Hariprasad Chaurasia, meesterfluitist uit India
23 oktober 2008De taal van God
In de huiskamer van een bescheiden portiekwoning in het Rotterdamse Kralingen, bovenste verdieping, zit in een gemakkelijke fauteuil de beroemdste fluitist van India, Hariprasad Chaurasia. De maestro heeft een paar straten verderop zelf een pied à terre, daar woont hij in de maanden dat hij les geeft aan het Rotterdams Conservatorium. De rest van het jaar woont hij in India, of hij reist de wereld rond voor concerten. Dit is het huis van de Indiase vrouw die voor hem zorgt als hij in Nederland is. Het ruikt er naar bloemen en zij schenkt zwarte thee. >>>
Jan Garbarek, Oumou Sangaré en Trilok Gurtu
22 oktober 2008Gewaagd experiment op Nederlands verzoek
Met een Noors-Malinees-Indiase sax-zang-percussieontmoeting à l’improviste komt het wel goed als Jan Garbarek, Oumou Sangaré en Trilok Gurtu de gangmakers zijn. Op verzoek van Muziekcentrum Frits Philips in Eindhoven nodigde Gurtu de anderen uit. De Indiase percussionist draait al decennialang mee aan de top en is van alle markten thuis; de zang van Sangaré is stevig verankerd in Mali. Maar wat is het wereldmuziekgehalte van een introverte Noorse rietblazer?
>>>
Hariprasad Chaurasia
22 oktober 2008Muziekles op niveau
Iedereen kan Indiase muziek leren waarderen, leren spelen zelfs, daarvan is Hariprasad Chaurasia overtuigd. De Indiase fluitist is beroemd van Japan tot in de VS, bespeelde het Bolshoi Theater en Paleis Noordeinde voor de verjaardag van onze koningin. Hij pionierde met jazzgitarist John McLaughlin en saxofonist Jan Garbarek. In Nederland is Chaurasia conservatoriumdocent.
>>>
Burman’s geniale filmmuziek live op podium
22 oktober 2008Bombay Connection Sitar Band
Indiase filmmuziek is het lievelingsgenre van Hindoestaanse Nederlanders. De bijbehorende dansstijl met zijn kittige handbewegingen en lonkende ogen, en de heerlijk exotische sfeer trekken ook witte meisjes naar Bollywood-dansklasjes. Maar Edo Bouman viel vooral voor de geniale gekte die klinkt tussen de liefdesliedjes door. Met bassist en componist Gerry Arling brengt hij die met hun Bombay Connection Sitar Band live op het podium, in zowel originele als afgeleide varianten. >>>
vernieuwende jazzfestivals
15 januari 2008Balanceren tussen groove en experiment
Spelen op het podium van een gerenommeerd buitenlands festival is goed voor de internationale carrière van iedere musicus, dat geldt ook in de wereld van de eigentijdse jazz. Maar hoe kom je daar te staan? De promotors van de Dutch Jazz Connection bieden de helpende hand, zij brengen Nederlandse jazz- en improviserende musici onder de aandacht van de artistiek directeuren en programmeurs van vooruitstrevende festivals overal in de wereld. De meeste jazzfestivals in Europa zijn aangesloten bij het Europe Jazz Network (EJN). De vertegenwoordigers ontmoeten elkaar tijdens officiële vergaderingen, maar minstens zo vaak in informele sfeer, bijvoorbeeld tijdens festivals; regelmatig zijn daarbij ook collega's uit andere werelddelen present. >>>
Frank J. Oteri - New York, mei 2007
15 januari 2008Een pluralistische kijk op muziek
"Er is zeker een tweerichtingsverkeer tussen oud Amsterdam en Nieuw Amsterdam", zegt componist, muziekjournalist en radiomaker Frank J. Oteri. Hij is oprichter en hoofdredacteur van New Music Box, een internettijdschrift over hedendaagse Amerikaanse muziek, uitgegeven door het American Music Centre. Oteri bezoekt festivals, beurzen en symposia in de Verenigde Staten en daarbuiten, vaak als vertegenwoordiger van Amerikaanse orkesten en ensembles. De dag na dit gesprek zal hij op het podium van het Whitney Museum at Altria een interview doen met Jacob ter Veldhuis. Ter Veldhuis is niet de enige Nederlandse componist in wie hij geïnteresseerd is, Oteri kon wat Nederlandse muziek betreft wel eens de best geïnformeerde Amerikaan zijn. "Zonder de mensen van Donemus zou ik er waarschijnlijk niet zoveel van weten", zegt hij. "Donemus biedt een fantastische combinatie van cd's, bladmuziek en expertise." >>>
