 en begin 2008 treden Akihary en Brouwer vooral even als duo op, maar daarna gaan zij zeker weer met gastmusici aan het werk. Omdat de belangstelling voor Boi Akih groot is, in welke samenstelling dan ook en vooral buiten de landsgrenzen, onderhandelt het duo nu met een impresariaat, niet het kleinste van Nederland. >>>

Louis Andriessen - gesprek in juli 2007 in de huiskamer van de componist

15 januari 2008Wereldberoemd bij de Angelsaksen

De eerste keer dat de naam Louis Andriessen in een Amerikaanse krant te lezen viel moet in 1969 zijn geweest. Het Holland Festival presenteerde dat jaar de spraakmakende opera Reconstructie van een collectief van Nederlandse componisten en schrijvers, Andriessen was een van hen. Op 8 juli kopte de New York Times: "'Reconstruction' Aims Satire at U.S. 'Imperialism' in South America", om daar een paar dagen later geruststellend aan toe te voegen: "The operatic bomb planted in Amsterdam's Theater Carré failed to explode; its charge of political dynamite turned out to be a dud. Instead of the widely prophesied riot, there was an evening of fun and frolic." >>>

Insomnio, huisensemble van de ISCM - gesprek in september 2007

15 januari 2008Hoekig, stoer of pure passie

Het Utrechtse ensemble Insomnio - vijftien musici sterk, jong en succesvol - speelt graag en vaak muziek van levende Nederlandse componisten. Als Nederlands ensemble behoor je dat te doen, vinden Idske Bakker en dirigent Ulrich Pöhl en die samen de artistieke leiding voeren. Bakker ruilde bovendien haar rol als harpiste in voor die van zakelijk leider, zij brengt het ensemble naar steeds meer podia voor actuele muziek in binnen- en buitenland. In 2007 werd Insomnio op voordracht van Gaudeamus door de International Society for Contemporary Music (ISCM) benoemd tot huisensemble. Dat leverde concerten op tijdens de ISCM World Music Days, dit jaar in Hong Kong, voorafgegaan door een internationale tournee langs bij de ISCM aangesloten festivals. Vier buitenlandse optredens zijn inmiddels achter de rug, binnenkort volgen nog het Huddersfield Contemporary Music Festival in Engeland en de World Music Days in Hong Kong. >>>

Han Bennink - telefoongesprek in november 2007

15 januari 2008Wereldreiziger tegen wil en dank

Niet toevallig siert een actiefoto van drummer Han Bennink de voorkant van het standaardwerk over geïmproviseerde muziek in Nederland: Jazz + Classical music + Absurdism ‘ New Dutch swing. Een Amerikaan schreef het, jazzcriticus Kevin Whitehead, dat zegt iets over de internationale reputatie van Nederlandse improvisatoren. Bennink, die ook andere instrumenten bespeelt en bovendien beeldend kunstenaar is, richtte in 1967 met pianist Misha Mengelberg en saxofonist Willem Breuker de Instant Composers Pool op, tot op de dag van vandaag het avontuurlijkste kwaliteits-improvisatie-orkest van Nederland, misschien wel van de hele wereld. Breuker stapte in 1974 over naar zijn eigen Kollektief, Mengelberg bleef leider van de ICP. Maar Breuker is nu helaas te ziek voor prestaties van wereldformaat, en Mengelberg te vermoeid. Anno 2007 is Bennink de opvallendste grondlegger-ambassadeur van de Nederlandse impro-muziek. >>>

Tineke Postma - interview bij de saxofoniste en bandleidster thuis in november 2007

15 januari 2008Afstudeerfeestje in Carnegie Hall

Een vlekkeloze techniek en een zangerige stijl bieden een saxofoonstudente nog geen garantie op een flitsende carrière. Maar Tineke Postma speelde wel heel bijzonder overtuigend. In 2002, toen zij de masteropleiding volgde in Amsterdam, kreeg zij de Beurs voor Excellerende Jonge Talenten van de Nederlandse conservatoria. Met een aanvulling van het Fonds voor Amateurkunst en Podiumkunsten vertrok zij naar New York om daar een half jaar lang te studeren aan de Manhattan School of Music bij Amerikaanse musici van naam. De Sisters In Jazz All Star Award, toegekend in 2003, leverde haar direct een eerste en indirect een tweede Amerikaanse tournee op. Postma was in dat jaar nog maar nauwelijks, cum laude, afgestudeerd aan het Conservatorium van Amsterdam, of ze stond al in een uitverkochte Carnegie Hall. >>>

De internationale carrière van Jacob ter Veldhuis - opgetekend in de tuin van de componist, juli 2007

15 januari 2008Toeval, doorzettingsvermogen en goede noten

"How come I didn't know this guy?", het is bijna de standaardreactie van een Amerikaan, expert of argeloze luisteraar, die voor het eerst Jacob ter Veldhuis' boombox muziek hoort. Deze gespierde stukken met samples uit de shows van Jerry Springer, uit een toespraak van president Bush, of uit televisiereclames voor afslankproducten vallen goed bij het Amerikaanse publiek. Toch vierde Ter Veldhuis zijn eerste internationale successen niet in de Verenigde Staten en niet met het opzwepende boombox repertoire. Het begon in Rusland met welluidende muziek na een min of meer misplaatst artist in residence-schap in Darmstadt, dankzij de pianocompositie Toccata voor tien vingers en een neus. >>>

Hoofdpersonen in Dijkdoorbraak

15 januari 2008Nederlandse componisten en musici

Michel van der Aa (1970) studeerde compositie en muziekregistratie aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag bij Diderik Wagenaar, Gilius van Bergeijk en Louis Andriessen. Hij volgde de International Dance Course for professional Choreographers and Composers, en een opleiding aan de New York Film Academy. Van der Aa won onder meer de Gaudeamus Prijs met Between, de aanmoedigingsprijs van het Amsterdams Fonds voor de Kunst voor Attach, de Matthijs Vermeulenprijs voor de kameropera One, en de Paul Hindemith-prijs van het Festival in Sleeswijk-Holstein. In 2004 tekende van der Aa een contract met muziekuitgeverij Boosey & Hawkes. >>>

promotie van NL muziek in het buitenland

15 januari 2008Balanceren op de rand

“In Duitsland zijn we jaloers op de Nederlandse manier van muziek promoten”, zegt programmeur Peter Schulze van JazzFest Berlin. Ken Pickering van de Coastal Jazz and Blues Society in Vancouver herinnert zich de Oktober Meeting in het Bimhuis in 1991 als een sleutelmoment: “Dat was een ongelooflijke gelegenheid, niet alleen om Nederlandse muziek te horen, maar om een snapshot voorgeschoteld te krijgen van de hele Europese geïmproviseerde muziekscene.” >>>

Come to hear the music, not to see the star

15 december 2007Sofia Music Weeks 2007

On the back of the National Museum of Natural History in Sofia, painted bright blue, there is written, in white and dark blue, large and small letters: "Zoals de koelte ’s nachts langs lelies, en langs rozen" (“Like the coolness at night around lilies, and around roses”), and the rest of Jan Hanlo’s poem This is how I feel you are as well. It makes you suspect a warm, special bond with Bulgaria, but Dutch isn’t the only foreign language on Bulgarian walls. In anticipation of its joining the European Union, nine member states adopted a wall in Sofia, to present a poem in their national language on it. In 2004 the Netherlands, who came up with the project, were the first to carry out this idea on a prominent location in the old city centre. Now that Bulgaria has been part of the EU since January 1, 2007, the Netherlands are further strengthening the ties with a whole series of cultural activities. >>>

