Peters actuele website is
tetterettet.net




archief titels & intro's
 
reportages
interviews
artikelen
recensies
radioprogramma's
flyers, affiches
 
texts in English reportages
interviews
articles
 

mail naar Peter  
cv, werk, et cetera
 

 

 

Tineke Postma - interview bij de saxofoniste en bandleidster thuis in november 2007

15/01/2008

Afstudeerfeestje in Carnegie Hall

Een vlekkeloze techniek en een zangerige stijl bieden een saxofoonstudente nog geen garantie op een flitsende carrière. Maar Tineke Postma speelde wel heel bijzonder overtuigend. In 2002, toen zij de masteropleiding volgde in Amsterdam, kreeg zij de Beurs voor Excellerende Jonge Talenten van de Nederlandse conservatoria. Met een aanvulling van het Fonds voor Amateurkunst en Podiumkunsten vertrok zij naar New York om daar een half jaar lang te studeren aan de Manhattan School of Music bij Amerikaanse musici van naam. De Sisters In Jazz All Star Award, toegekend in 2003, leverde haar direct een eerste en indirect een tweede Amerikaanse tournee op. Postma was in dat jaar nog maar nauwelijks, cum laude, afgestudeerd aan het Conservatorium van Amsterdam, of ze stond al in een uitverkochte Carnegie Hall.

"Ik heb me altijd laten inspireren door de Amerikaanse jazz", zegt Postma, "en ik luister veel naar klassieke muziek, ook opera. Ik heb het idee dat het lyrische daarvan nu een beetje terugkomt in mijn eigen composities." Postma heeft een voorkeur voor sprekende melodieën, zorgvuldig gearrangeerd en voorzien van een aanstekelijk swingende puls. "Ik ben geen muzikant die heel moeilijke muziek wil maken onder het motto: hoe intellectueler hoe beter. Ik wil mooie muziek spelen die natuurlijk klinkt en waar ik zelf iets bij voel."

cd's
Van meet af aan timmert Postma aan de weg, "voordat ik naar New York vertrok had ik al een demo-cd opgenomen met eigen stukken, samen met Jeroen Vierdag, Martijn Vink en Rob van Bavel". Bassist Vierdag studeerde toen, net als Postma, nog aan het conservatorium; pianist Van Bavel en drummer Vink gaven er les. Die demo ging mee naar de VS tijdens Postma's tour met de Sisters in Jazz. "We speelden in New York op een grote jazzmuziekbeurs, daar kwam iedereen die in de jazz iets voorstelt: vertegenwoordigers van platenmaatschappijen en uitgeverijen, festivaldirecteuren, boekers, agenten, managers. Ik liep daar rond met mijn demo, op zoek naar iemand die hem zou willen uitbrengen."

Ze vond Harry Velleman van het Nederlandse platenlabel Munich Records, die haar meteen een contract aanbood. Nog hetzelfde jaar kwam de cd First Avenue uit, met de musici van de demo en als gasten rietblazer John Ruocco en gitarist Edoardo Righini. "Harry Velleman heeft me daarna heel erg geholpen, hij gedroeg zich soms meer als manager dan als platenbaas." Mede dankzij Vellemans internationale contacten en de wereldwijde promotie van de cd kwam Postma, eenmaal afgestudeerd, op steeds meer festivals in binnen- en buitenland terecht.

Ook Sisters in Jazz kreeg een aangenaam vervolg, dankzij slagwerkster Terri Lyne Carrington die als docente-begeleidster met de Sisters was meegereisd. Ooit speelde zij met Dizzy Gillespie en Oscar Peterson, later maakte zij tournees met Herbie Hancock en Wayne Shorter. Carrington speelde mee op Postma's tweede cd For the rhythm, vervolgens nodigde de drumster in 2005 haar pupil Postma uit voor een plaats in de band van Billie & me, een project als eerbetoon aan Billie Holliday. Postma: "Daardoor stond ik ineens op het podium met grootheden als Terri, Dianne Reeves en Nancy Wilson." Behalve Carnegie Hall bespeelde de saxofoniste met hen onder meer het Kennedy Centre in Washington en de Chicago Symphony Hall.

Dankzij platenproducent en bijna-manager Velleman maakte het Tineke Postma Quartet in 2005 een eerste trip naar Japan voor een tournee langs vier steden. Ditmaal met Edwin Berg op piano, Clemens van der Feen op bas en Joost Kroon op drums. Postma: "Ik heb een poeltje van muzikanten om mij heen, want het is onmogelijk om altijd dezelfde groep bij elkaar te krijgen. Ik kan het me nog niet veroorloven tegen die jongens te zeggen: houd het hele jaar maar vrij voor mij."