Graham McKenzie - Huddersfield Contemporary Music Festival
15 januari 2008Er valt voortdurend iets te ontdekken
"Er ligt een flinke Nederlandse nadruk op het programma dit jaar", schrijft artistiek directeur Graham McKenzie in het programmaboek van zijn Huddersfield Contemporary Music Festival. "Holland is wat de eigentijdse muziek(en) betreft al sinds lang een inspiratiebron en leerschool voor me", vervolgt hij. De tot huiscomponist in het festival benoemde Yannis Kyriakides, leerling van Louis Andriessen, noemt hij "een van de grootste talenten in de Europese scene". Sinds het aantreden van McKenzie in 2006 waait er een frisse, voor de Nederlanders buitengewoon gunstige wind door Huddersfield. >>>
Michel van der Aa - gesprekken in juli en oktober 2007 bij de componist thuis
15 januari 2008Gewoon vertellen wat je doet
"In mijn muziektheaterstukken kun je de muziek niet los zien van de filmfragmenten en het podiumbeeld. Met de opera After life merkte ik dat mensen er soms moeite mee hebben de muziek, de actie en het beeld als een volkomen organisch geheel te zien. Op sommige momenten is de film of het toneelbeeld het belangrijkst, dan zet ik de muziek even op een laag pitje. Combineren is waar ik goed in ben, zelf de balans maken tussen die drie lagen. Ik schrijf de noten, ik bepaal wie waar staat op het podium, ik beslis wat er op welk moment te zien is op de video. Zo raakt alles met elkaar vervlochten, veel beter dan wanneer je verschillende personen aan het werk zet nadat de muziek al klaar is." >>>
Boi Akih: zangeres Monica Akihary en gitarist Niels Brouwer - gesprek bij de musici thuis, oktober 2007
15 januari 2008Een nieuwe vorm van jazz
Boi Akih Management is gevestigd in de woning van zangeres Monica Akihary en gitarist Niels Brouwer, een houten dijkhuisje in Amsterdam-Noord. Platenmaatschappij Enja is weliswaar van onschatbare waarde voor de naamsbekendheid en promotie van Boi Akih in het buitenland, maar al het regel- en productiewerk rond optredens en tournees doet de zangeres voorlopig zelf. "Voor concerten van ons tweeën is dat nog wel te overzien, maar we toeren meestal met meer mensen." Eind 2007 en begin 2008 treden Akihary en Brouwer vooral even als duo op, maar daarna gaan zij zeker weer met gastmusici aan het werk. Omdat de belangstelling voor Boi Akih groot is, in welke samenstelling dan ook en vooral buiten de landsgrenzen, onderhandelt het duo nu met een impresariaat, niet het kleinste van Nederland. >>>
Louis Andriessen - gesprek in juli 2007 in de huiskamer van de componist
15 januari 2008Wereldberoemd bij de Angelsaksen
De eerste keer dat de naam Louis Andriessen in een Amerikaanse krant te lezen viel moet in 1969 zijn geweest. Het Holland Festival presenteerde dat jaar de spraakmakende opera Reconstructie van een collectief van Nederlandse componisten en schrijvers, Andriessen was een van hen. Op 8 juli kopte de New York Times: "'Reconstruction' Aims Satire at U.S. 'Imperialism' in South America", om daar een paar dagen later geruststellend aan toe te voegen: "The operatic bomb planted in Amsterdam's Theater Carré failed to explode; its charge of political dynamite turned out to be a dud. Instead of the widely prophesied riot, there was an evening of fun and frolic." >>>
Insomnio, huisensemble van de ISCM - gesprek in september 2007
15 januari 2008Hoekig, stoer of pure passie
Het Utrechtse ensemble Insomnio - vijftien musici sterk, jong en succesvol - speelt graag en vaak muziek van levende Nederlandse componisten. Als Nederlands ensemble behoor je dat te doen, vinden Idske Bakker en dirigent Ulrich Pöhl en die samen de artistieke leiding voeren. Bakker ruilde bovendien haar rol als harpiste in voor die van zakelijk leider, zij brengt het ensemble naar steeds meer podia voor actuele muziek in binnen- en buitenland. In 2007 werd Insomnio op voordracht van Gaudeamus door de International Society for Contemporary Music (ISCM) benoemd tot huisensemble. Dat leverde concerten op tijdens de ISCM World Music Days, dit jaar in Hong Kong, voorafgegaan door een internationale tournee langs bij de ISCM aangesloten festivals. Vier buitenlandse optredens zijn inmiddels achter de rug, binnenkort volgen nog het Huddersfield Contemporary Music Festival in Engeland en de World Music Days in Hong Kong. >>>