Frank J. Oteri - conversation in New York, May 2007

15 december 2007A pluralistic view on music

"There is definitely a two-way stream between old Amsterdam and New Amsterdam", says composer, music journalist and radio maker Frank J. Oteri. He is the founding editor of New Music Box, a web-based magazine about American contemporary music, published by the American Music Center. Oteri visits festivals, meetings and symposia in the States and abroad, often as a representative of American composers. The following day he will do an on-stage interview with Jacob ter Veldhuis in the Whitney Museum at Altria, but Ter Veldhuis isn't the only Dutch composer Oteri is interested in, he may well be the best informed person on Dutch music in the United States. "I probably wouldn't know this much about it, if it wasn't for the promoters of Dutch music from Donemus", he states. "Fantastic combination of cd's, sheet music and expert information." >>>

meetings and festivals in Europe

15 december 2007Improvising in the shop-window

The Dutch Jazz Connection gives Dutch jazz musicians a hand with the conquering of foreign countries, for all too often musicians and professionals are like ships that pass in the night. When Dutch musicians are playing, foreign programmers are usually not around, and when they are, the Dutch musicians are not on stage just then. Programmers and artistic directors of foreign venues and festivals, most of them members of the Europe Jazz Network, like to meet at each others’ events and, while they’re at it, stay informed about the musical state of affairs. So why not combine the meetings with an extensive, attractive presentation of the best, most interesting jazz, homegrown in Holland? At which, in addition to the EJN members, as many other important foreign guests as possible are present? The people of the Dutch Jazz Connection didn’t wonder for long, and in 1998 they organized the first Dutch Jazz Meeting. >>>

Han Bennink – telephone conversation in November 2007

15 december 2007Reluctant globe-trotter

It’s no coincidence that an action photograph of drummer Han Bennink graces the cover of the standard work about improvised music in the Netherlands: Jazz + Classical Music + Absurdism = New Dutch Swing. It was written by an American, jazz critic Kevin Whitehead, which says something about the international reputation of Dutch improvisers. In 1967 Bennink, who also plays other instruments and is a visual artist to boot, founded the Instant Composers Pool with pianist Misha Mengelberg and saxophonist Willem Breuker, to this day the most adventurous high quality improvisation orchestra in the Netherlands, if not the whole world. In 1974 Breuker switched over to his own Kollektief, Mengelberg remained the leader of the ICP. But unfortunately Breuker is now too ill for world-class achievements, and Mengelberg too tired. In the year 2007 Bennink is the most prominent founder-ambassador of Dutch impro music. >>>

the international career of Jacob ter Veldhuis - according to a conversation in the composer's garden, July 2007

15 december 2007Chance, perseverance and the right notes

“How come I didn’t know this guy?”, that’s almost the standard reaction from an American, expert or unsuspecting listener, who hears Jacob ter Veldhuis’ boombox music for the first time. These muscular pieces, with samples from Jerry Springer shows, a speech by President Bush or TV commercials for slimming products, go down well with the American public. And yet, Ter Veldhuis didn’t celebrate his first international successes in the United States, and not with the stirring boombox repertoire. It all started in Russia with melodious music, after a more or less inappropriate artist-in-residenceship in Darmstadt, thanks to the piano composition Toccata for ten fingers and a nose. >>>

Louis Andriessen - a conversation in the composer's living room, July 2007

15 december 2007World famous with the Anglo-Saxons

The first time the name Louis Andriessen was mentioned in an American newspaper must have been in 1969. That year the Holland Festival presented the much talked about opera Reconstructie by a collective of Dutch composers and writers, Andriessen being one of them. On July 8, a headline in the New York Times read: “’Reconstruction’ Aims Satire at U.S. ‘Imperialism’ in South America”, reassuringly adding, a few days later: "The operatic bomb planted in Amsterdam's Theater Carré failed to explode; its charge of political dynamite turned out to be a dud. Instead of the widely prophesied riot, there was an evening of fun and frolic." >>>

promoting Dutch music abroad

15 december 2007A breach in the dike

A catchy name was still lacking for the program that Donemus (at the time still Muziekgroep Nederland) and Gaudeamus carried out in 1999-2004 with so-called HGIS-C funds: Intensifying the promotion of Dutch contemporary music abroad. During the 2005-2007 period the program, actually a compilation of countless, mostly small-scale projects, was continued under the name A Breach in the Dike, this time together with the Dutch Jazz Connection. >>>

Guus Janssen – interview in the pianist-composer’s workroom, October 2007

15 december 2007Is there anything in this for me?

“I can play up a storm with my left hand. Autonomously. You almost never see that in jazz music.” Guus Janssen is not just an individualistic improviser, he is also a virtuoso pianist, a seasoned performer of his own composed work and that of others. “A composer can easily detach himself from the practice”, Janssen says, “so playing music yourself as well is enjoyable and useful.” His music is often about that of others, recognizable sounds, references and quotes can be heard in it. Sometimes they’re appearances that are deceiving, and often they last only a moment, just long enough for a flash of recognition. Whether it’s in Russia or in America, in China or Turkey, Janssen can sometimes move his listeners deeply. >>>

Michel van der Aa - conversations in June and October 2007 at the composer’s home

15 december 2007Just tell them what you do

“In my musical theatre pieces you can’t see the music separately from the film clips and the stage image. With the opera After life I noticed that people sometimes have difficulty seeing the music, the action and the images as a completely organic whole. At certain times the film or the stage image is the most important, then I put the music on the back burner for a while. Combinations is what I’m good at, creating the balance between those three layers myself. I write the notes, I determine who stands where on the stage, I decide what can be seen on the video screen at which moment. This way, everything gets interwoven, much more so than when you put different people to work after the music is finished.” >>>

Tineke Postma – interview in the saxophonist and composer’s home in November 2007

15 december 2007Graduation party at Carnegie Hall

Flawless technique and a lilting style don’t guarantee a student of the saxophone a glittering career. But Tineke Postma’s playing was exceptionally convincing. In 2002, when she was studying for her master’s degree in Amsterdam, she received the Beurs voor Excellerende Jonge Talenten (Scholarship for Excelling Young Talents) of the Dutch conservatories. With additional financing by the Fonds voor Amateurkunst en Podiumkunsten (Fund for the Amateur and Performing Arts) she left for New York to study for six months at the Manhattan School of Music, with renowned American musicians. The Sisters In Jazz All Star Award, which she received in 2003, led directly to a first and indirectly to a second American tour. That year Postma had hardly graduated, with honors, from the Amsterdam Conservatory when she performed at a sold-out Carnegie Hall. >>>

Moscow, St. Petersburg and the rest of Russia

15 december 2007A hundred composers and their work

When, in the second half of the Nineteen Eighties, perestroika (restructuring) and glasnost (openness) heralded the collapse of the Soviet Union, a free exchange of information and ideas with the West slowly but surely started to flow again. With the fall of the Berlin Wall in 1989 the last physical barrier between East and West had come down, and musicians, composers and musicologists from both worlds eagerly threw themselves into each other’s repertoire. In the havoc that fifty years of communist rule had wreaked, at least the conservatories and composers’ unions, ensembles and orchestras were still standing. Gaudeamus successfully strengthened the ties with the esteemed representatives of these institutions. >>>