In 2007 speelde het Quartet opnieuw in Yokohama en Tokio, nu ter promotie van de cd A journey that matters, opnieuw met gaste Terri Lyne Carrington en weer geproduceerd door Velleman maar nu voor de labels Foreign Media Jazz Records en het Japanse 55Records. "De Japanners houden enorm van standards, van mainstream jazz, liedjes. We waren daar om de cd te promoten, maar af en toe speelden we er dan een bekend nummer tussendoor. Ik was er inmiddels aan gewend dat Japanners tijdens concerten weinig klappen, omdat ze geconcentreerd naar de muziek luisteren. Na afloop zijn ze gigantisch uitbundig, iedereen koopt een cd, ze willen je handtekening, ze willen met je op de foto. En ze zijn heel erg geïnteresseerd in details: merk saxofoon, soort riet, hoe je studeert, wat voor muziekstandaard je gebruikt."

jazz met invloeden
Naast een kwartet leidt de jonge saxofoniste ook een kwintet. Hoogtepunt in 2006 was een galaconcert met het Tineke Postma Quintet tijdens Victoires du Jazz, uitgezonden op de Franse televisie, om de toekenning van de MIDEM-onderscheiding International Jazz Revelation of the Year te vieren. Ook 2007 was een goed jaar; met haar bands, of in duobezettingen met pianist of gitarist, speelde Postma ruim veertig concerten in Nederland, en een kleine twintig in buitenlanden waaronder naast Japan ook Amerika, Ierland, Duitsland, België, Frankrijk en Italië.

Die belangstelling komt onder meer, denkt Postma, doordat jazz langzamerhand onder het wat stoffige imago uitkomt dat het genre lange tijd heeft aangekleefd. "Denk maar aan artiesten als zangeres Norah Jones en zanger-pianist Jamie Cullum die nu beroemd zijn. Zij helpen de jazz uit het stoffige hoekje te halen. Ook in Italië is de jazz tamelijk melodieus en lyrisch, dat hangt misschien samen met hun operatraditie. In Spanje mengen ze jazz en flamenco, ook in Scandinavië hoor je de folklore doorklinken in de jazzmuziek." Voor deze niet stoffige, melodieuze jazz, ook van Europese bodem, bestaat een groeiend, ook jong publiek, "kijk maar naar het North Sea Jazz Festival waar dit jaar veel Europese jazz te horen was, veel meer dan voorheen". Waaronder die van Postma zelf.

Niet alle festivalprogrammeurs delen de smaak van hun North Sea Jazz-collega's, Postma: "Laatst kreeg ik bij een jazzfestival te horen: 'nee, wij boeken meer de wat avontuurlijker geïmproviseerde muziek'. Dat is toch niet te geloven, hoe mensen muziek in hokjes plaatsen." Gebruikelijke aanduidingen voor twee van die hokjes in Nederland zijn impro of new Dutch swing enerzijds, en anderzijds mainstream en bebop.

Postma praat liever over jazz met verschillende invloeden, met eventueel de aanduiding free erbij als het nodig is om de eigenzinniger, meer spontaan gestructureerde varianten aan te duiden. "Het zijn gewoon verschillende stijlen van improviseren, en die komen steeds dichter bij elkaar. Eric Vloeimans speelt met Ernst Reijseger, Yuri Honing met Misha Mengelberg, Benjamin Herman met Han Bennink. Han heeft mij ook gevraagd iets samen te doen."

grenzen verleggen
Het ziet er niet naar uit dat Tineke Postma zich door Han Bennink zal laten verleiden tot het inslaan van een radicaal andere weg. "Ik wil mijzelf ontwikkelen langs dezelfde lijnen als nu. Nieuwe dingen doen, dat kan net zo goed eens een keertje heel traditioneel zijn, maar ook andere stijlen gaan spelen, misschien niet eens alleen jazz. Het mooie van improviseren is dat je kunt samenbrengen wat je wilt, de mogelijkheden zijn eindeloos. Ik probeer toch altijd weer mijn grenzen te verleggen, risico's te nemen. Het afgelopen jaar ben ik veel zekerder geworden. Als ik eenmaal op het podium sta gaat het erom dat ik geïnspireerd ben en zo goed mogelijk die mooie muziek maak waar ik iets bij voel. Dat komt over. Mensen waarderen het als ze iemand zien die puur en oprecht bezig is, of het nu in Nederland is, in New York of Japan."

© Peter van Amstel - 2008