Han Bennink - telefoongesprek in november 2007
15 januari 2008Wereldreiziger tegen wil en dank
Niet toevallig siert een actiefoto van drummer Han Bennink de voorkant van het standaardwerk over geïmproviseerde muziek in Nederland: Jazz + Classical music + Absurdism ‘ New Dutch swing. Een Amerikaan schreef het, jazzcriticus Kevin Whitehead, dat zegt iets over de internationale reputatie van Nederlandse improvisatoren. Bennink, die ook andere instrumenten bespeelt en bovendien beeldend kunstenaar is, richtte in 1967 met pianist Misha Mengelberg en saxofonist Willem Breuker de Instant Composers Pool op, tot op de dag van vandaag het avontuurlijkste kwaliteits-improvisatie-orkest van Nederland, misschien wel van de hele wereld. Breuker stapte in 1974 over naar zijn eigen Kollektief, Mengelberg bleef leider van de ICP. Maar Breuker is nu helaas te ziek voor prestaties van wereldformaat, en Mengelberg te vermoeid. Anno 2007 is Bennink de opvallendste grondlegger-ambassadeur van de Nederlandse impro-muziek. >>>
Tineke Postma - interview bij de saxofoniste en bandleidster thuis in november 2007
15 januari 2008Afstudeerfeestje in Carnegie Hall
Een vlekkeloze techniek en een zangerige stijl bieden een saxofoonstudente nog geen garantie op een flitsende carrière. Maar Tineke Postma speelde wel heel bijzonder overtuigend. In 2002, toen zij de masteropleiding volgde in Amsterdam, kreeg zij de Beurs voor Excellerende Jonge Talenten van de Nederlandse conservatoria. Met een aanvulling van het Fonds voor Amateurkunst en Podiumkunsten vertrok zij naar New York om daar een half jaar lang te studeren aan de Manhattan School of Music bij Amerikaanse musici van naam. De Sisters In Jazz All Star Award, toegekend in 2003, leverde haar direct een eerste en indirect een tweede Amerikaanse tournee op. Postma was in dat jaar nog maar nauwelijks, cum laude, afgestudeerd aan het Conservatorium van Amsterdam, of ze stond al in een uitverkochte Carnegie Hall. >>>
de internationale carrière van Jacob ter Veldhuis - opgetekend in de tuin van de componist, juli 2007
15 januari 2008Toeval, doorzettingsvermogen en goede noten
"How come I didn't know this guy?", het is bijna de standaardreactie van een Amerikaan, expert of argeloze luisteraar, die voor het eerst Jacob ter Veldhuis' boombox muziek hoort. Deze gespierde stukken met samples uit de shows van Jerry Springer, uit een toespraak van president Bush, of uit televisiereclames voor afslankproducten vallen goed bij het Amerikaanse publiek. Toch vierde Ter Veldhuis zijn eerste internationale successen niet in de Verenigde Staten en niet met het opzwepende boombox repertoire. Het begon in Rusland met welluidende muziek na een min of meer misplaatst artist in residence-schap in Darmstadt, dankzij de pianocompositie Toccata voor tien vingers en een neus. >>>
Guus Janssen - interview in de werkruimte van de pianist-componist, oktober 2007
15 december 2007Valt hier nog wat te halen?
"Ik kan als een razende tekeer gaan met mijn linkerhand. Autonoom. Dat komt bijna niet voor in jazzmuziek." Guus Janssen is niet alleen een eigenzinnig improvisator, hij is ook een virtuoos pianist, doorkneed in het spelen van eigen en andermans gecomponeerde muziek. "Een componist kan zichzelf gemakkelijk loszingen van de praktijk", zegt Janssen, "zelf ook spelen is leuk én nuttig." Zijn muziek gaat vaak over die van anderen, er klinken herkenbare geluiden, verwijzingen en citaten in door. Soms is het schijn die bedriegt en vaak duurt het maar even, net lang genoeg voor een flits van herkenning. Of het nu in Rusland is of in Amerika, in China of Turkije, Janssen weet zijn luisteraars soms tot ontroerens toe te raken. >>>
Stadsgeluiden - Deborah en Selim, Timorplein