Insomnio, house ensemble of the ISCM - conversation in September 2007

15 december 2007Angular, rugged or pure passion

The Utrecht ensemble Insomnio – fifteen musicians strong, young and successful – gladly and often plays music by living Dutch composers. As a Dutch ensemble you’re supposed to do this, is the opinion of Idske Bakker and conductor Ulrich Pöhl, who are joint artistic directors. Bakker moreover exchanged her role as harpist for that of business director, she brings the ensemble to more and more venues for current music at home and abroad. In 2007, recommended by Gaudeamus, Insomnio was appointed its house ensemble by the International Society for Contemporary Music (ISCM). This led to concerts during the ISCM World Music Days, this year in Hong Kong, preceded by an international tour of festivals affiliated with the ISCM. Four performances abroad have by now taken place, still to follow are the Huddersfield Contemporary Music Festival in England and the World Music Days in Hong Kong. >>>

innovative jazz festivals

15 december 2007Balancing on the edge between groove and experiment

Playing on the stage of a renowned foreign festival is good for the international career of any musician, and this holds true in the world of contemporary jazz as well. But how do you get there? The promoters of the Dutch Jazz Connection offer a helping hand, they bring Dutch jazz and improvising musicians to the attention of the artistic directors and programmers of progressive festivals all around the world. Most jazz festivals in Europe have joined the Europe Jazz Network (EJN). The representatives see each other at official meetings, but at least as often in an informal atmosphere, during festivals, for instance; colleagues from other continents are also regularly present there. >>>

Guus Janssen - interview in de werkruimte van de pianist-componist, oktober 2007

15 december 2007Valt hier nog wat te halen?

"Ik kan als een razende tekeer gaan met mijn linkerhand. Autonoom. Dat komt bijna niet voor in jazzmuziek." Guus Janssen is niet alleen een eigenzinnig improvisator, hij is ook een virtuoos pianist, doorkneed in het spelen van eigen en andermans gecomponeerde muziek. "Een componist kan zichzelf gemakkelijk loszingen van de praktijk", zegt Janssen, "zelf ook spelen is leuk én nuttig." Zijn muziek gaat vaak over die van anderen, er klinken herkenbare geluiden, verwijzingen en citaten in door. Soms is het schijn die bedriegt en vaak duurt het maar even, net lang genoeg voor een flits van herkenning. Of het nu in Rusland is of in Amerika, in China of Turkije, Janssen weet zijn luisteraars soms tot ontroerens toe te raken. >>>

A breach in the Dyke - introduction

15 december 2007Typically Dutch

The Dutch identity is impossible to trace in the field of music as well. Foreigners do perceive a typically Dutch sobriety, control and humor, and especially the existence of many different styles. This great variety exists thanks to the eagerness and skill with which composers and improvisers hereabouts handle all kinds of musical, theatrical and visual possibilities, wherever they come from. >>>

Graham McKenzie - Huddersfield Contemporary Music Festival

15 december 2007Stuff to discover, all the time

"There is a strong Dutch emphasis to the program this year", artistic director Graham McKenzie writes in the booklet accompanying his Huddersfield Contemporary Music Festival. "Holland has long provided a personal inspiration and education to me, when it comes to contemporary music(s)", he continues. He calls Yannis Kyriakides, a student of Louis Andriessen appointed house composer of the festival, "one of the brightest talents to emerge on the European scene". Since McKenzie took office, a new wind has been blowing through Huddersfield, extremely favorable to the Dutch. >>>

Jacob ter Veldhuis in New York

15 december 2007Obsessed with American culture

“A wonderful milestone, another step further”; composer Jacob ter Veldhuis, better known locally as Jacob TV, is far from unhappy about his mini festival in New York. In early May 2007, at the Whitney Museum at Altria in the heart of Manhattan, the only music to be heard for three nights was that by this Dutchman fascinated by American culture. A nice occasion to also present a brand new release with six cd’s and two dvd’s full of highlights. Too bad the hall echoed so much, that the video screen was living room size. But the goal had been reached: exposure. A pretty big audience at the concerts, a two-hour radio program, broadcasts of music from the new cd’s, an ample announcement in Time Out, good reviews in the New York Times, among others. All that more than makes up for the occasional disappointment. >>>

Boi Akih: singer Monica Akihary and guitarist Niels Brouwer - conversation at the musicians' home, October 2007

15 december 2007A new form of jazz

Boi Akih Management holds office at the house of singer Monica Akihary and guitarist Niels Brouwer, a small wooden dyke house in Amsterdam North. Although the Enja record company is of inestimable importance to the product familiarity and promotion of Boi Akih abroad, for the time being all the organizational and production work concerning concerts and tours is done by the singer herself. “For concerts by the two of us that’s manageable, but we usually tour with more people.” At the end of 2007 and the beginning of 2008 Akihary and Brouwer will mainly perform as a duo for a while, but after that they will certainly work with guest musicians again. Because interest in Boi Akih is great, in whatever combination, and especially in foreign countries, the duo is now negotiating with an agency, not the smallest one in the Netherlands. >>>

Internationaal Gamelan Festival Amsterdam

01 mei 2007Fijn, teer en mystiek

Een volwassen gamelanorkest telt meer dan twintig musici, zo’n weelderige bezetting is in Nederland zelden vertoond. Dansers en danseressen, poppenspelers en acteurs zijn gewoonlijk de hoofdfiguren in buitenlandse presentaties van Indonesische podiumkunsten, met de musici in een bescheiden, begeleidende rol. Maar tijdens het Internationaal Gamelan Festival Amsterdam staat de muziek centraal. De orkesten zijn groot en er komen componisten mee. De een bedacht muziek voor koebellenorkest, een ander nieuwe Balinese gamelanmuziek, of zangeressenzang bij Javaanse, Afrikaanse en westerse instrumenten. Zo komen naast traditionele stukken ook kreasi baru en musik kontemporer aan bod - nieuwe creaties en eigentijdse muziek die de tradities fris houden. >>>

Russisch-orthodoxe kerkmuziek

29 januari 2006Ruimte voor de godsdienstoefening

De Russen danken hun christelijk-orthodoxe godsdienst aan de Grieken. Of eigenlijk aan de Oekraïners, aan groothertog Vladimir (956-1015) met name. Vladimir, tegenwoordig geëerd als St Vladimir de Grote, bekeerde zich in 988 tot het christendom dat hij kort daarop tot staatsgodsdienst promoveerde. De Oekraïners en vervolgens de Russen namen de ingetogen Griekse religieuze rituelen over van de Hagia Sofia in Byzantium (het latere Constantinopel en tegenwoordige Istanbul), inclusief de bijbehorende eenstemmige gezangen. Vladimir liet een grote groep kerkleiders, geestelijken en Griekse zangers uit Byzantium naar Kiev komen. Met het christendom verspreidde deze kerkmuziek zich noordwaarts over het huidige Rusland. De vroege Russische kerkmuziek is vrijwel zeker een getrouwe kopie van de Byzantijnse gezangen, zij het dat de teksten werden vertaald in een taal die nu kerk-Slavisch of oud-Slavisch heet. >>>

Kerkmuziek uit Oekraïene

20 december 2005Van monodie tot 48-stemmig koor

Zo een weelde aan religieuze koormuziek, het mag een wonder heten in een land dat de afgelopen vijf eeuwen werd geteisterd door oorlog en partij-ideologie. ‘De zinloosheid van catastrofes en vuur’, vat Mykola Hobdych, oprichter en dirigent van het Kiev Kamerkoor de verspilling van tijd, mensenlevens en verworvenheden kernachtig samen. Maar vastberaden componisten bleven door de eeuwen heen, zonodig tegen de verdrukking in, doen waarvoor zij geboren waren: hemelbestormende muziek bedenken met een onvervreemdbaar Oekraïense inslag. En na het uiteenvallen van de Sovjetunie kwam een ware revival van oude, en een stroom van nieuw gecomponeerde kerkmuziek op gang.