31 maart 2003Allemaal dezelfde dingen doen
‘Ik weet niet of ik nog ga, ik vind het eigenlijk niet zo leuk’, monkelt de vijftienjarige Deborah. Zij en haar leeftijdgenoot Selim zijn uitverkoren voor het vervolgtraject in het Muziekpakhuis. Deborah, die erg van zingen houdt, had gedacht ‘dat het misschien iets voor mij zou worden, dat muziek maken enzo.’ Maar zingen is er niet bij, en morgen moet zij naar haar dansclubje. ‘Want volgende week dinsdag gaan we optreden in de Arena.’ >>>
Stadsgeluiden - Juray en Nicky, De Berkhoff
31 maart 2003Chócoladerée-pen
Iedere maandag van negen tot tien hebben Nicky en Juray handenarbeidles van meester Schneider. De hele klas is al een paar weken bezig met zagen, lijmen en schuren aan een miniatuur waterrad van triplex, iedereen maakt er een volgens bouwtekening. Uit deze klas, die meedeed aan het Stadsgeluiden-vmbo-project, werden Nicky en Juray uitverkoren voor de muzikaal-theatrale voortzetting in het Muziekpakhuis. >>>
Stadsgeluiden - Danny H, Klimopweg
31 maart 2003Teksten, beats en zingen
‘Ik vond de muzieklessen best leuk, alleen kreeg ik de indruk dat we het zingen niet zo leuk vonden. Het opnemen van geluiden was erg leuk, maar teksten schrijven vond ik al iets minder, omdat ik niet van zingen houd. Het zanggedeelte vond ik helemaal niet leuk, omdat ik vind dat ik niet goed kan zingen. En omdat de meeste leerlingen ook niet zo goed meededen. >>>
Stadsgeluiden - Sureka en Sajeev, Wilhelmina Druckerstraat
31 maart 2003Voetstappen, vliegtuigen en vogeltjes
Bijna vier jaar geleden verruilden ze Sri Lanka voor Nederland. ‘Mijn land daar is geen music les, mijn land is een beetje problems’, verklaart Sureka (20) met gevoel voor understatement. Zij en haar broer Sujeev die een jaar jonger is, volgden op het Montessori College Oost de ‘eerste opvang voor leerlingen die uit verre landen naar Amsterdam komen’, zoals het op de website heet. Broer en zus leerden er Nederlands. ‘Daar is klaar en dan hier kom’, zegt Sureka.
>>>
Stadsgeluiden - Cees Gaasterland, beleidsmedewerker ROCvA
31 maart 2003Zingen bij een orgeltje
'Je moet ze laten kijken, je moet ze laten luisteren. Je moet ze meenemen naar een museum met moderne kunst. Naar een museum met oude kunst. Naar buiten. En laat ze muziek maken.’ De kwaliteit van het kunstonderwijs, of zelfs maar de aanwezigheid ervan, is wel de minste zorg van directies en staven op de vmbo-afdelingen van het ROC van Amsterdam. Vmbo is immers voor krantenlezers synoniem met probleemschool? Kom daar niet mee aan bij beleidsmedewerker Gaasterland. Hij is niet alleen vast overtuigd van de noodzaak van een fikse portie kunst in elk onderwijs, op de vmbo-scholen organiseert hij die ook. ‘Al roepen scholieren van bah, boe en waardeloos: biedt het aan!’, luidt zijn credo. ‘Want het blijft hangen, gegarandeerd.’ >>>
Stadsgeluiden - Vmbo-docent Karim Elberkani
31 maart 2003Eén voor een schatjes
‘Ik ben hier de ckv-docent’, Karim Elberkani lijkt het zelf bijna niet te geloven. In maart 2002, toen hij nog voor docent maatschappijleer studeerde aan de Educatieve Faculteit Amsterdam, kreeg hij al een baan in het vmbo aan de Treublaan. Niet in zijn eigen vak, maar als aardrijkskunde- en geschiedenisdocent. Tevens kreeg Elberkani, wegens langdurige ziekte van de drama- en handenarbeidlerares, het Stadsgeluiden-project erbij. ‘Die introductiebijeenkomst van het Muziekpakhuis vorig jaar, práchtig. Ik dacht meteen: dat moet gewoon lukken.’ >>>
Stadsgeluiden - Vmbo-docent Karel Schneider
31 maart 2003Kleuterjuf van de banketbakkersschool
‘Aaah, gewéldig’, juicht meester Schneider. ‘Ik heb er af en toe een hard hoofd in gehad, maar de eindpresentatie was prachtig.’ Met een dienstverband van ruim 25 jaar is Karel Schneider (56) een van de langst dienende docenten op horecaschool Gebouw de Berkhoff aan de Wibautstraat. Hij geeft er handvaardigheid, drama, tekenen en techniek. Enthousiasme voor zijn vak en liefde voor de kinderen stralen van Schneider af. ‘Ze komen fris en fruitig binnen, net van de basisschool. Het eerste jaar hier betekent het afscheid van hun jeugd, ik beschouw mezelf zo’n beetje als de kleuterjuf van de Berkhoff.’ Wat hem er niet van weerhoudt een lastige puber, desnoods met een sneer, genadeloos in de hoek te zetten. >>>