>>>

Vocale tradities uit Georgië

04 oktober 2005Meerstemmige zang van voor het jaar nul

Dwars door de Kaukasus, het gebergte met toppen hoger dan die van de Alpen, loopt een strook met gematigder hoogtes en valleien, begrensd door de Zwarte Zee in het westen en de Kaspische Zee in het oosten. In de bergen aan de noordkant begint Rusland, in het zuiden liggen Turkije en Iran. Aan de Kaspische Zee ligt Azerbeidzjan, aan de Zwarte Zee Georgië. Georgië is het enige land in de islamitisch georiënteerde regio met een christelijke staatsgodsdienst, een Zeeuws meisje als presidentsvrouw en, minstens even verrassend, met meerstemmige zang als muzikaal visitekaartje.

>>>

Stadsgeluiden in de klas

31 maart 2003Confronteren en conformeren

Het Muziekpakhuis bestaat twintig jaar. Om dat groots te kunnen vieren schreef directeur Aline Harkink het projectplan Stadsgeluiden. Na overleg met het Vmbo van het Regionaal Opleidingen Centrum van Amsterdam (ROCvA) over het educatieve deel van het Stadsgeluiden-project, werd het plan ingediend bij het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) met de vraag om financiering. Het gezamenlijke educatieve project van Muziekpakhuis en ROCvA werd tenslotte door het AFK gefinancierd. Dit is een samenvatting van het bij het AFK ingediende projectplan met Harkinks ideeën en uitgangspunten voor het Stadsgeluiden-vmbo-project.

>>>

Stadsgeluiden - aandachtspunten

31 maart 2003Hinderpalen en eye-openers

Was de beslissing van het Muziekpakhuis met vmbo-klassen aan het werk te gaan al bewonderenswaardig, de keuze voor leerlingen in de opleidingen basisberoeps, praktijkschool en vmbo-op-maat, de onderste regionen, aldaar was ronduit te prijzen. Vooral gezien het ambitieuze plan de leerlingen zelf muziek te laten bedenken en ze niet slechts bijvoorbeeld een tijdje lekker aan het trommelen te zetten. Om kunst moest het gaan. Dapper was het ook van het Vmbo van het ROC van Amsterdam zo’n ambitieus en riskant project op maar liefst vijf scholen tegelijk binnen te halen.

>>>

Klankbeeld van Amsterdam

31 maart 2003Stadsgeluiden

Een losgeraakte stoeptegel plonst onopgemerkt de Trekvaart in. Tram 25, laatste rit, opent zuchtend zijn deuren, niemand luistert. Voetgangersstoplichten tikken traag bij rood, hoe langzaam ook al weer? De stad gonst van de verrassendste geluiden - voor wie het horen wil. Bewoners dragen er zelf aan bij: steigerbouwers in Slotervaart en marktkooplui in de Pijp, de stamgast met zijn accordeon, de Somaliër met zijn lier, een leerling met haar schuiftrompet. Zelden staan zij er bij stil dat het stadsgeluid van Amsterdam het hunne is.

>>>

Stadsgeluiden

31 maart 2003Amsterdams Fonds voor de Kunst

Het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) is in 1972 opgericht. Het kreeg de taak om namens de gemeente Amsterdam kunstprijzen toe te kennen en opdrachten te geven op het gebied van de scheppende kunsten. In 1995 breidde het gemeentebestuur de verantwoordelijkheden van het AFK uit. Sindsdien zijn ook de subsidiëring van incidentele kunstprojecten, en het verstrekken van opdrachten voor beeldende kunst in de openbare ruimte in handen van het AFK. >>>

Stadsgeluiden

31 maart 2003Muziekpakhuis

Een groep muzikanten richtte in 1982 het Muziekpakhuis op, een particuliere, ongesubsidieerde muziekschool in Amsterdam met een eigenzinnige visie op muziekonderwijs. De persoonlijke ontwikkeling en vrije muzikale expressie van de leerling staan centraal. Dit vereist een individuele aanpak, afgestemd op de specifieke wensen en mogelijkheden van elk van de ongeveer veertienhonderd leerlingen. ‘Het uitgangspunt is dat het spelen van muziek leuk moet zijn, en plezier kun je niet in een keurslijf van strakke lesmethoden dwingen’, luidt het credo. >>>

Stadsgeluiden

31 maart 2003Regionaal Opleidingscentrum van Amsterdam

Het Regionaal Opleidingscentrum van Amsterdam (ROCvA), opgericht in 1997, verzorgt middelbare beroepsopleidingen in dertien hoofdcategorieën (zoals Economie & handel, Maatschappij & dienstverlening, en Orde & veiligheid), en volwassenenonderwijs onder meer op mavo-, havo- en vwo-niveau. Onder het motto ‘leren door doen’ biedt het ROCvA tevens voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo). >>>

Deelnemende scholen aan het Stadsgeluiden-project

31 maart 2003Vmbo van het ROCvA

De Berkhoff, Klimopweg, Timorplein, Treublaan, Wilhelmina Druckerstraat

>>>

Stadsgeluiden - Deborah en Selim, Timorplein

31 maart 2003Allemaal dezelfde dingen doen

‘Ik weet niet of ik nog ga, ik vind het eigenlijk niet zo leuk’, monkelt de vijftienjarige Deborah. Zij en haar leeftijdgenoot Selim zijn uitverkoren voor het vervolgtraject in het Muziekpakhuis. Deborah, die erg van zingen houdt, had gedacht ‘dat het misschien iets voor mij zou worden, dat muziek maken enzo.’ Maar zingen is er niet bij, en morgen moet zij naar haar dansclubje. ‘Want volgende week dinsdag gaan we optreden in de Arena.’ >>>

Stadsgeluiden - Juray en Nicky, De Berkhoff

31 maart 2003Chócoladerée-pen

Iedere maandag van negen tot tien hebben Nicky en Juray handenarbeidles van meester Schneider. De hele klas is al een paar weken bezig met zagen, lijmen en schuren aan een miniatuur waterrad van triplex, iedereen maakt er een volgens bouwtekening. Uit deze klas, die meedeed aan het Stadsgeluiden-vmbo-project, werden Nicky en Juray uitverkoren voor de muzikaal-theatrale voortzetting in het Muziekpakhuis. >>>