Stadsgeluiden - projectcoördinator Gerda Holzhaus
31 maart 2003Musiceren en voorzichtig een beetje bewegen
‘De percussieworkshops met Brotherhood vorig jaar, dát hadden ze zo leuk gevonden, dáár deden ze zo goed in mee!’ Gerda Holzhaus die de driedubbelrol van coördinatrice, regisseuse en cameravrouw speelde in het Stadsgeluiden-project, heeft niets tegen ‘dynamische jongens die met alle energie in hun lijf staan te trommelen, fluitjes erbij, tadadada-pám.’ Maar de ambities van het Muziekpakhuis lagen hoger dan vmbo-scholieren verleiden tot lekker meetrommelen. ‘Wij wilden ze aan het denken zetten met meer onderzoekende opdrachten. Ze zelfstandig aan het werk krijgen. We noemen dit niet voor niets een kunstproject.’ >>>
Stadsgeluiden - Vmbo-docenten Marie-Monique van Kempen en Richard Beentjes
31 maart 2003Of je tof bent of een eikel
‘Tja, twee van die kunstenaars op school. Ik had me vorig jaar wel opgegeven om mee te doen, maar ja, met hooguit een vaag idee van het project.’ Marie-Monique van Kempen (46) geeft op de Klimopweg Nederlands aan alle klassen, en vindt zichzelf absoluut niet muzikaal. Wel bleek zij de muziekdocenten te kennen, ‘Heleen omdat ze bij mij om de hoek woont, en Peter van een andere baan. Oh, dat moet wel lukken, dacht ik toen, maar het bleef spannend.’ >>>
Yo-Yo Ma: Silk Road Project
26 november 2001Een leven lang nieuwsgierig
‘Opwindend, uitdagend, fantastisch’, bejubelt cello-virtuoos Yo-Yo Ma zijn Silk Road Project. Enige scepsis is op zijn plaats als een koopman zijn eigen waar aanprijst, maar Ma’s enthousiasme blijkt al snel even ontwapenend als oprecht. Tijdens een etentje bij Concertgebouwdirecteur Martijn Sanders thuis praat hij graag over zijn passie voor niet-westerse muziek. Over het wonderbaarlijke Chinese mondorgel, over het bespelen van de Mongoolse vedel met de paardenkop. Over ademloos luisteren en rillingen langs de rug bij Bach, Dvorák of Alim Kasimov, het magische moment dat bij de Arabieren een naam heeft, tarab. En vooral over de weelde aan kunde, schoonheid en muzikaal vernuft waarmee Yo-Yo Ma zich omringd weet. ‘Het is zo’n uitdaging met deze mensen samen te spelen. We voelen ons als in de zevende hemel’. >>>
Arthur Kleintjens, Ruud Visschedijk
24 juni 1999Duke in het Concertgebouw
Alle grote sterren van de jazzhistorie zijn dood, dus gingen medewerkers van het Filmmuseum op zoek naar films en video’s met de jazzgrootmeesters. ‘Het materiaal dat we tijdens American Adventures laten zien is afkomstig uit Amerikaanse en Europese archieven, en van verzamelaars’, vertelt samensteller en jazzliefhebber Ruud Visschedijk. ‘De meeste films zijn zelden of nooit in Nederland vertoond’. Samen met projectleider Arthur Kleintjens licht hij het programma toe. >>>
Saskia Maas
22 juni 1999Pick-ups and hickups
Great Food! Fast Drinks! Great Show! Have a laugh tonight with Boom Chicago. Met deze wervende kreten lokt Boom Chicago avond aan avond een flink publiek naar het Amsterdamse Leidseplein Theater. ‘Wij maken Amerikaans improvisatietheater’, legt mede-eigenaar en zakelijk leider Saskia Maas uit. Tijdens American Adventures beleeft Pick-ups and hickups zijn première, een hilarische liefdesaffaire op basis van ervaringen uit het publiek. ‘Wat is je grote passie?, vragen de acteurs aan een toeschouwer. Walvissen redden? Daar gaan ze dan mee aan de slag.’ >>>
Johan Kolsteeg
29 november 1998Het mysterie van de ruimte
Het Concertgebouw sluit het Festival van Contrasten af met Het mysterie van de ruimte. Er klinkt een quadrafonisch stuk van Wolfgang Amadeus Mozart en een octofonisch werk van Karlheinz Stockhausen. Jean-Philippe Rameau beeldt in zijn Castor et Pollux de sterrenhemel muzikaal uit en Slagwerkgroep Den Haag verandert de Grote Zaal in een muzikaal voetgangersgebied. De foyers zijn getransformeerd tot een multimediaal oord waar de bezoeker zelf geavanceerde klankinstallaties kan manipuleren. Als klap op de vuurpijl beleeft een deel uit Alexandr Skrjabins klank en lichtspel Mysterium zijn Nederlandse première. Met dit mysterie van de ware synesthetische ervaring, het ultieme symbool van de samenhang der dingen, komt een droomeinde aan het festival waarin iedereen ogen en oren tekort komt. >>>
Joël Bons
15 november 1998Het ultieme misverstand
Het Concertgebouw staat een avond lang in het teken van muzikale interactie tussen Oost en West. We luisteren wel naar elkaar maar horen niet hetzelfde. Het Hong Kong Chinese Orchestra lijkt op een symfonieorkest, maar wat hoor je eigenlijk? Een schetterend Turks Janitsarenkorps geeft de opmaat voor een westerse interpretatie van muziek uit het Midden-Oosten. Is Mozarts Turkse mars eigenlijk wel Turks? In de foyers veroorzaken luister- en video-installaties de nodige misverstanden, een Turkse popband besluit de avond. Deze confrontatie met ervaring en verwachting stemt iedere luisteraar tot nadenken over de plaats van culturen ten opzichte van elkaar, over de vraag of muziek nu wel of niet een universele taal is. >>>
Johan Dorrestein
31 oktober 1998Het Bal - Synthesizers op een societybal
Het Bal is een mix van concert, societybal en danceparty. Voor één nacht is het Concertgebouw de meest trendy danceclub van Europa. Samen met nationale top-dj's, -vj's en -producers presenteert het Nederlands Blazers Ensemble een evenement waarin klassiek, avant garde en dance genadeloos botsen en spannende affaires aangaan. Mode is op deze avond een inspiratie, gasten die zich aandienen als Andy Warhol of Napoleon, als Assepoester of bankdirecteur, worden voor één nacht verheven in de nieuwe adelstand van de eenentwintigste eeuw.
>>>
Leo Samama
31 oktober 1998Houdt de dief!
Altijd en overal hebben componisten naar elkaar geluisterd, zich tegen elkaar afgezet en leentjebuur gespeeld. Hoe greep Bruno Maderna terug op Josquin Desprez? Wat voegde Robert Schumann toe aan Johann Sebastian Bach? Hoe keek Alexander Glazoenov aan tegen Frédéric Chopin? En waarnaar zocht Mauricio Kagel in de muziekgeschiedenis? In het Concertgebouw klinken originelen en bewerkingen om een antwoord op deze vragen te vinden. Sprekers gaan in op de artistieke en juridische aspecten van hergebruik, op de laakbaarheid van het vrijelijk putten uit het collectief geheugen. En in de tentoonstelling Play it again - Variations on Man Ray's Le violon d'lngres exposeren vijftien fotografen hun variaties op Man Ray's variant. >>>
Reinbert de Leeuw
15 oktober 1998De verontrustende humor van Mauricio Kagel
Mauricio Kagel is de meester van de paradox’, dat lijdt voor pianist en dirigent Reinbert de Leeuw geen twijfel. Vanaf de oprichting in 1974 leidt De Leeuw het Schönberg Ensemble. ‘Aus Deutschland was het eerste grote stuk van Kagel dat we uitvoerden’, herinnert hij zich, ‘dat was geloof ik in 1985'. Sindsdien werkte de in Duitsland wonende componist van Argentijnse afkomst regelmatig samen met het ensemble van De Leeuw. Tijdens een gesprek in zijn bovenhuis in Amsterdam-Zuid schetst hij een portret van Erasmusprijswinnaar Kagel. >>>
Jin Hi Kim
18 juni 1998Elke melodie volgt haar eigen weg
‘De kennismaking met Koreaanse muziek was een openbaring voor me’, vertelt componiste Jin Hi Kim. Het 22-ste Festival Nieuw Muziek in Middelburg dat vandaag van start gaat heeft dit jaar ‘Vrouwen in de avant-garde’ als thema en Kim is er de hoofdgast. Vlak voor haar vertrek uit New York belde zij nog even op om uit te leggen hoe zij door nieuwe muziek te componeren wil bijdragen aan de emancipatie van oude Koreaanse muzikale opvattingen. >>>
Willy Lagrêné, zigeuneraccordeonist
04 juni 1998Met lepels, kannen en kruiken