Stadsgeluiden - Danny H, Klimopweg

31 maart 2003Teksten, beats en zingen

‘Ik vond de muzieklessen best leuk, alleen kreeg ik de indruk dat we het zingen niet zo leuk vonden. Het opnemen van geluiden was erg leuk, maar teksten schrijven vond ik al iets minder, omdat ik niet van zingen houd. Het zanggedeelte vond ik helemaal niet leuk, omdat ik vind dat ik niet goed kan zingen. En omdat de meeste leerlingen ook niet zo goed meededen. >>>

Stadsgeluiden - muzieklessen binnen en buiten

31 maart 2003Zoek de één

‘Hartstikke goed jongens’, prijst Bob Driessen ook meisje Amina die strak en hard de vaasvormige trommel darbuka geselt. Zij en drie jongens hebben de ritmes ingestudeerd die straks moeten samengaan met opgenomen en bewerkte geluiden, waaronder ‘omgekeerde heipalen’ - het achterstevoren weergegeven geluiden van een heimachine. Tatatám gaat het, niet helemaal spatgelijk. Drie klappen gelijk slaan blijkt nog zo simpel niet, maar als het lukt geeft het iedereen een kick, meester Driessen incluis. >>>

Stadsgeluiden - Sureka en Sajeev, Wilhelmina Druckerstraat

31 maart 2003Voetstappen, vliegtuigen en vogeltjes

Bijna vier jaar geleden verruilden ze Sri Lanka voor Nederland. ‘Mijn land daar is geen music les, mijn land is een beetje problems’, verklaart Sureka (20) met gevoel voor understatement. Zij en haar broer Sujeev die een jaar jonger is, volgden op het Montessori College Oost de ‘eerste opvang voor leerlingen die uit verre landen naar Amsterdam komen’, zoals het op de website heet. Broer en zus leerden er Nederlands. ‘Daar is klaar en dan hier kom’, zegt Sureka.

>>>

Stadsgeluiden - leerlingenpresentaties

31 maart 2003Mooie voorstelling, leerzaam traject

Eindpresentaties zijn niet altijd maatgevend voor wat een leerling heeft meegenomen tijdens het traject, heet het in onderwijsjargon. Niettemin voorzag de planning van het Stadsgeluiden-project in een slotvoorstelling op elk van de vijf deelnemende scholen. Het was de bedoeling de ingestudeerde muziek, de stadsgeluidencompositie, enig acteren, en een video-montage van de gefilmde workshops en repetities te combineren tot een aantrekkelijke voorstelling voor schoolgenoten, leraren en andere genodigden. Het werden uiteindelijk vier voorstellingen, door de perikelen op de Timorplein-school is het daar nooit tot een presentatie gekomen. De overige pakten heel verschillend uit.

>>>

Stadsgeluiden - Cees Gaasterland, beleidsmedewerker ROCvA

31 maart 2003Zingen bij een orgeltje

'Je moet ze laten kijken, je moet ze laten luisteren. Je moet ze meenemen naar een museum met moderne kunst. Naar een museum met oude kunst. Naar buiten. En laat ze muziek maken.’ De kwaliteit van het kunstonderwijs, of zelfs maar de aanwezigheid ervan, is wel de minste zorg van directies en staven op de vmbo-afdelingen van het ROC van Amsterdam. Vmbo is immers voor krantenlezers synoniem met probleemschool? Kom daar niet mee aan bij beleidsmedewerker Gaasterland. Hij is niet alleen vast overtuigd van de noodzaak van een fikse portie kunst in elk onderwijs, op de vmbo-scholen organiseert hij die ook. ‘Al roepen scholieren van bah, boe en waardeloos: biedt het aan!’, luidt zijn credo. ‘Want het blijft hangen, gegarandeerd.’ >>>

Stadsgeluiden - Vmbo-docent Karim Elberkani

31 maart 2003Eén voor een schatjes

‘Ik ben hier de ckv-docent’, Karim Elberkani lijkt het zelf bijna niet te geloven. In maart 2002, toen hij nog voor docent maatschappijleer studeerde aan de Educatieve Faculteit Amsterdam, kreeg hij al een baan in het vmbo aan de Treublaan. Niet in zijn eigen vak, maar als aardrijkskunde- en geschiedenisdocent. Tevens kreeg Elberkani, wegens langdurige ziekte van de drama- en handenarbeidlerares, het Stadsgeluiden-project erbij. ‘Die introductiebijeenkomst van het Muziekpakhuis vorig jaar, práchtig. Ik dacht meteen: dat moet gewoon lukken.’ >>>

Stadsgeluiden - Vmbo-docent Karel Schneider

31 maart 2003Kleuterjuf van de banketbakkersschool

‘Aaah, gewéldig’, juicht meester Schneider. ‘Ik heb er af en toe een hard hoofd in gehad, maar de eindpresentatie was prachtig.’ Met een dienstverband van ruim 25 jaar is Karel Schneider (56) een van de langst dienende docenten op horecaschool Gebouw de Berkhoff aan de Wibautstraat. Hij geeft er handvaardigheid, drama, tekenen en techniek. Enthousiasme voor zijn vak en liefde voor de kinderen stralen van Schneider af. ‘Ze komen fris en fruitig binnen, net van de basisschool. Het eerste jaar hier betekent het afscheid van hun jeugd, ik beschouw mezelf zo’n beetje als de kleuterjuf van de Berkhoff.’ Wat hem er niet van weerhoudt een lastige puber, desnoods met een sneer, genadeloos in de hoek te zetten. >>>

Stadsgeluiden - Raps van vmbo-leerlingen

31 maart 2003Amster damoost

ROC
eris een school in amster damoost
weet je hoe het heet roc Roc
Turkije marroko india Suraname antilia nigeria
neder land eygepte
roc Roc roc op zeeburg
ROC ROC ...
anoniem >>>

Stadsgeluiden - projectcoördinator Gerda Holzhaus

31 maart 2003Musiceren en voorzichtig een beetje bewegen

‘De percussieworkshops met Brotherhood vorig jaar, dát hadden ze zo leuk gevonden, dáár deden ze zo goed in mee!’ Gerda Holzhaus die de driedubbelrol van coördinatrice, regisseuse en cameravrouw speelde in het Stadsgeluiden-project, heeft niets tegen ‘dynamische jongens die met alle energie in hun lijf staan te trommelen, fluitjes erbij, tadadada-pám.’ Maar de ambities van het Muziekpakhuis lagen hoger dan vmbo-scholieren verleiden tot lekker meetrommelen. ‘Wij wilden ze aan het denken zetten met meer onderzoekende opdrachten. Ze zelfstandig aan het werk krijgen. We noemen dit niet voor niets een kunstproject.’ >>>

Stadsgeluiden - Vmbo-docenten Marie-Monique van Kempen en Richard Beentjes

31 maart 2003Of je tof bent of een eikel

‘Tja, twee van die kunstenaars op school. Ik had me vorig jaar wel opgegeven om mee te doen, maar ja, met hooguit een vaag idee van het project.’ Marie-Monique van Kempen (46) geeft op de Klimopweg Nederlands aan alle klassen, en vindt zichzelf absoluut niet muzikaal. Wel bleek zij de muziekdocenten te kennen, ‘Heleen omdat ze bij mij om de hoek woont, en Peter van een andere baan. Oh, dat moet wel lukken, dacht ik toen, maar het bleef spannend.’ >>>

Belegen en kakelvers, van overal en nergens

01 november 2002Lekker luisteren

Als iets je na twee minuten verveelt, probeer het dan vier minuten. Als het nog steeds verveelt, dan acht. Dan zestien. Dan 32 minuten. Uiteindelijk ontdek je dat het helemaal niet vervelend is.
John Cage

House en rap, klassiek en jazz, rock en pop, salsa en raï, in platenwinkels staan muzieksoorten overzichtelijk gerangschikt naar soort. Voor een uitvoering van klassieke muziek ga je naar een deftig concertgebouw, voor rock naar een rokerige popzaal en voor dance naar een lichtflitsen-pillenparty. En het lijkt wel of er voor iedere muzieksoort een andere groep van liefhebbers is, elk met zijn eigen outfit. Stropdassen en hoge haren voor naar de opera, gympjes en bretels voor naar een jazzclub en zwarte jurken en overhemden voor bij een flamenco-voorstelling.