Zigeunermuziek bestaat niet, legt accordeonist Willy Lagrêné uit. Zondag bijt hij met zijn drie zonen het spits af van het International Gipsy Festival, de openingsmanifestatie van Festival Mundial in Tilburg, waar groepen uit verschillende Europese landen zullen optreden. ‘We voelen ons wel verwant met elkaar en we spreken dezelfde taal, maar onze tradities zijn allemaal een beetje verschillend.’ Lagrêné voelt zich als muzikant het meest aangetrokken tot zijn collega’s in Hongarije en Roemenië. ‘Daar spelen ze de gevoeligste muziek’. >>>
Ton Hartsuiker, Sweelinck Conservatorium
20 februari 1998Wereldmuziek, een prachtig bijvak
De scheidend directeur van het Sweelinck Conservatorium is nog lang niet weg. `Ik ben zeker nog tot juni, juli aan het werk’, benadrukt Ton Hartsuiker. Per 1 april 1998 zal Lucas Vis hem officieel opvolgen, maar Hartsuiker blijft tot na de examens. Kandidaten met hoofdvak rebab of flamencogitaar zullen daar niet bij zijn, ondanks de oprechte interesse in niet-westerse muzieksoorten die de in nieuwe muziek doorknede directeur aan de dag legt. >>>
Fernando Lameirinhas
17 februari 1998De omgekeerde ontdekkingsreis van een duizendpoot
`Je kunt niet tweemaal hetzelfde uitvinden’, is het credo van Fernando Lameirinhas. Hij werd 53 jaar geleden in Portugal geboren, via België en Engeland kwam hij in Nederland terecht. Diverse malen stond deze gitarist, zanger en -vooral- componist hoog op de pop-hitlijsten. Hij speelde met de crème de la crème onder de improviserende musici. Maar even zo vaak begon hij weer helemaal opnieuw, `succes en creativiteit gaan nu eenmaal niet altijd parallel.’ >>>
Joël Bons: De uitdaging van een internationaal tokkelfestival
11 februari 1998Een geniaal moment
Er bestaat in de wereld een schat aan repertoire voor luiten, harpen en citers in alle soorten en maten, maar het tokkelinstrument is in de westerse ensemblemuziek een ondergeschoven kindje. Reden voor Joël Bons, de artistiek leider van het Nieuw Ensemble, om componisten uit niet-westerse landen uit te nodigen nieuwe muziek te schrijven voor zijn ensemble. >>>
Leoni Jansen en Onno Krijn: Female Factory
11 februari 1998Janka improvise, Janka improvise
Omringd door wapperend wasgoed, onder stemmige schemerlampen of badend in een zee van licht werkten dertien zangeressen uit tien verschillende landen aan een kwaliteitsproduct: hemelbestormende zang in zinnenstrelende smaken. Het Amsterdamse Carré was in januari 1998 vijf dagen lang uitverkocht voor muziekspektakel de Female Factory. Samenstelster Leoni Jansen en pianist-arrangeur Onno Krijn zijn er nog wat beduusd van: `Daar hadden we natuurlijk wel op gehoopt, maar nooit op durven rekenen’. >>>
Ed Spanjaard - componisten uit China
05 december 1996Chinese lente
Deze winter begint het Nieuw Ensemble aan de Chinese lente, een serie van drie première-programma's rond Chinese componisten. Eind december gaat daaraan een combinatie van oude Russen en nieuwe Azerbeidzjanen vooraf. Dat heeft niets te maken met obscuur exotisme, maar alles met een passie voor kwaliteitsmuziek. Daarover laat de dirigent van het ensemble geen twijfel bestaan. >>>
Chinese hobo-virtuoos Tang Xu
25 oktober 1996Een scheepstoeter waar mevrouw Mao weg van was
Spelen voor Richard Nixon en Fidel Castro, Sihanouk en Tito, dat was nog eens wat anders dan een schnabbel in het buurthuis in Bos en Lommer tussen de beginnende rockbandjes. Wat volume betreft doet de Chinese rietblazer Tang Xu (34) niet voor ze onder, in zijn suona van dertig centimeter schuilt de kracht van een forse scheepstoeter. Maar ook het raffinement van een concertinstrument, reden voor festivaldirecteur Ad Pijnenburg om de meesterhoboist uit Nanjing uit te nodigen voor de achtste aflevering van zijn Zuid-Nederlands Jazzfestival. >>>
Peter Sellars
15 oktober 1996Een tijdreis naar de toekomst
‘That’s brilliant. That’s brilliant!’ In de grote repetitiestudio van de Nationale Opera aan het Amsterdamse Waterlooplein bestudeert Erasmusprijswinnaar Peter Sellars (41) een videoband van The rake’s progress. Het zijn opnamen van zijn eigen versie van de Stravinsky-opera, die in 1996 in Parijs te zien was. Met ijdeltuiterij heeft zijn opwinding niets van doen. Het is de ontdekking van een tot dan toe onopgemerkt magisch moment die hem doet opveren. >>>