Maar de werkelijkheid is veel simpeler, er zijn eigenlijk maar twee soorten muziek: goede en slechte. Niet te verwarren met mooi en lelijk, want zelfs knap gemaakte, kundig geconstrueerde muziek kan je op het eerste gehoor behoorlijk tegenstaan. De enige remedie daartegen is nog eens luisteren, en nog eens, en desnoods opnieuw. Enige tekst en uitleg erbij kan bovendien helpen, die vind je hier dan ook bij ieder muziekfragment.

Het grijze blok rechts onder in het scherm geeft toegang tot de hoofdonderdelen, de bediening van de luisterwijzer spreekt voor zichzelf. Klik hier om te beginnen met lekker luisteren.

---

Vanwege de muziekrechten ontbreekt hier klinkende muziek. Email naar Peter en vraag om een demo-cd. >>>

Een eeuw Balinese muziek

17 september 2002Bali en het Westen

Van collectief geheugen naar individuele inbreng, van vaste vorm naar vrije schakering, van sonore elegantie naar exuberante uitbarsting; de afgelopen honderd jaar vond op het Indonesische eiland Bali een ware muzikale omwenteling plaats. Koloniale bestuursambtenaren gaven er de aanzet toe, westerse kunstenaars deden vervolgens hun invloed gelden. Betaalbaar vliegverkeer en massatoerisme speelden tenslotte een rol, maar ondanks dat alles klinkt Balinese muziek vooral heel erg Balinees. >>>

Kabuki, theatervisitekaartje van Japan

26 november 2001Heel mooi stilstaan

Met heel even roerloos mooi staan, in zijn oogverblindende kostuum, de ogen fonkelend in een masker van felgekleurde make-up, brengt een kabuki-acteur zijn spel tot een climax en zijn publiek in extase. In kabuki gaat het meer om de lust voor het oog dan om het literaire gewicht van het verhaal, kabuki is veredeld spektakel. Alle aandacht gaat uit naar de sublieme acteerprestaties van de hoofdpersoon, niet zelden een betoverend schone vrouw gespeeld door een man. Al is het verbod op vrouwelijke kabuki-acteurs sinds lang niet meer van kracht. >>>

Yo-Yo Ma: Silk Road Project

26 november 2001Een leven lang nieuwsgierig

‘Opwindend, uitdagend, fantastisch’, bejubelt cello-virtuoos Yo-Yo Ma zijn Silk Road Project. Enige scepsis is op zijn plaats als een koopman zijn eigen waar aanprijst, maar Ma’s enthousiasme blijkt al snel even ontwapenend als oprecht. Tijdens een etentje bij Concertgebouwdirecteur Martijn Sanders thuis praat hij graag over zijn passie voor niet-westerse muziek. Over het wonderbaarlijke Chinese mondorgel, over het bespelen van de Mongoolse vedel met de paardenkop. Over ademloos luisteren en rillingen langs de rug bij Bach, Dvorák of Alim Kasimov, het magische moment dat bij de Arabieren een naam heeft, tarab. En vooral over de weelde aan kunde, schoonheid en muzikaal vernuft waarmee Yo-Yo Ma zich omringd weet. ‘Het is zo’n uitdaging met deze mensen samen te spelen. We voelen ons als in de zevende hemel’. >>>

Muziek in Bali

15 augustus 2000Zoete pies en zoute pies

Bali is een eiland apart. De overtocht op een roestige, ferry-boot vanaf het zuidelijkste puntje van Java over de smalle zeestraat duurt nog geen uur. In drie kwartier vliegt Garuda Airlines van Jakarta naar de Balinese hoofdstad Denpasar. Maar toen in mei Jakarta brandde bleef het rustig in Denpasar. En terwijl het prestigieuze jaarlijkse kunstfestival in Yogyakarta ditmaal moest worden afgelast, ging de twintigste aflevering van het vierweekse Bali Arts Festival in Denpasar op 14 juni gewoon van start. >>>

Rudi Fuchs in het Concertgebouw

03 juli 1999Muziek met lichtbeelden

‘Over het algemeen ben ik niet zo voor die vermenging’, bekent Rudi Fuchs. ‘Voor de muziek ga je daarheen, voor de kunst kom je hier.’ Maar voor een concert tijdens American Adventures in de kleine zaal van het Concertgebouw maakt de directeur van het Stedelijk Museum een uitzondering. Op 3 juli speelt daar het Asko Ensemble werk van Feldman en Cage, Fuchs vertoont er passende beelden bij. Bovendien is deze zomer in zijn museum extra veel werk te zien van Amerikaanse kunstenaars. >>>

Gouden melodieën uit het Amerikaanse muziektheater

29 juni 1999Sprookjes en romantiek

Broadway-musicals zijn opgetrokken uit glamour, gayety en romance, maar de componisten en tekstschrijvers vatten hun werk niet licht op. 'Songs zijn de graadmeter van een natie', vond tekstschrijver Yip Harburg, 'the thing that tells you what s wrong, whether we're beautiful, whether we're ugly, whether we're violent, whether we're lost. >>>

Sounds of Chicago - Johnny Griffin en Von Freeman

25 juni 1999The fastest gun en de burgemeester

‘De programmering van het Bimhuis is eigenlijk continu een Amerikaans avontuur’, zegt programmasamensteller Huub van Riel. Maar in het kader van American Adventures wilde hij iets bijzonders bieden. Dus benaderde hij Von Freeman in Chicago en Johnny Griffin in Parijs met de vraag of ze samen wilden komen spelen. Daar hadden ze wel oren naar. ‘Zij horen bij de beste saxofonisten ter wereld’, stelt Van Riel tevreden vast. ‘Die twee op één podium, dat is uniek.’ >>>

Eigenzinnig rocker en componist

25 juni 1999Frank Zappa en de Fathers of Invention

‘Jullie zijn allemaal prachtige, technisch perfecte musici. Maar nu wordt het tijd om eens een paar keer de wenkbrauwen te fronsen.’ Frank Zappa, enfant terrible van de Amerikaanse muziek, sprak ditmaal niet zijn band The Mothers of Invention toe, maar de musici van het Frankfurter Ensemble Modern. Zappa werkte met de musici aan een opname van zijn The rage and the fury: The music of Edgard Varèse. Zappa kon meer dan erotisch getinte teksten voorzien van scheurende gitaarbegeleidingen. >>>

Arthur Kleintjens, Ruud Visschedijk

24 juni 1999Duke in het Concertgebouw

Alle grote sterren van de jazzhistorie zijn dood, dus gingen medewerkers van het Filmmuseum op zoek naar films en video’s met de jazzgrootmeesters. ‘Het materiaal dat we tijdens American Adventures laten zien is afkomstig uit Amerikaanse en Europese archieven, en van verzamelaars’, vertelt samensteller en jazzliefhebber Ruud Visschedijk. ‘De meeste films zijn zelden of nooit in Nederland vertoond’. Samen met projectleider Arthur Kleintjens licht hij het programma toe. >>>

Saskia Maas

22 juni 1999Pick-ups and hickups

Great Food! Fast Drinks! Great Show! Have a laugh tonight with Boom Chicago. Met deze wervende kreten lokt Boom Chicago avond aan avond een flink publiek naar het Amsterdamse Leidseplein Theater. ‘Wij maken Amerikaans improvisatietheater’, legt mede-eigenaar en zakelijk leider Saskia Maas uit. Tijdens American Adventures beleeft Pick-ups and hickups zijn première, een hilarische liefdesaffaire op basis van ervaringen uit het publiek. ‘Wat is je grote passie?, vragen de acteurs aan een toeschouwer. Walvissen redden? Daar gaan ze dan mee aan de slag.’ >>>

Van Barber tot Glass

22 juni 1999Een eeuw lang Amerikaans componeren

‘Ik vind dat een componist zijn eigen vormen moet smeden vanuit de vele invloeden die op hem afkomen, en nooit zijn oren moet sluiten voor welk gedeelte van de klankenwereld dan ook’, schreef componist Henry Cowell (1897-1965). Die uitspraak illustreert niet alleen zijn eigen aanpak, maar ook die van talloze landgenoten. Zij zetten hun oren open en bedachten muziek die varieert van vriendelijk melodieus tot venijnig complex, gebouwd op tradities of eigenzinnig experimenteel. >>>

Duke Ellington

21 juni 1999Als het goed klinkt, is het goed

‘Bach and myself write with the individual performer in mind’, merkte Edward Kennedy ‘Duke’ Ellington eens op. Bach zou een stuk gelukkiger zijn geweest als hij, net als Ellington, altijd over een ensemble met topmusici had beschikt. Maar wat betreft zijn eigen aanpak sloeg de Duke de spijker op zijn kop. Meer dan wie ook van zijn tijdgenoten wist de geniale bandleider, componist en arrangeur het potentieel in zijn orkest uit te buiten. Bovendien verhief hij het arrangeren van bestaand materiaal tot een nieuwe, typisch Amerikaanse kunstvorm. Waar hij zelf niet al te gewichtig over deed: ‘When it sounds good, it is good.’ >>>

Frank Lloyd Wright meets Berlage

19 juni 1999Een tweede Leonardo da Vinci

Organische architectuur is uitgevonden in Amerika, architect en interieurontwerper Frank Lloyd Wright (1867-1959) is er de godfather van. Van 19 juni t/m 12 september is in de Beurs van Berlage in Amsterdam een overzicht te zien van zijn oeuvre, inclusief houten meubelen, glas-in-lood-ramen en pastelkleurige tekeningen. Van Nederlandse architecten die zich door Wright lieten inspireren, onder wie Berlage zelf, staat een groot aantal meubelen tentoongesteld. >>>

Shruti Sadolikar - muziektheater uit Maharashtra

15 januari 1999De nectar van het geluk

In Bombay spelen klassieke muziek en kwaliteitstheater zich niet zelden af in droevig stemmende gebouwen. Een deel van het trapportaal dat de muziekstudio’s van All India Radio verbindt is geplaveid met vogelpoep. Voorstellingen en concerten vinden plaats in zalen vol knerpende stoelen bekleed met sleetse pluche. Maar zelfs het kale tl-licht in de zaal van de Muziek en Kunst Academie doet de zeggingskracht van een gloedvol theaterstuk niet verbleken. De oude Indiase kunsten kunnen wel een stootje verdragen. >>>

Michael Baird laat muziekvorser Hugh Tracey herleven

14 december 1998Een cadeau aan mijzelf

Redden wat er nog te redden valt, onder dat motto zeulde muziekvorser Hugh Tracey (1903-1977) vanaf 1929 met honderden kilo’s opname-apparatuur door koloniaal Afrika. De muziek die hij tijdens zijn eerste reizen tegenkwam ploegde hij met opwindbare machines in platen van aluminium of acetaat. Pas omstreeks 1950 kwamen de eerste bandopnameapparaten beschikbaar. Die maakten wel een kolossaal 240 Volt agregaat noodzakelijk. >>>

Exotische klanken bij Nederlandse ensembles

02 december 1998Wonderlijke akkoordoefeningen

De belangstelling van gerenommeerde ensembles voor exotische muzieksoorten begint epidemische vormen aan te nemen. Het Kronos Kwartet mengt oude muziek met jiddische klezmer. Het Nieuw Ensemble heeft nog maar net een internationaal tokkelfestival achter de rug. En nu heeft Slagwerkgroep Den Haag alweer een programma onder de confronterende titel Oost-West op stapel staan. >>>

Johan Kolsteeg

29 november 1998Het mysterie van de ruimte

Het Concertgebouw sluit het Festival van Contrasten af met Het mysterie van de ruimte. Er klinkt een quadrafonisch stuk van Wolfgang Amadeus Mozart en een octofonisch werk van Karlheinz Stockhausen. Jean-Philippe Rameau beeldt in zijn Castor et Pollux de sterrenhemel muzikaal uit en Slagwerkgroep Den Haag verandert de Grote Zaal in een muzikaal voetgangersgebied. De foyers zijn getransformeerd tot een multimediaal oord waar de bezoeker zelf geavanceerde klankinstallaties kan manipuleren. Als klap op de vuurpijl beleeft een deel uit Alexandr Skrjabins klank en lichtspel Mysterium zijn Nederlandse première. Met dit mysterie van de ware synesthetische ervaring, het ultieme symbool van de samenhang der dingen, komt een droomeinde aan het festival waarin iedereen ogen en oren tekort komt. >>>

Joël Bons

15 november 1998Het ultieme misverstand

Het Concertgebouw staat een avond lang in het teken van muzikale interactie tussen Oost en West. We luisteren wel naar elkaar maar horen niet hetzelfde. Het Hong Kong Chinese Orchestra lijkt op een symfonieorkest, maar wat hoor je eigenlijk? Een schetterend Turks Janitsarenkorps geeft de opmaat voor een westerse interpretatie van muziek uit het Midden-Oosten. Is Mozarts Turkse mars eigenlijk wel Turks? In de foyers veroorzaken luister- en video-installaties de nodige misverstanden, een Turkse popband besluit de avond. Deze confrontatie met ervaring en verwachting stemt iedere luisteraar tot nadenken over de plaats van culturen ten opzichte van elkaar, over de vraag of muziek nu wel of niet een universele taal is. >>>

Leo Samama

31 oktober 1998Houdt de dief!