Wayan Sadra, componist
10 april 1996Je kunt zingen, je kunt schreeuwen
'Voordat ik gamelaninstrumenten gebruik voor mijn moderne composities vraag ik altijd eerst aan de eigenaar of het mag', benadrukt componist I Wayan Sadra, 'want ik heb veel respect voor de traditie'. De Indonesische gamelan is zijn vertrekpunt, maar als het even kan schept deze eigenzinnige toonkunstenaar een nieuwe klankwereld waarin hij de ongeschreven wetten van eerbied voor het strenge brons met voeten treedt. Niet om te shockeren, maar om de oneindige klankmogelijkheden ervan bloot te leggen. 'Goh, een Javaanse gamelan kan dus ook klinken als een laag overvliegende straaljager', riepen de fietstaxi-rijders in een Javaans dorp bewonderend toen Sadra de gongs aan touwen over de vloer liet slepen. Komposisi baru, de nieuwe gamelanmuziek is niet zo elitair als zij lijkt. >>>
Adnan Dalkiran en Veronica Divendal: Stichting Kulsan
11 december 1995Makelaars in Turkse muziek
`Hier hebben we het programma voor 1997, pràchtige muziek, allemaal ècht au-then-tiek Turks', glimt Adnan Dalkiran. Zolang hij en collega Veronica Divendal vertellen over de beslommeringen van het concerten organiseren, over subsidieaanvragen, over hun verzamelreizen tonen zij zich enthousiast, gedreven en vastberaden. Kritisch ook, want al boeken ze mooie successen, ze hebben het gevoel dat het altijd beter kan. Maar zodra de muziek zelf of de musici ter sprake komen tonen zij een ware hartstocht, een onvoorwaardelijke passie. `Oh, er is zùlke mooie muziek bij. Toch, Adnan?' >>>
Oumou Sangaré, zangeres uit Mali
01 november 1995Sangaré de Nachtegaal
'Denk je eens in, er zijn bij ons mannen met vier vrouwen', zegt zangeres Oumou Sangaré uit Mali verontwaardigd. 'Ze gebruiken allemaal dezelfde kamer, wonen en werken op dezelfde binnenplaats. Altijd is er heibel, iedereen is jaloers op elkaar.' Intussen deelt ze zelf met haar mannen een lokaal in een oud Utrechts schoolgebouw, maar zij zijn gewoon haar muzikanten, dit is leuker dan een hotel en bovendien maar tijdelijk. >>>
Cheb Mami, prins van de raï
01 mei 1995Muziek voor mensen die léven
Ma ma is een schaamteloos Amerikaans gesausd raï-nummer, bedoeld als de trekpleister van Cheb Mami's laatste pracht-cd Saïda en bovendien uitgebracht op single. Als na achttien seconden de tekst begint staat het nummer al als een huis. Dat moet ook want de Algerijnse zanger denkt er de Westerse markt mee te veroveren. `Door de Engelstalige rappeuse is Ma ma een beetje internationaal, een beetje voor iedereen', vertelt de prins van de raï in het kantoor van zijn Parijse agent. Vanaf morgen is hij met zijn band vijf dagen voor concerten in Nederland, halverwege een uitgebreide tournee door Europa. >>>
Ihsan Özgen en Nederlandse improvisatoren
25 januari 1995Luisteren, luisteren en nog eens luisteren
`Wij zijn in Turkije gewend aan westerse muziek', vertelt de Turkse musicus Ihsan Özgen. Hij speelt deze week in Nederland een serie concerten met saxofonist Theo Loevendie, pianist Guus Janssen en drummer Martin van Duynhoven. Gewend of niet, de combinatie van drie vrijgevochten Nederlanders en deze Turkse musicus is opmerkelijk. Nèt verschenen er drie cd's waarop Özgen deftige Turkse klassieke muziek speelt. Rustige, intieme, strenge composities en subtiele improvisaties. `In de Turkse muziek is geen geweld, geen agressie', legt Özgen uit. `Misschien heeft de Turkse muziek eens een flinke zet nodig, wat meer power. Daar ben ik echt naar op zoek, wat meer leven in de brouwerij, dat zou leuk zijn.' >>>
Bhimsen Joshi
08 oktober 1993Het geheim achter de schoonheid
Bhimsen Joshi, de grootste, bekendste en meest produktieve zanger van Noord-India, logeert dezer dagen in een droevig stemmend hotel: het Internationaal Centrum in Amsterdam. Met zijn leslokalen en praktijkruimten is het zonder twijfel een ideaal onderkomen voor de cursisten van het aanpalende Tropeninstituut; een gearriveerd kunstenaar als de 71 jarige joshi zou je toch beter wensen. >>>