Altijd en overal hebben componisten naar elkaar geluisterd, zich tegen elkaar afgezet en leentjebuur gespeeld. Hoe greep Bruno Maderna terug op Josquin Desprez? Wat voegde Robert Schumann toe aan Johann Sebastian Bach? Hoe keek Alexander Glazoenov aan tegen Frédéric Chopin? En waarnaar zocht Mauricio Kagel in de muziekgeschiedenis? In het Concertgebouw klinken originelen en bewerkingen om een antwoord op deze vragen te vinden. Sprekers gaan in op de artistieke en juridische aspecten van hergebruik, op de laakbaarheid van het vrijelijk putten uit het collectief geheugen. En in de tentoonstelling Play it again - Variations on Man Ray's Le violon d'lngres exposeren vijftien fotografen hun variaties op Man Ray's variant. >>>

Johan Dorrestein

31 oktober 1998Het Bal - Synthesizers op een societybal

Het Bal is een mix van concert, societybal en danceparty. Voor één nacht is het Concertgebouw de meest trendy danceclub van Europa. Samen met nationale top-dj's, -vj's en -producers presenteert het Nederlands Blazers Ensemble een evenement waarin klassiek, avant garde en dance genadeloos botsen en spannende affaires aangaan. Mode is op deze avond een inspiratie, gasten die zich aandienen als Andy Warhol of Napoleon, als Assepoester of bankdirecteur, worden voor één nacht verheven in de nieuwe adelstand van de eenentwintigste eeuw.

>>>

Reinbert de Leeuw

15 oktober 1998De verontrustende humor van Mauricio Kagel

Mauricio Kagel is de meester van de paradox’, dat lijdt voor pianist en dirigent Reinbert de Leeuw geen twijfel. Vanaf de oprichting in 1974 leidt De Leeuw het Schönberg Ensemble. ‘Aus Deutschland was het eerste grote stuk van Kagel dat we uitvoerden’, herinnert hij zich, ‘dat was geloof ik in 1985'. Sindsdien werkte de in Duitsland wonende componist van Argentijnse afkomst regelmatig samen met het ensemble van De Leeuw. Tijdens een gesprek in zijn bovenhuis in Amsterdam-Zuid schetst hij een portret van Erasmusprijswinnaar Kagel. >>>

Jin Hi Kim

18 juni 1998Elke melodie volgt zijn eigen weg

‘De kennismaking met Koreaanse muziek was een openbaring voor me’, vertelt componiste Jin Hi Kim. Het 22-ste Festival Nieuw Muziek in Middelburg dat vandaag van start gaat heeft dit jaar ‘Vrouwen in de avant-garde’ als thema en Kim is er de hoofdgast. Vlak voor haar vertrek uit New York belde zij nog even op om uit te leggen hoe zij door nieuwe muziek te componeren wil bijdragen aan de emancipatie van oude Koreaanse muzikale opvattingen. >>>

Willy Lagrêné, zigeuneraccordeonist

04 juni 1998Met lepels, kannen en kruiken

Zigeunermuziek bestaat niet, legt accordeonist Willy Lagrêné uit. Zondag bijt hij met zijn drie zonen het spits af van het International Gipsy Festival, de openingsmanifestatie van Festival Mundial in Tilburg, waar groepen uit verschillende Europese landen zullen optreden. ‘We voelen ons wel verwant met elkaar en we spreken dezelfde taal, maar onze tradities zijn allemaal een beetje verschillend.’ Lagrêné voelt zich als muzikant het meest aangetrokken tot zijn collega’s in Hongarije en Roemenië. ‘Daar spelen ze de gevoeligste muziek’. >>>

Vieja Trova Santiaguera

16 april 1998De diepe pijn van heengaan

‘In de trova gaat niemand met pensioen’, is een gevleugeld woord onder Cubaanse muzikanten op leeftijd, ‘de troubadour die ophoudt met zingen wordt triest en gaat snel dood.’ Het omgekeerde lijkt ook waar. De vijf heren van Santiaguera bleven vrolijk zingen, twee van de musici werden er al 85 mee, het jongste groepslid is nu 62 jaren oud. Merkwaardig genoeg zijn het uitgerekend deze energieke bejaarden die in Europa de jeugd weer op de been krijgen voor muziek uit Cuba. >>>

Zülfü Livaneli en Liesbeth List

19 maart 1998Diplomaat met combo

‘Natuurlijk ga ik naar het concert van Zülfü Livaneli’, zegt de Turkse muziek- en dansleraar Erhan Zaza zonder zijn tokkelen op de saz te onderbreken. Hij is aangeschoven op een van de comfortabele bankjes in het Aslan Muziek Centrum aan de Amsterdamse Admiraal de Ruijterweg. `Livaneli is een beroemd zanger en ik luister naar alle goede muziek’, vervolgt hij, waarop hij een van Livaneli’s melodieën inzet. Levent Aslan, de eigenaar van de gecombineerde muziekwinkel, -school en concertruimte, zingt er prompt de bijbehorende tekst bij. >>>

Ton Hartsuiker, Sweelinck Conservatorium

20 februari 1998Wereldmuziek, een prachtig bijvak

De scheidend directeur van het Sweelinck Conservatorium is nog lang niet weg. `Ik ben zeker nog tot juni, juli aan het werk’, benadrukt Ton Hartsuiker. Per 1 april 1998 zal Lucas Vis hem officieel opvolgen, maar Hartsuiker blijft tot na de examens. Kandidaten met hoofdvak rebab of flamencogitaar zullen daar niet bij zijn, ondanks de oprechte interesse in niet-westerse muzieksoorten die de in nieuwe muziek doorknede directeur aan de dag legt. >>>

Fernando Lameirinhas

17 februari 1998De omgekeerde ontdekkingsreis van een duizendpoot

`Je kunt niet tweemaal hetzelfde uitvinden’, is het credo van Fernando Lameirinhas. Hij werd 53 jaar geleden in Portugal geboren, via België en Engeland kwam hij in Nederland terecht. Diverse malen stond deze gitarist, zanger en -vooral- componist hoog op de pop-hitlijsten. Hij speelde met de crème de la crème onder de improviserende musici. Maar even zo vaak begon hij weer helemaal opnieuw, `succes en creativiteit gaan nu eenmaal niet altijd parallel.’ >>>

Joël Bons: De uitdaging van een internationaal tokkelfestival

11 februari 1998Een geniaal moment

Er bestaat in de wereld een schat aan repertoire voor luiten, harpen en citers in alle soorten en maten, maar het tokkelinstrument is in de westerse ensemblemuziek een ondergeschoven kindje. Reden voor Joël Bons, de artistiek leider van het Nieuw Ensemble, om componisten uit niet-westerse landen uit te nodigen nieuwe muziek te schrijven voor zijn ensemble. >>>

Leoni Jansen en Onno Krijn: Female Factory

11 februari 1998Janka improvise, Janka improvise

Omringd door wapperend wasgoed, onder stemmige schemerlampen of badend in een zee van licht werkten dertien zangeressen uit tien verschillende landen aan een kwaliteitsproduct: hemelbestormende zang in zinnenstrelende smaken. Het Amsterdamse Carré was in januari 1998 vijf dagen lang uitverkocht voor muziekspektakel de Female Factory. Samenstelster Leoni Jansen en pianist-arrangeur Onno Krijn zijn er nog wat beduusd van: `Daar hadden we natuurlijk wel op gehoopt, maar nooit op durven rekenen’. >>>